UBND TP Hà Nội vừa phê duyệt Đề án “Quản lý phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa, mặt nước”, trong đó đưa ra định hướng tổ chức lại hệ thống cây xanh trên các tuyến đường, phố của thủ đô.

Căn cứ nào để lựa chọn cây xanh từng khu vực?

Hà Nội hiện có hơn 1.000 tuyến đường, phố với nhiều loài cây xanh khác nhau. Song tình trạng trồng xen kẽ nhiều loài cây trên cùng tuyến phố khiến cảnh quan thiếu đồng bộ, gây khó khăn trong công tác chăm sóc, cắt tỉa và quản lý. Để khắc phục tình trạng này, thành phố định hướng mỗi tuyến phố chỉ trồng một loài cây bóng mát chủ đạo, trường hợp đặc thù có thể sử dụng tối đa 2 loài.

Cây xanh trên cùng tuyến phố sẽ được trồng thống nhất về chủng loại, chiều cao, tán cây và khoảng cách, tạo thành những hàng cây liên tục, góp phần hình thành bản sắc cảnh quan riêng.

Việc lựa chọn cây xanh sẽ căn cứ vào chiều rộng đường, vỉa hè, đặc điểm kiến trúc, mật độ giao thông và chức năng của từng khu vực.

Đối với những tuyến phố nhỏ trong khu vực nội đô lịch sử, Hà Nội ưu tiên cây có chiều cao vừa phải, tán gọn, rễ ăn sâu nhằm hạn chế ảnh hưởng đến vỉa hè và các công trình ngầm. Trong khi đó, các tuyến đường lớn, đại lộ và đường vành đai sẽ ưu tiên cây có tán rộng, khả năng che bóng tốt, chịu được ô nhiễm môi trường, góp phần giảm nhiệt độ đô thị.

Tại các tuyến phố thương mại, cây bóng mát được kết hợp với cây trang trí thấp, bảo đảm không che khuất mặt tiền cửa hàng hoặc cản trở hoạt động kinh doanh. Đối với khu dân cư, thành phố ưu tiên các loài cây ít rụng quả, rụng lá, không gây mùi khó chịu, có thân và tán cân đối.

Các khu di tích, phố cổ và không gian văn hóa sẽ ưu tiên những loài cây gắn với lịch sử, ký ức của người Hà Nội.

Trong khi đó, khu hành chính, chính trị và quảng trường lớn sử dụng cây tạo cảnh quan trang trọng, thống nhất. Các khu đô thị mới ưu tiên cây dễ chăm sóc, sinh trưởng nhanh; khu công nghiệp và các trục giao thông lớn chú trọng lựa chọn cây có khả năng giữ bụi, giảm tiếng ồn, chịu được điều kiện môi trường khắc nghiệt.

6 nhánh cảnh quan trên các tuyến phố

Đáng chú ý, đề án đưa ra định hướng cụ thể đối với hàng loạt tuyến phố nổi tiếng của thủ đô.

Các tuyến phố chính tại khu vực trung tâm Hà Nội được chia thành 6 nhóm cảnh quan, gồm phố ký ức, tuyến hồ xanh di sản, tuyến chính trị - nghi lễ, tuyến văn hóa - cư trú nội đô, tuyến thương mại - dịch vụ và các trục giao thông lớn, cửa ngõ thành phố.

Với nhóm phố ký ức tại khu vực Ba Đình - Hoàn Kiếm, thành phố ưu tiên duy trì những hàng cây lâu năm như sấu, nhội, thàn mát, quếch và sao đen.

Cụ thể, phố Phan Đình Phùng tiếp tục duy trì hàng sấu ở đoạn từ Mai Xuân Thưởng đến Cửa Bắc và hàng nhội từ Cửa Bắc đến Hàng Đậu. Dưới các gốc cây có thể bổ sung thảm cỏ nhung, lài tây, nguyệt quế nhằm tăng diện tích xanh.

Phố Điện Biên Phủ lựa chọn cây sao đen, kết hợp hoa thời vụ và cây bụi thấp nhằm tạo cảnh quan trang trọng quanh khu di tích.

Đối với nhóm tuyến hồ xanh di sản, các tuyến Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Đinh Tiên Hoàng quanh hồ Gươm được định hướng sử dụng lộc vừng, sấu, bằng lăng, những loài cây gắn liền với cảnh quan và ký ức của người Hà Nội.

Đường Thanh Niên, nằm giữa hồ Tây và hồ Trúc Bạch, tiếp tục sử dụng phượng và ban trắng làm cây chủ đạo. Dải phân cách có thể trồng thêm tường vi, mai hoa đăng và các loại hoa trang trí.

Với nhóm tuyến chính trị - nghi lễ tập trung tại khu vực Ba Đình, thành phố ưu tiên những loài cây có hình dáng cân đối, tạo không gian trang nghiêm. Đường Hùng Vương được định hướng sử dụng dầu rái làm cây chủ đạo, kết hợp thảm cỏ nhung.

Đường Hoàng Văn Thụ lựa chọn cây sang, bổ sung các loại cây bụi như lài tây, nguyệt quế, ngâu và bạch trinh.

Đường Nguyễn Tri Phương tiếp tục trồng sấu trên vỉa hè, kết hợp cây sang và chuông vàng tại dải phân cách.

Đối với nhóm tuyến văn hóa - cư trú nội đô, Hà Nội ưu tiên duy trì những loài cây đã trở thành đặc trưng của từng con phố. Phố Trần Hưng Đạo và Hai Bà Trưng tiếp tục duy trì cây sấu, nhội, kết hợp cây bụi và hoa thấp.

Đáng chú ý, phố Nguyễn Du, nơi từ lâu nổi tiếng với những hàng hoa sữa, được định hướng sử dụng sao đen làm cây chủ đạo. Phố Quán Sứ lựa chọn sấu và bằng lăng, kết hợp cây bụi thấp quanh gốc nhằm tạo cảnh quan hài hòa.

Với nhóm tuyến thương mại - dịch vụ, phố Bà Triệu và Phố Huế được định hướng sử dụng sấu, lộc vừng và lát hoa. Các bồn cây có thể trồng thêm chuỗi ngọc, bạch trinh để tạo cảnh quan xanh ở tầng thấp. Trên trục Cầu Giấy - Xuân Thủy, nơi có tuyến đường sắt đô thị trên cao, thành phố định hướng trồng bàng lá nhỏ và bằng lăng.

Dải phân cách kết hợp cau bụi, huỳnh liên và hoa thời vụ nhằm giảm cảm giác khô cứng của các công trình bê tông.

Tại các trục giao thông lớn và cửa ngõ thành phố, cây xanh được lựa chọn theo hướng tăng khả năng che bóng, chịu được điều kiện môi trường khắc nghiệt và tạo cảnh quan trên những tuyến đường dài.

Đường Võ Chí Công và Võ Nguyên Giáp được định hướng trồng giáng hương, long não, dầu rái. Dải phân cách kết hợp kèn hồng, chuông vàng, chà là và ban trắng, tạo cảnh quan trên tuyến kết nối sân bay Nội Bài với trung tâm thành phố.