Quân đội Mỹ ngày 25/5 cho biết đã tiến hành các cuộc không kích “tự vệ” nhằm vào miền nam Iran, bao gồm cả địa điểm phóng tên lửa và các tàu rải thủy lôi, ngay cả khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng các cuộc đàm phán đang “tiến triển tốt đẹp”, AP đưa tin.
“Các cuộc không kích được thực hiện nhằm bảo vệ binh sĩ của chúng ta trước các mối đe dọa từ lực lượng Iran”, Đại úy Tim Hawkins, người phát ngôn Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, cho biết trong một tuyên bố, đồng thời nhấn mạnh quân đội Mỹ “đang kiềm chế trong thời gian lệnh ngừng bắn còn hiệu lực”.
Hiện chưa có thêm thông tin chi tiết về các mối đe dọa từ Iran cũng như ảnh hưởng của động thái này đối với tiến trình đàm phán.
Trước đó, ông Trump cho biết, bất kỳ thỏa thuận nào nhằm chấm dứt cuộc chiến với Iran cũng nên bao gồm yêu cầu một số quốc gia khác, trong đó có Ả Rập Xê Út và Pakistan, tham gia Hiệp định Abraham - các thỏa thuận do Mỹ làm trung gian trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của ông Trump nhằm bình thường hóa quan hệ với Israel.
Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh thỏa thuận với Iran đang vấp phải sự phản đối từ các thành viên của Đảng Cộng hòa ủng hộ lập trường cứng rắn hơn với Iran, và có thể làm phức tạp thêm tiến trình ngoại giao.
Ông Trump nhấn mạnh rằng Ả Rập Xê Út và Qatar là những quốc gia nên “ngay lập tức” ký kết, cùng với Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Jordan. Bahrain và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất là hai quốc gia đầu tiên tham gia vào năm 2020.
“Mỹ đã nỗ lực nhằm kết nối các mảnh ghép phức tạp này, nên tất cả quốc gia này cần ký vào Hiệp định Abraham”, Tổng thống Trump nhấn mạnh.
Ông Trump từ lâu đã hy vọng Ả Rập Xê Út sẽ tham gia, nhưng vương quốc này vẫn giữ quan điểm rằng bất kỳ thỏa thuận bình thường hóa nào cũng phải đi kèm với việc thiết lập lộ trình rõ ràng cho việc thành lập Nhà nước Palestine. Đây cũng là điều then chốt đối với Pakistan, quốc gia hiện chưa có quan hệ ngoại giao với Israel.
Tuy nhiên, chuyên gia phân tích Syed Mohammad Ali tại Islamabad cho rằng, lập trường của Pakistan về Israel không thay đổi bất chấp đề xuất mới nhất của ông Trump.
Theo ông Masood Khan, cựu Đại sứ Pakistan tại Mỹ, vẫn cần thời gian để đánh giá tính khả thi của đề xuất này đối với các quốc gia trong danh sách của ông Trump.
“Việc nhắc đến Hiệp định Abraham ở giai đoạn này mang lại một chiều hướng hoàn toàn mới cho tiến trình ngoại giao và hòa giải, bởi vấn đề này trước đó không nằm trong chương trình nghị sự”, ông Masood Khan nhận định, đồng thời chỉ ra áp lực trong nước mà ông Trump đang đối mặt để đạt được một thỏa thuận có lợi.
Tuy vậy, ông Khan cho rằng “con đường ngoại giao vẫn đang được duy trì, và tôi tin rằng Pakistan đóng vai trò trung tâm, với sự hỗ trợ của các quốc gia trong khu vực”.
Hiện vẫn chưa rõ khi nào hoặc bằng cách nào một thỏa thuận với Iran có thể được hoàn tất. Ông Trump gợi ý rằng ngay cả Iran cũng có thể sẽ tham gia Hiệp định Abraham nếu đạt được thỏa thuận.
Hiệp định Abraham là một loạt các thỏa thuận ngoại giao, kinh tế và an ninh được thiết lập dưới ảnh hưởng của Mỹ trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump nhằm bình thường hóa ngoại giao giữa Israel và một số quốc gia Ả Rập, bắt đầu với Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Bahrain, sau đó là Sudan, Maroc và gần đây nhất là Kazakhstan.
Các thỏa thuận này được xây dựng nhằm thúc đẩy hợp tác giữa các quốc gia ở Trung Đông và Bắc Phi, và chính quyền Mỹ coi đây là bước đệm hướng tới việc thiết lập quan hệ đầy đủ với Israel.
>>> Mời độc giả xem thêm video về eo biển Hormuz
