AP đưa tin, trận lũ quét kinh hoàng tại khu vực biên giới giữa Nepal và Trung Quốc vào ngày 26/8 đã khiến ít nhất 98 người thiệt mạng và hàng trăm du khách, công nhân cùng nhiều người khác mất tích.

Văn phòng Thủ tướng Nepal cho biết đã có ít nhất 95 người tử vong. Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) thông báo một trận lở đất tại huyện Gyirong, khu vực Tây Tạng gần biên giới, đã khiến ít nhất 3 người thiệt mạng và 265 người mất tích. Hình ảnh từ máy bay không người lái cho thấy nhiều tuyến đường bị phá hủy và các tòa nhà bị chôn vùi.

Các thung lũng dốc của Nepal được xem là huyết mạch kinh tế và hành lang giao thông, nhưng lại rất "mong manh" khi thiên tai xảy ra. Hình ảnh ghi nhận tại huyện Nuwakot bị ảnh hưởng nặng nề cho thấy tầng 2 của nhiều tòa nhà phủ đầy bùn đất sau khi dòng lũ quét qua, nhiều phương tiện bị chôn vùi,...

Nạn nhân mất tích đến từ nhiều quốc gia

Theo giới chức Nepal, 403 người, trong đó có 341 người nước ngoài, được báo cáo mất tích. Ông Sunil Sharma, người phát ngôn của Tổng cục Du lịch, thông báo trong số những nạn nhân mất tích có 133 người Ấn Độ đang hành hương đến núi Kailash ở Tây Tạng (Trung Quốc), một địa điểm linh thiêng đối với người Hindu. Ngoài ra còn có 47 người Mỹ, 34 người Australia, 33 người Anh và 24 người Canada mất tích.

Ít nhất 62 công dân Nepal mất tích là những người địa phương đang trekking tại khu vực hồ Gosaikunda ở Rasuwa, ông Sharma nói thêm. Người phát ngôn cảnh sát Nepal, ông Abi Narayan Kafle, cho hay ít nhất 28 cảnh sát cũng bị lũ cuốn.

Nhà chức trách cảnh báo người dân tại nhiều huyện không đến gần bờ các sông Bhotekoshi, Trishuli và Narayani.

Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) ghi nhận một trận động đất mạnh 4,4 độ Richter vào sáng sớm 26/8 ở vị trí cách Kathmandu (Nepal) khoảng 100 km về phía bắc, gần biên giới với khu tự trị Tây Tạng của Trung Quốc.

Dù mùa mưa hiện tại không thuận lợi cho trekking ở Nepal, đây lại là mùa cao điểm cho các chuyến hành hương đến Kailash ở Tây Tạng, theo tuyến đường qua huyện Rasuwa của Nepal giáp với Gyirong của Tây Tạng.

“Chúng tôi đã đề nghị cả Ấn Độ và Trung Quốc hỗ trợ công tác cứu hộ”, người phát ngôn Chính phủ Nepal Sasmit Pokharel phát biểu.

Giới chức Hàn Quốc cho biết, có 9 công dân nước này làm việc tại một nhà máy thủy điện ở Nepal nằm trong số những người mất tích. Bộ Ngoại giao Malaysia thông báo Đại sứ quán nước này đã nhận được báo cáo từ các công ty du lịch về việc mất liên lạc với 11 công dân Malaysia được cho là đang ở huyện Rasuwa. Đại sứ quán Nga tại Nepal cho biết có 4 công dân Nga được báo cáo mất tích tại khu vực bị ảnh hưởng.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã điện đàm với Thủ tướng Nepal Balendra Shah và đề nghị hỗ trợ. “Ấn Độ sẵn sàng cung cấp cho Nepal mọi hình thức hỗ trợ nhân đạo có thể. Các đội của chúng tôi đang phối hợp chặt chẽ trong công tác cứu hộ, cứu nạn”, ông Modi viết trên mạng xã hội.

Trong một tuyên bố chung, Australia, Anh, Liên minh châu Âu, Phần Lan, Pháp, Na Uy và Thụy Sĩ bày tỏ tình đoàn kết với người dân Nepal, đồng thời khuyến nghị: "Chúng tôi kêu gọi tất cả những người ở khu vực bị ảnh hưởng tuân thủ hướng dẫn của chính quyền địa phương và các khuyến cáo an toàn chính thức".

Nguyên nhân nào gây ra thảm họa lũ quét?

Các chuyên gia khí hậu tại Trung tâm Quốc tế về Phát triển Miền núi Tích hợp (ICIMOD) có trụ sở tại Kathmandu (Nepal) cho biết, một vụ sạt lở từ sông băng có thể là nguyên nhân gây ra lũ quét hôm 26/8.

Sông Lhende Khola, một nhánh của sông Bhotekoshi, đã đạt đỉnh lũ vào ngày 26/8, theo các chuyên gia.

“Sông Lhende Khola đã bị lũ hai lần trong vòng 14 tháng, lần này là do một trận lở băng đá từ sông băng phía Nepal chặn dòng sông và sau đó giải phóng một lượng nước lớn đổ xuống hạ lưu”, ông Saswata Sanyal, chuyên gia giảm thiểu rủi ro thiên tai tại nhóm nghiên cứu khí hậu, cho hay.

Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của cảnh báo sớm trong bối cảnh dãy Himalaya hiện đang phải đối mặt với sự gia tăng nhiệt độ.

Khu vực này từng chứng kiến lũ quét tương tự vào tháng 8 năm ngoái, khi một hồ băng ở Tây Tạng tràn bờ do nhiệt độ cao. 9 người đã thiệt mạng và nhiều cơ sở hạ tầng trọng yếu, bao gồm một cây cầu nối Nepal và Trung Quốc, bị hư hại.

Khu vực dãy Himalaya, trải dài qua nhiều quốc gia, đặc biệt dễ bị tổn thương trước mưa lớn, lũ lụt và sạt lở đất do hiện tượng ấm lên toàn cầu. Nghiên cứu cho thấy các hiện tượng thời tiết cực đoan như sóng nhiệt, mưa lớn và băng tan đang ngày càng gia tăng.

Các nhà nghiên cứu tại Kathmandu phát hiện đầu năm nay rằng các sông băng trên toàn khu vực Hindu Kush Himalaya đang tan chảy với tốc độ ngày càng nhanh, với tỷ lệ mất băng tăng gấp đôi kể từ năm 2000, chủ yếu do nhiệt độ toàn cầu tăng và biến đổi khí hậu.

>>> Mời độc giả xem thêm video về một trận lũ lụt trước đây ở Mỹ