Phát hiện ngôi mộ cổ chứa hàng nghìn hiện vật
Cụ thể, một nông dân tại thôn Trình Gia, xã Đại Dương Châu, huyện Tân Can, tỉnh Giang Tây, Trung Quốc, đang lấy đất ở khu vực gần sông Cám thì phát hiện những món đồ đồng có dấu hiệu cổ xưa. Thông tin nhanh chóng được báo đến cơ quan quản lý văn vật địa phương. Các chuyên gia khảo cổ sau đó tiến hành khảo sát và khai quật hiện trường.
Kết quả cho thấy đây là ngôi mộ lớn thuộc thời nhà Thương, có niên đại khoảng 3.200 năm. Trong diện tích huyệt mộ chưa đến 40 m², các nhà khảo cổ tìm thấy tổng cộng 1.374 hiện vật, bao gồm 475 đồ đồng, 754 đồ ngọc và 139 đồ gốm cùng những hiện vật khác.
Đặc biệt, nhiều hiện vật mang hình tượng hổ, phản ánh nét văn hóa khác biệt so với những trung tâm đúc đồng ở vùng Trung Nguyên.
Bảo vật hình hổ có hai đuôi và chim trên lưng
Trong số những hiện vật được khai quật, bức tượng hổ bằng đồng gây chú ý bởi cấu tạo độc đáo. Theo Bảo tàng Giang Tây, hiện vật dài 53,5 cm, cao 25,5 cm và nặng 6,2 kg. Đây là tượng hổ bằng đồng lớn nhất còn được biết đến thuộc thời kỳ trước nhà Tần.
Con hổ được tạo hình trong tư thế nửa nằm, nửa chuẩn bị lao về phía trước. Phần đầu ngẩng cao, miệng há rộng, để lộ hai chiếc răng nanh sắc nhọn. Đôi mắt tròn lồi, hai tai dựng đứng và phần lông mày nổi bật khiến hình tượng trở nên dữ dội. Điểm khác thường nhất nằm ở phần đuôi. Thay vì một chiếc đuôi như hổ trong tự nhiên, hiện vật có hai chiếc đuôi uốn cong.
Trên lưng hổ còn xuất hiện một con chim nhỏ với chiếc mỏ nhọn, cổ vươn cao và dáng vẻ bình thản. Sự đối lập giữa con hổ hung dữ và chú chim nhỏ tạo nên hình ảnh giàu tính biểu tượng.
Toàn thân hổ được trang trí bằng những hoa văn phức tạp như mây cuộn, hình sấm và vảy cách điệu. Các chi tiết được chế tác tỉ mỉ, cho thấy trình độ đúc đồng và nghệ thuật tạo hình phát triển của cư dân địa phương.
Vì sao người xưa tạo ra con hổ hai đuôi?
Theo các nhà nghiên cứu, bức tượng nhiều khả năng không phải vật dụng sinh hoạt thông thường. Phần bụng hiện vật rỗng, không có đáy, khiến giả thuyết đây là bình chứa chất lỏng khó được chấp nhận. Đặc biệt, vị trí phát hiện nằm gần những đồ đồng phục vụ nghi lễ, cho thấy bức tượng có thể mang ý nghĩa tín ngưỡng.
Trong văn hóa cổ đại, hổ thường tượng trưng cho sức mạnh, lòng dũng cảm và quyền uy. Việc tạo hình hổ với hai chiếc đuôi có thể nhằm nhấn mạnh đặc tính siêu nhiên, vượt khỏi hình dáng động vật thông thường.
Trong khi đó, hình tượng con chim trên lưng hổ vẫn còn nhiều cách lý giải. Một số ý kiến liên hệ hình ảnh này với tín ngưỡng thờ chim và truyền thuyết huyền điểu của nhà Thương. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng trực tiếp chứng minh con chim trên tượng chính là huyền điểu trong truyền thuyết.
Các chuyên gia cho rằng, cần tiếp tục nghiên cứu bối cảnh khảo cổ và hệ thống biểu tượng để hiểu rõ hơn ý nghĩa của hiện vật độc đáo này.
Bí ẩn về bộ tộc Hổ Phương thời nhà Thương
Một trong những giả thuyết đáng chú ý liên quan đến nguồn gốc ngôi mộ là sự tồn tại của Hổ Phương, một cộng đồng chính trị cổ được nhắc đến trong giáp cốt văn thời nhà Thương. Theo các tư liệu cổ, Hổ Phương từng có quan hệ phức tạp với vương triều Thương, bao gồm cả những cuộc xung đột quân sự.
Điều khiến giới khảo cổ quan tâm là tại ngôi mộ ở Tân Can, hình tượng hổ xuất hiện với tần suất đặc biệt cao. Các chuyên gia ghi nhận 56 hình tượng hổ trên nhiều hiện vật khác nhau. Không chỉ có tượng hổ độc lập, hình ảnh loài vật này còn xuất hiện trên chân đỉnh đồng, quai đồ đựng, binh khí và những vật dụng nghi lễ. Sự phổ biến của hình tượng hổ khiến một số nhà nghiên cứu đặt giả thuyết khu vực Tân Can từng thuộc phạm vi hoạt động của cộng đồng Hổ Phương.
Theo cách lý giải này, con hổ hai đuôi có thể là biểu tượng quyền lực hoặc vật tổ của cộng đồng Hổ Phương. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng đủ sức thuyết phục để xác nhận ngôi mộ thuộc về thủ lĩnh hay vị vua của cộng đồng Hổ Phương này.
