Nghiên cứu mới hé lộ bí mật khó tin về nền văn minh Maya
Tâm Anh (theo Ancient origins)
Phát hiện khảo cổ mới tiết lộ dân số Maya có thể vượt quá 16 triệu, hé mở bí ẩn về sức mạnh và sự phát triển của nền văn minh rực rỡ này.
Nghiên cứu mới do các nhà khảo cổ học của Đại học Tulane dẫn đầu hé lộ dân số của nền văn minh Maya đông hơn nhiều so với suy nghĩ trước đây khi có tới 16 triệu người sinh sống trên nhiều vùng thuộc Guatemala ngày nay, miền nam Mexico và miền tây Belize. Ảnh: Francisco Estrada-Belli/Science Direct.Bằng cách sử dụng công nghệ LiDAR (phát hiện và phân loại ánh sáng), nhóm nghiên cứu đã có một trong những phân tích toàn diện nhất trên quy mô khu vực cho đến nay về mô hình dân cư của người Maya. Ảnh: Public Domain.
"Chúng ta hiện có bằng chứng xác thực về xã hội Maya có cấu trúc chặt chẽ ở cả thành thị và nông thôn cũng như tiến bộ hơn nhiều về mặt tổ chức xã hội và nguồn lực so với những gì chúng ta từng hiểu trước đây", nhóm nghiên cứu thông tin. Ảnh: Ancient origins.Tác giả chính của nghiên cứu, giáo sư Francisco Estrada-Belli thuộc Viện Nghiên cứu Trung Mỹ thuộc Đại học Tulane (Mỹ) cho hay: "Chúng tôi dự đoán dân số Maya sẽ tăng nhẹ từ phân tích lidar năm 2018 nhưng kết quả cho thấy mức tăng 45% thực sự đáng ngạc nhiên. Dữ liệu mới này xác nhận mức độ dân cư đông đúc và tổ chức xã hội của khu vực được gọi là Vùng đất thấp Maya vào thời kỳ đỉnh cao". Ảnh: Arian Zwegers / CC BY 2.0.Vùng đất thấp Maya là khu vực hiện nay thuộc tỉnh Petén (Guatemala), phía Tây Belize và các bang Campeche và Quintana Roo của Mexico. Ảnh: F. Estrada-Belli et al., Journal of Archaeological Science, Reports (2025).
Sử dụng các phương pháp phân tích tiên tiến và dữ liệu thu thập được từ công nghệ LiDAR, các nhà nghiên cứu ước tính rằng có khoảng 9,5 - 16 triệu người sinh sống ở khu vực này trong giai đoạn khoảng năm 600 - 900 trải dài trên diện tích 95.000 km2. Ảnh: vocal.media.Các nhà nghiên cứu đã xác định được một mô hình thống nhất, đồng nhất về tổ chức đô thị và nông thôn, với các đặc điểm dân cư và nông nghiệp tập trung xung quanh các quảng trường công cộng do giới tinh hoa kiểm soát. Ảnh: ancienthistorylists.Cơ sở hạ tầng nông nghiệp rộng lớn, đặc biệt là ở miền Bắc đông dân, cho thấy giới tinh hoa đã quản lý sản xuất và phân phối lương thực trên cả thành thị và nông thôn. Ảnh: ancienthistorylists.
Hầu hết các công trình đều nằm trong phạm vi 5 km của các quảng trường có kích thước lớn hoặc trung bình, cho thấy khả năng tiếp cận rộng rãi đến các trung tâm nghi lễ của dân chúng và thách thức các giả định trước đây về các khu định cư nông thôn biệt lập. Ảnh: ancienthistorylists.Mời độc giả xem video: Hé lộ nền văn minh đã mất tích qua tàn tích khảo cổ.
Mẫu môtô thể thao điện Kawasaki Ninja e-1 ABS 2027 vừa trở lại danh mục sản phẩm của hãng xe Nhật Bản với giá bán từ 7.899 USD (khoảng 206,26 triệu đồng).
Xe 3 bánh điện có thể được thí điểm tại đô thị lớn, phục vụ thu gom rác, logistics, bưu chính, hỗ trợ phòng cháy chữa cháy, giảm phát thải và tăng hiệu quả.
Tổ chức nghiên cứu hạt nhân châu Âu (CERN) đã tạo ra các phiên bản vi mô của Vũ trụ sơ khai bằng cách cho các hạt nhân nguyên tử nhỏ đến bất ngờ va chạm với tốc độ gần bằng tốc độ ánh sáng.
Được ra mắt lần đầu từ năm 2024 nhưng do là một dòng xe đặc biệt, BMW R 12 S đã mất gần 2 năm để tìm được đường tới thị trường Việt và giới hạn chỉ 12 chiếc.
Mazda CX-30 được cho là sẽ chưa bước sang thế hệ mới trong vài năm tới. Mẫu crossover này dự kiến tiếp tục sử dụng nền tảng hiện tại đến hết năm tài chính 2030.
Hyundai Palisade 2027 mới vừa ra mắt tại Hàn Quốc với danh mục phiên bản mở rộng, đáng chú ý nhất là biến thể High-Roof có phần nóc được nâng thêm 240 mm.
Là phiên bản cao cấp hơn của Qin L EV, BYD Qin Max 2026 tạo cảm giác quen thuộc vì sở hữu kiểu dáng tổng thể tương tự Seal 6 đang bán ở các thị trường quốc tế.