Nhân dịp mừng Đại hội lần thứ XIV của Đảng thành công, PGS.TS Bùi Thị An, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội, Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển cộng đồng, nguyên đại biểu Quốc hội khóa XIII, TS Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương đã có những chia sẻ với Báo Tri thức và Cuộc sống về kỳ vọng nhiệm kỳ 2026-2030.
PGS.TS Bùi Thị An: "Tạo đột phá, đưa nền kinh tế Việt Nam phát triển bền vững"
Tôi kỳ vọng vào định hướng phát triển đất nước theo hướng tăng trưởng bền vững, gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia. Trước đây, chúng ta chủ yếu chú trọng mục tiêu tăng trưởng đơn thuần, thì trong các văn kiện chuẩn bị cho Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã thể hiện rõ quan điểm phát triển bền vững và phát triển bao trùm. Điều này đồng nghĩa với việc, bên cạnh tăng trưởng kinh tế, Nhà nước đặc biệt quan tâm đến an sinh xã hội, đời sống và hạnh phúc của nhân dân, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau. Hai khái niệm "tăng trưởng bền vững" và "phát triển bao trùm" mang ý nghĩa rất sâu sắc, phù hợp với kỳ vọng của nhân dân. Đây là mục tiêu hoàn toàn có thể thực hiện được.
Tôi cũng kỳ vọng việc tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, vốn đã được khởi động từ cuối nhiệm kỳ XIII, sẽ tiếp tục được triển khai quyết liệt và triệt để hơn sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Việc hoàn thiện thể chế được xác định là một trong những khâu đột phá quan trọng, tạo điều kiện để xã hội phát triển đúng hướng và bền vững hơn.
Cùng với đó, vai trò then chốt của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong việc tạo động lực tăng trưởng mới. Muốn đạt được tăng trưởng xanh, vừa phát triển kinh tế vừa bảo đảm môi trường bền vững, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân, không có con đường nào khác ngoài việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Chỉ khi đó, năng suất lao động mới được nâng cao và chất lượng sản phẩm mới được cải thiện. Chuyển sang mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là con đường tất yếu, nhằm tạo đột phá, đưa nền kinh tế Việt Nam phát triển bền vững và bao trùm.
Sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, điểm đột phá quan trọng trước hết chính là việc hiện thực hóa tăng trưởng bền vững và tăng trưởng bao trùm. Những mục tiêu, chỉ tiêu từng được đặt ra trước đây đang dần trở thành hiện thực, không còn dừng lại ở khẩu hiệu. Chúng ta đã hội tụ đủ điều kiện để triển khai hiệu quả: mô hình tăng trưởng bắt đầu thay đổi theo hướng tích cực; bộ máy chính quyền được tổ chức theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Cùng với đó, Quốc hội đã nhanh chóng, kịp thời sửa đổi, bổ sung nhiều luật quan trọng, bảo đảm tính đúng lúc và phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Tư duy lập pháp có sự đổi mới rõ nét, vừa bảo đảm lợi ích của đất nước, vừa tiệm cận với các thông lệ quốc tế trong bối cảnh hội nhập sâu rộng. Việc sửa một luật để tháo gỡ vướng mắc cho nhiều luật khác thể hiện tư duy hệ thống, tiếp cận tổng thể, góp phần giải phóng nguồn lực cho doanh nghiệp, cho nhân dân và cho xã hội. Đặc biệt, việc khẳng định kinh tế tư nhân là một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế quốc dân đã tạo thêm động lực cho phát triển.
Sự đồng bộ được thể hiện xuyên suốt từ hoàn thiện pháp luật, tháo gỡ thể chế đến công tác chỉ đạo, điều hành và đổi mới quản trị quốc gia theo hướng hiện đại, chất lượng cao. Đây là cơ sở quan trọng để tin tưởng rằng, sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đất nước sẽ đạt được những bước phát triển đột phá, vừa tăng trưởng nhanh, bền vững, vừa bảo đảm an sinh xã hội, lấy hạnh phúc của nhân dân làm thước đo và mục tiêu cao nhất. Con người là yếu tố quyết định, vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải xây dựng được đội ngũ cán bộ hội tụ đầy đủ "tầm", "tâm" và "trí", đặc biệt là tinh thần vì nhân dân phục vụ. Trong thời gian tới, yêu cầu sát dân, gần dân, vì dân là hết sức quan trọng. Cán bộ không chỉ cần có trình độ, năng lực, trí tuệ mà còn phải hướng tới giải quyết những vấn đề thiết thực mà nhân dân đang quan tâm. Chỉ khi xây dựng được đội ngũ cán bộ đáp ứng đầy đủ những yêu cầu đó, chúng ta mới có thể thực hiện thắng lợi các nội dung trong Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIV và hiện thực hóa toàn bộ những mục tiêu đã đề ra.
TS Lê Đăng Doanh: "Cần những quyết sách mạnh mẽ hơn để chuyển đổi mô hình tăng trưởng"
Trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, trong bối cảnh hết sức đặc biệt, thế giới không còn phân cực rõ ràng mà chuyển sang trạng thái đa trung tâm, cạnh tranh chiến lược gay gắt và đầy bất định, đại dịch COVID-19, xung đột địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, biến đổi khí hậu đã tạo ra những cú sốc đối với mọi nền kinh tế, trong đó có Việt Nam… Song Việt Nam vẫn giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát hiệu quả, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế là một nỗ lực rất đáng ghi nhận. Nền kinh tế Việt Nam đã từng bước phục hồi sau đại dịch, hoạt động sản xuất - kinh doanh được nối lại, xuất khẩu tiếp tục duy trì vai trò là động lực tăng trưởng quan trọng. Những kết quả này cho thấy công tác chỉ đạo, điều hành linh hoạt trong một giai đoạn đầy thử thách.
Thành tựu của nhiệm kỳ qua không chỉ thể hiện ở các chỉ tiêu tăng trưởng mà quan trọng hơn là ở việc đặt ra những định hướng mới để đất nước phát triển lâu dài. Trong đó, kinh tế số và kinh tế xanh là những xu thế không thể đảo ngược. Kinh tế số kéo theo Chính phủ số, doanh nghiệp số và công dân số; còn kinh tế xanh gắn liền với yêu cầu phát triển bền vững, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây là những hướng đi đúng đắn, song vấn đề là phải triển khai nhanh hơn, quyết liệt hơn, thực chất hơn.
Bước sang nhiệm kỳ Đại hội XIV của Đảng, tôi kỳ vọng Đảng ta sẽ có những quyết sách mạnh mẽ hơn để chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Việt Nam không thể chỉ dựa vào các động lực truyền thống như lao động giá rẻ hay khai thác tài nguyên, mà phải dựa vào đổi mới sáng tạo, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và chất lượng nguồn nhân lực. Tổng Bí thư Tô Lâm từng nhấn mạnh: “Tăng trưởng phải dựa vào năng suất và đổi mới sáng tạo”.
