Khám phá - Thể thao

Loài cá mập nhỏ nhất thế giới mới được xác định ở vùng biển sâu Mauritius

Phát hiện cá mập nhỏ hơn 21 cm tại vùng biển sâu Mauritius, loài mới này thu hút sự chú ý với mõm lớn và đặc điểm độc đáo của nó.

Loài mới này được đặt tên khoa học là Etmopterus bulbosus. Tên gọi bắt nguồn từ chiếc mõm lớn, phình tròn. Tên thông thường được đề xuất là cá mập đèn mũi lớn (big-nosed lanternshark).

Cho đến nay, giới khoa học mới chỉ biết đến loài này qua một mẫu vật duy nhất. Con cá mập được thu thập bằng lưới kéo ở độ sâu khoảng 400-500 m. Đây là vùng biển sâu, ánh sáng tự nhiên rất hạn chế và cũng là nơi con người khó quan sát trực tiếp, khiến đời sống của nhiều loài sinh vật tại đây vẫn còn là bí ẩn.

etmopterus-bulbosus-l.jpg
Cá mập đèn Etmopterus bulbosus có sắc tím nhẹ khi còn tươi, nhưng màu này nhạt dần theo thời gian. Ảnh: R.W. Leslie và S.V. Bogorodsky.

Mẫu vật được xác định là một con cái, dài 21,5 cm tính từ phần mõm đến chóp đuôi. Ngoài chiếc mũi lớn, nó còn có màu sắc khá lạ. Khi còn tươi, cơ thể cá mang sắc tím nhẹ xen lẫn nâu và đen. Theo thời gian, màu tím trên mẫu vật đã nhạt dần.

Kích thước của con cá đặc biệt gây chú ý bởi nó gần tương đương với cá mập nhỏ nhất từng được biết đến.

Danh hiệu này hiện thuộc về cá mập đèn lùn (Etmopterus perryi). Những cá thể trưởng thành của loài này được ghi nhận với chiều dài tối đa khoảng 21,2 cm.

Mẫu E. bulbosus vừa được mô tả dài 21,5 cm, tức chỉ nhỉnh hơn vài milimet. Dù vậy, chưa thể khẳng định E. bulbosus là loài cá mập nhỏ nhất thế giới. Hiện các nhà khoa học mới chỉ tìm thấy một mẫu vật dài 21,5 cm nên chưa có đủ dữ liệu về kích thước của loài. Cần thêm những cá thể khác để xác định chúng có thể lớn đến đâu khi trưởng thành.

Các nhà nghiên cứu xếp loài mới vào nhóm họ hàng gần với Etmopterus pusillus. Nó cũng có một số đặc điểm giống Etmopterus sentosus, trong đó đáng chú ý là vùng vảy răng đặc biệt trên da. Cá mập không có lớp vảy thông thường giống nhiều loài cá khác. Da của chúng được bao phủ bởi những cấu trúc nhỏ giống răng, giúp bảo vệ cơ thể và giảm lực cản khi bơi.

mouth-l.jpg
Với chiếc mõm lớn đặc trưng và cơ thể chỉ dài 21,5 cm, loài cá mập mới có thể nằm trong nhóm nhỏ nhất thế giới. Ảnh: S.V. Bogorodsky.

Một đặc điểm khác khiến cá mập đèn trở nên đặc biệt nằm ngay trong tên gọi của chúng. Nhiều loài thuộc chi Etmopterus có khả năng phát sáng nhờ những cơ quan nhỏ chuyên biệt trên da gọi là photophore.

Các nhà khoa học cho rằng một số cá mập đèn sử dụng khả năng phát sáng để ngụy trang, thu hút con mồi, giao tiếp với đồng loại hoặc khiến những kẻ săn mồi khác phải dè chừng.

Tuy nhiên, hiện chưa có khám phá nào chứng minh được cá thể này cũng phát sáng. Do loài mới chỉ được biết đến từ một mẫu vật, nhiều đặc điểm sinh học và tập tính của nó vẫn chưa được xác định.

Phát hiện mới cho thấy thế giới cá mập đa dạng hơn rất nhiều những gì chúng ta từng biết và vùng biển sâu vẫn còn nhiều khoảng trống trong hiểu biết của con người.

IFLS
back to top