Khoa học & Công nghệ

Ngôi sao cách Trái Đất 160.000 năm ánh sáng phát nổ khác thường

Ngôi sao cách Trái Đất 160.000 năm ánh sáng bỗng nhiên phát nổ một cách bí ẩn, hé lộ nhiều bí mật thiên văn thú vị.

Khi nghiên cứu các định luật về sự tiến hóa sao và sự giãn nở vũ trụ, thực chất chúng ta dựa trên các đặc điểm tiêu chuẩn của các vụ nổ sao và mô hình vũ trụ học chuẩn. Qua quan sát lâu dài, các nhà thiên văn học đã thiết lập được một lý thuyết tương đối hoàn chỉnh về sự tiến hóa sao. Bất kỳ vụ nổ sao nào được biết đến đều có thể được giải thích trong mô hình chuẩn. Trong nghiên cứu hàng ngày, hệ thống lý thuyết này có tỷ lệ chính xác rất cao và có thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu nghiên cứu vũ trụ học. Tuy nhiên, trong quan sát một số thiên thể xa xôi đặc biệt, tình hình lại hoàn toàn khác.

Trên thực tế, ngôi sao phát nổ kỳ lạ được phát hiện lần này đã được quan sát chung bởi Kính viễn vọng Không gian Hubble và Kính viễn vọng Không gian James Webb. Nó nằm trong một thiên hà vệ tinh nhỏ gần Đám mây Magellan Lớn. Dữ liệu quan sát cho thấy nó cách Trái đất khoảng 160.000 năm ánh sáng. Độ sáng cực đại tại thời điểm vụ nổ gấp ba lần so với một siêu tân tinh loại Ia điển hình.

anh-chup-man-hinh-2026-05-17-073113.png
Ảnh: @Sohu.

Các nhà thiên văn học đã liên tục theo dõi khu vực này trong 3 năm bằng kính viễn vọng Hubble và đã thu được một tín hiệu yếu trước khi ngôi sao phát nổ, cho thấy nó có thể là một sao lùn trắng. Tuy nhiên, chỉ dựa trên các quan sát quang học trước đó, không thể xác định chính xác cơ chế cụ thể của vụ nổ.

Để hiểu sâu hơn về đặc điểm bùng nổ của ngôi sao này, nhóm nghiên cứu đã sử dụng thiết bị chụp ảnh cận hồng ngoại của Kính viễn vọng không gian James Webb để thực hiện phân tích quang phổ độ phân giải cao trên tàn dư của vụ nổ.

Không giống như quan sát quang học của Kính viễn vọng không gian Hubble, quan sát cận hồng ngoại của Kính viễn vọng không gian Webb có thể xuyên qua sự che khuất của bụi liên sao và thu được thành phần hóa học của tàn dư vụ nổ rõ ràng hơn, đây là cơ sở quan trọng nhất để xác định cơ chế của vụ nổ sao.

Kết quả phân tích cho thấy, hàm lượng carbon và oxy trong tàn dư vụ nổ của ngôi sao này vượt xa dự đoán lý thuyết về siêu tân tinh loại Ia. Sau khi áp dụng mô hình vụ nổ, các nhà khoa học đã rất ngạc nhiên khi phát hiện ra rằng, tốc độ mất khối lượng trong vụ nổ cao hơn gấp 5 lần giá trị dự đoán của mô hình chuẩn.

Kết quả còn cho thấy, năng lượng vụ nổ của nó xấp xỉ 1,5 × 10⁴⁴ joules, gấp 100 lần năng lượng Mặt Trời giải phóng trong toàn bộ vòng đời của nó.

Các nhà khoa học chỉ ra rằng, đây là một kết quả đặc biệt bất thường, vượt xa phạm vi giải thích của các lý thuyết về vụ nổ sao hiện có. Điều này có nghĩa là cơ chế nổ của ngôi sao này hoàn toàn khác biệt so với các mô hình tiến hóa sao đã biết.

Đây có thể là một loại vụ nổ sao hoàn toàn mới, với cơ chế cốt lõi có khả năng liên quan đến sự hợp nhất không đối xứng của hai sao lùn trắng nhập thành một trước đó, tạo ra sự phóng vật chất dữ dội bất thường khi vụ nổ sao cuối cùng diễn ra, khiến độ sáng cực đại và vận tốc phóng ra vượt quá giới hạn lý thuyết. Chế độ nổ sao độc đáo này dẫn đến các đặc điểm quan sát được không phù hợp với dự đoán của mô hình vũ trụ học tiêu chuẩn hiện hành.

Mời Quý Độc Giả cùng xem video: “Phát hiện hơn 100 mộ táng thời kỳ Hùng Vương có niên đại khoảng 3.500 năm tại Di chỉ Vườn Chuối”. Nguồn video: @VTV24.
back to top