Xung đột giữa Iran - Israel với sự can dự của Mỹ đang bước vào giai đoạn leo thang nguy hiểm, khi các cuộc tấn công qua lại diễn ra trên nhiều mặt trận, từ lãnh thổ Iran, Israel đến Lebanon và khu vực Vịnh Ba Tư.
Theo cập nhật mới nhất từ AP News, Israel tuyên bố sẽ mở rộng các đợt tấn công vào Iran, trong khi Tehran tiếp tục phóng tên lửa vào Israel và các nước vùng Vịnh, khiến tình hình khu vực ngày càng mất kiểm soát.
Đáng chú ý, Iran đã siết chặt eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới, gây gián đoạn tới khoảng 90% lưu lượng hàng hải qua khu vực và đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh.
Nghi vấn Iran bắn hạ tiêm kích F-18 Mỹ
Một diễn biến gây chú ý là việc truyền thông Iran và một số nguồn quân sự cho biết lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đã bắn hạ tiêm kích hạm F/A-18E/F Super Hornet của Hải quân Mỹ trong ngày 25/3.
Theo Military Watch, vụ việc được cho là xảy ra gần khu vực Chabahar, kèm theo video ghi lại cảnh mục tiêu trên không bị đánh trúng.
tại Trung Đông.
Tuy nhiên, phía Mỹ bác bỏ hoàn toàn thông tin này. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) khẳng định: không có máy bay chiến đấu nào của Mỹ bị bắn hạ trong chiến dịch hiện tại.
Giới phân tích nhận định, đây có thể là một phần của chiến tranh thông tin giữa các bên, trong bối cảnh cả Iran và Mỹ đều muốn kiểm soát dư luận và thể hiện ưu thế quân sự.
Dù vậy, thực tế chiến trường cho thấy nguy cơ đối với không quân Mỹ đang gia tăng, khi Iran liên tục cải thiện năng lực phòng không và đã từng gây hư hại một tiêm kích tàng hình F-35 trước đó.
Chiến sự lan rộng toàn khu vực
Không chỉ dừng ở Iran và Israel, xung đột đã lan sang nhiều quốc gia Trung Đông.
Iran đã tiến hành các đợt tấn công tên lửa nhằm vào khu vực gần trung tâm nghiên cứu hạt nhân Dimona của Israel, gây thiệt hại lớn và khiến hệ thống phòng không Israel gặp khó khăn trong đánh chặn.
Ở hướng Bắc, Israel tăng cường chiến dịch quân sự tại miền Nam Lebanon nhằm vào lực lượng Hezbollah, với giao tranh ác liệt và thương vong lớn.
Trong khi đó, nhiều quốc gia vùng Vịnh như Saudi Arabia, Kuwait hay UAE cũng trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV, cho thấy chiến tranh đang mở rộng thành xung đột khu vực.
Mỹ đứng trước lựa chọn khó khăn
Chính quyền Tổng thống Donald Trump vừa gia tăng sức ép quân sự, vừa để ngỏ khả năng đàm phán. Washington từng đưa ra tối hậu thư yêu cầu Iran mở lại eo Hormuz, đồng thời cảnh báo sẽ tấn công cơ sở năng lượng nếu Tehran không đáp ứng.
Song song đó, Mỹ cũng đề xuất một kế hoạch hòa bình nhiều điểm, thông qua các bên trung gian như Pakistan hay Thổ Nhĩ Kỳ, dù Iran tỏ ra không sẵn sàng nhượng bộ.
Các nhà quan sát nhận định, Mỹ đang đối mặt với thế tiến thoái lưỡng nan:
• Leo thang quân sự có thể dẫn tới chiến tranh toàn diện
• Nhưng kiềm chế lại khiến ảnh hưởng chiến lược suy giảm
Nguy cơ khủng hoảng toàn cầu
Hệ quả của xung đột không chỉ dừng ở Trung Đông. Việc gián đoạn vận tải qua Hormuz đã khiến giá dầu tăng mạnh, kéo theo nguy cơ lạm phát và đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu.
Liên Hợp Quốc và nhiều quốc gia đã kêu gọi ngừng bắn, song cho đến nay các nỗ lực ngoại giao chưa đạt đột phá, trong khi thương vong dân sự tiếp tục gia tăng, với hàng nghìn người thiệt mạng tại Iran, Lebanon và nhiều khu vực khác.
Cuộc chiến Iran - Israel đang bước vào giai đoạn nguy hiểm nhất, với sự tham gia ngày càng sâu của Mỹ và các lực lượng ủy nhiệm.
Thông tin về việc bắn hạ F-18, dù chưa được xác nhận, vẫn cho thấy một thực tế: bầu trời Trung Đông đang trở nên ngày càng nguy hiểm, nơi bất kỳ sai lầm nào cũng có thể châm ngòi cho một cuộc chiến quy mô lớn hơn.
Nếu được xác nhận, đây sẽ là lần hiếm hoi Iran bắn hạ tiêm kích Mỹ hiện đại, cho thấy năng lực phòng không đã tiến bộ đáng kể. Tuy nhiên, việc Mỹ phủ nhận cho thấy khả năng đây là chiến tranh thông tin. Dù đúng hay sai, sự kiện này phản ánh xu hướng mới: không quân không còn “bất khả xâm phạm” trước các hệ thống phòng không hiện đại, đặc biệt trong môi trường tác chiến dày đặc tên lửa và UAV như Trung Đông hiện nay.