Một nhóm nghiên cứu quốc tế do Đại học Kyoto ở Nhật Bản dẫn đầu đã truy tìm lịch sử tiến hóa của tế bào máu trong cơ thể người từ khoảng 700 triệu năm trước. Trong nghiên cứu được công bố trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences, họ cho biết, tế bào máu không được tạo ra từ con số 0 sau sự xuất hiện của sự sống đa bào.

Cụ thể, thông qua phương pháp phân tích mới nhằm so sánh mô hình biểu hiện gene giữa nhiều loại tế bào và nhiều loài động vật khác nhau, nhóm nghiên cứu đã xây dựng được “cây phả hệ tiến hóa” của các dòng tế bào máu, qua đó tái hiện cách chúng hình thành và phân nhánh trong suốt lịch sử tiến hóa của động vật.

Không những vậy, nhóm nghiên cứu so sánh tế bào máu của động vật với các sinh vật đơn bào để truy tìm mối liên hệ với những tổ tiên xa xưa nhất của sự sống. Kết quả nghiên cứu chỉ ra đại thực bào (macrophage), loại tế bào miễn dịch có nhiệm vụ “nuốt chửng” vi khuẩn, virus và các mảnh vụn tế bào, mang nhiều đặc điểm giống với sinh vật đơn bào hơn bất kỳ dòng tế bào máu nào khác ở người.

Điều này khiến nhóm nghiên cứu tin rằng, những tế bào máu đầu tiên trên Trái đất có thể đã rất giống đại thực bào hiện đại. Ngoài ra, họ còn lần theo dấu vết của gene FOS -t loại gen xuất hiện rộng rãi trong tế bào máu của nhiều loài động vật ngày nay. Họ phát hiện gene này có nguồn gốc từ một tổ tiên đơn bào từng tồn tại cách đây khoảng 700 triệu năm - thời điểm những sinh vật đa bào đầu tiên bắt đầu xuất hiện trên Trái đất.

Theo nhóm nghiên cứu, phát hiện mới cho thấy các loài động vật thời kỳ đầu có thể đã tạo ra những tế bào máu đầu tiên bằng cách “tái sử dụng” vật liệu di truyền thừa hưởng từ tổ tiên đơn bào cổ đại.

Đồng thời, khám phá mới cũng hé lộ quá trình tiến hóa của nhiều loại tế bào máu hiện đại. Trong đó, tế bào mast - một thành phần quan trọng của hệ miễn dịch, dường như tiến hóa từ đại thực bào. Sau đó, các dạng sơ khai của tế bào T và hồng cầu tiếp tục xuất hiện từ dòng tế bào mast, trong khi tế bào B nguyên mẫu lại phân nhánh trực tiếp từ đại thực bào. Từ đây, các chuyên gia cho rằng các tế bào máu và tế bào miễn dịch hiện đại vẫn đang phản ánh “di sản sinh học” từ những tổ tiên đơn bào đầu tiên của sự sống trên Trái đất.