Khoa học & Công nghệ

Israel bị cáo buộc sử dụng bom phốt pho trắng tại Lebanon

Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch) xác minh cho thấy Israel đã sử dụng đạn phốt pho trắng tại các khu vực đông dân cư ở miền nam Lebanon.

Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW) cho biết đã tìm thấy bằng chứng cho thấy Israel sử dụng đạn phốt pho trắng tại các khu dân cư ở miền nam Lebanon vào đầu tháng này, vi phạm luật nhân đạo quốc tế.

Trong báo cáo mới công bố hôm thứ Hai, tổ chức nhân quyền có trụ sở tại New York xác nhận tính xác thực của bảy bức ảnh cho thấy đạn phốt pho trắng được bắn lên một khu dân cư ở Yohmor, miền nam Lebanon, với ít nhất hai ngôi nhà bốc cháy vào ngày 3/3.

202603mena-lebanon-phosphorus.jpg
Ít nhất hai quả đạn phốt pho trắng được thả từ pháo binh phát nổ trên không trung phía trên một khu dân cư ở thị trấn Yohmor, miền nam Lebanon, ngày 3 tháng 3 năm 2026. Ảnh: HRW

Ông Ramzi Kaiss, nhà nghiên cứu về Lebanon của HRW, cho biết: “Việc quân đội Israel sử dụng trái phép phốt pho trắng trên các khu dân cư là vô cùng đáng lo ngại và sẽ gây hậu quả nghiêm trọng cho dân thường.”

Ông nói thêm: “Tác động gây cháy của phốt pho trắng có thể gây tử vong hoặc thương tích nghiêm trọng, dẫn đến đau đớn suốt đời.”

Việc sử dụng đạn phốt pho trắng nổ trên không ở khu vực đông dân cư là hành vi tấn công bừa bãi, vi phạm luật nhân đạo quốc tế về việc phải thực hiện mọi biện pháp khả thi để tránh gây hại cho dân thường.

Chất hóa học này bốc cháy khi tiếp xúc với oxy và có thể làm bùng phát lửa tại nhà cửa, khu vực nông nghiệp và các tài sản dân sự khác.

HRW xác định rằng tại Yohmor, đạn phốt pho trắng đã bị sử dụng trái phép trên khu vực tập trung đông dân, dẫn đến các vụ cháy tại nhà dân và tài sản dân sự khác.

Tổ chức này đã xác minh và định vị địa lý một bức ảnh do truyền thông Lebanon đăng tải trên mạng vào sáng 3/3, cho thấy ít nhất hai quả đạn pháo phốt pho trắng được bắn nổ trên không tại một khu dân cư.

Hình dạng đám mây khói do vụ nổ trên không tạo ra phù hợp với “nút thắt” đặc trưng của loại đạn pháo M825 cỡ 155mm chứa phốt pho trắng, theo báo cáo của HRW.

Phốt pho trắng, một chất bốc cháy khi tiếp xúc với oxy, có thể được sử dụng để tạo màn khói và chiếu sáng chiến trường. Ảnh: EPA

HRW cũng xác minh và định vị các bức ảnh do đội phòng vệ dân sự thuộc Ủy ban Y tế Hồi giáo tại Yohmor đăng lên Facebook, cho thấy các nhân viên đang dập lửa trên mái nhà dân và trong một chiếc ô tô.

Tổ chức này kết luận rằng đám cháy nhiều khả năng do các miếng nỉ tẩm phốt pho trắng gây ra, dựa trên vị trí gần khu vực quan sát thấy đạn nổ trên không.

Ông Kaiss nhấn mạnh: “Israel cần ngay lập tức chấm dứt hành động này, và các quốc gia cung cấp vũ khí cho Israel, bao gồm cả đạn phốt pho trắng, cần ngay lập tức đình chỉ viện trợ quân sự và bán vũ khí, đồng thời gây sức ép buộc Israel ngừng sử dụng loại đạn này tại các khu dân cư.”

Hơn nửa triệu người đã được ghi nhận là phải di dời tại Lebanon khi Israel ban hành các lệnh cưỡng chế di dời.

Hãng thông tấn quốc gia Lebanon ngày 9/3 cho biết Israel đã tiến hành một loạt cuộc không kích tại các vùng ngoại ô phía nam Beirut, bao gồm khu vực giữa các khu phố Ghobeiry và Haret Hreik, cũng như khu vực Safir.

Báo cáo này được công bố chỉ vài giờ sau khi quân đội Israel, lực lượng đang tiến hành các đợt tấn công dữ dội nhiều ngày qua ở phía nam Beirut, tuyên bố đang tấn công các mục tiêu của Hezbollah tại thủ đô Lebanon. Ít nhất 394 người đã thiệt mạng và hơn 1.000 người bị thương tại Lebanon do các cuộc tấn công của Israel.

HRW kêu gọi các đồng minh chủ chốt của Israel, bao gồm Hoa Kỳ, Vương quốc Anh và Đức, đình chỉ bán vũ khí cho Israel và áp đặt các biện pháp trừng phạt có mục tiêu đối với các quan chức bị cáo buộc liên quan đến các tội ác nghiêm trọng.

HRW cho biết Israel đã từng sử dụng phốt pho trắng từ tháng 10/2023 đến tháng 5/2024 tại các làng biên giới ở miền nam Lebanon, đặt dân thường vào tình thế nguy hiểm nghiêm trọng.

Israel bác bỏ cáo buộc dùng vũ khí hóa học.
AP, Al Jazeera, HRW
back to top