Nghiên cứu mới hé lộ bí mật khó tin về nền văn minh Maya
Tâm Anh (theo Ancient origins)
Phát hiện khảo cổ mới tiết lộ dân số Maya có thể vượt quá 16 triệu, hé mở bí ẩn về sức mạnh và sự phát triển của nền văn minh rực rỡ này.
Nghiên cứu mới do các nhà khảo cổ học của Đại học Tulane dẫn đầu hé lộ dân số của nền văn minh Maya đông hơn nhiều so với suy nghĩ trước đây khi có tới 16 triệu người sinh sống trên nhiều vùng thuộc Guatemala ngày nay, miền nam Mexico và miền tây Belize. Ảnh: Francisco Estrada-Belli/Science Direct.Bằng cách sử dụng công nghệ LiDAR (phát hiện và phân loại ánh sáng), nhóm nghiên cứu đã có một trong những phân tích toàn diện nhất trên quy mô khu vực cho đến nay về mô hình dân cư của người Maya. Ảnh: Public Domain.
"Chúng ta hiện có bằng chứng xác thực về xã hội Maya có cấu trúc chặt chẽ ở cả thành thị và nông thôn cũng như tiến bộ hơn nhiều về mặt tổ chức xã hội và nguồn lực so với những gì chúng ta từng hiểu trước đây", nhóm nghiên cứu thông tin. Ảnh: Ancient origins.Tác giả chính của nghiên cứu, giáo sư Francisco Estrada-Belli thuộc Viện Nghiên cứu Trung Mỹ thuộc Đại học Tulane (Mỹ) cho hay: "Chúng tôi dự đoán dân số Maya sẽ tăng nhẹ từ phân tích lidar năm 2018 nhưng kết quả cho thấy mức tăng 45% thực sự đáng ngạc nhiên. Dữ liệu mới này xác nhận mức độ dân cư đông đúc và tổ chức xã hội của khu vực được gọi là Vùng đất thấp Maya vào thời kỳ đỉnh cao". Ảnh: Arian Zwegers / CC BY 2.0.Vùng đất thấp Maya là khu vực hiện nay thuộc tỉnh Petén (Guatemala), phía Tây Belize và các bang Campeche và Quintana Roo của Mexico. Ảnh: F. Estrada-Belli et al., Journal of Archaeological Science, Reports (2025).
Sử dụng các phương pháp phân tích tiên tiến và dữ liệu thu thập được từ công nghệ LiDAR, các nhà nghiên cứu ước tính rằng có khoảng 9,5 - 16 triệu người sinh sống ở khu vực này trong giai đoạn khoảng năm 600 - 900 trải dài trên diện tích 95.000 km2. Ảnh: vocal.media.Các nhà nghiên cứu đã xác định được một mô hình thống nhất, đồng nhất về tổ chức đô thị và nông thôn, với các đặc điểm dân cư và nông nghiệp tập trung xung quanh các quảng trường công cộng do giới tinh hoa kiểm soát. Ảnh: ancienthistorylists.Cơ sở hạ tầng nông nghiệp rộng lớn, đặc biệt là ở miền Bắc đông dân, cho thấy giới tinh hoa đã quản lý sản xuất và phân phối lương thực trên cả thành thị và nông thôn. Ảnh: ancienthistorylists.
Hầu hết các công trình đều nằm trong phạm vi 5 km của các quảng trường có kích thước lớn hoặc trung bình, cho thấy khả năng tiếp cận rộng rãi đến các trung tâm nghi lễ của dân chúng và thách thức các giả định trước đây về các khu định cư nông thôn biệt lập. Ảnh: ancienthistorylists.Mời độc giả xem video: Hé lộ nền văn minh đã mất tích qua tàn tích khảo cổ.
Mẫu SUV mới Volkswagen Tera 2027 vừa chính thức được mở rộng thị trường và cho ra mắt tại thị trường Nam Phi, xe sẽ được định vị giữa Polo Vivo và T-Cross.
Sau một năm ra mắt, Mitsubishi Eclipse Cross EV đã được nâng cấp công nghệ bên trong với những thay đổi được thừa hưởng từ người anh em Renault Scenic E-Tech.
Toyota đang nghiên cứu công nghệ cho phép chiếc xe tự ghi lại hình ảnh mà tài xế đang quan tâm bằng mắt, mà người lái không cần sử dụng điện thoại khi lái xe.
Nghiên cứu của Đại học California, Berkeley, công bố trên Nature, phân tích bộ gene của 8 loài dơi cho thấy tuổi thọ dài có mối liên hệ với những gene tham gia vào miễn dịch, chống ung thư và tương tác với virus.
Kia K4 Hybrid ở thị trường châu Âu được trang bị tiêu chuẩn ở mức cao, nổi bật với hệ thống hỗ trợ lái mới nhất (ADAS), cùng màn hình kỹ thuật số tích hợp.
Mẫu MPV Hyundai Custo 2027 (hay Custin tại Việt Nam) đã chính thức lộ diện, phần đầu cùng bộ mâm xe chịu ảnh hưởng lớn từ mẫu SUV cỡ lớn Palisade thế hệ mới.
Các nhà khoa học UCLA phát triển một phương pháp biến tế bào gốc từ máu cuống rốn thành hàng loạt tế bào T có khả năng nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư.
Kia PV7 mẫu PBV (Purpose-Built Vehicle – xe chuyên dụng theo mục đích sử dụng) vừa ra mắt tại triển lãm xe thương mại IAA Transportation 2026 ở Hannover, Đức.
Nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Đại học Sydney, Viện Baird và Bệnh viện Royal Prince Alfred thực hiện đã phát hiện cơ tim người có thể tạo ra các tế bào cơ mới sau khi bị tổn thương do nhồi máu.
Tesla đã thành lập một công ty con tại Việt Nam, đánh dấu sự hiện diện của hãng xe điện Mỹ tại một trong những thị trường xe điện phát triển nhất Đông Nam Á.