GS.TS Đinh Thị Mai Thanh, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) vừa vinh dự được Chính phủ Cộng hòa Pháp trao tặng Huân chương Cành cọ Hàn lâm hạng Sĩ quan (Officier).

Đây là một trong những phần thưởng lâu đời và danh giá nhất của Chính phủ Pháp nhằm vinh danh những cá nhân có thành tích xuất sắc trong giáo dục, khoa học, văn hóa và nghệ thuật.

Mở hướng tiếp cận mới trong điều trị ung thư từ vật liệu composite nano

GS.TS Đinh Thị Mai Thanh có nhiều năm theo đuổi các nghiên cứu về vật liệu mới, trong đó tập trung vào vật liệu nano và composite. Một trong dấu ấn nổi bật là công trình thực hiện cùng các cộng sự tại Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam về chế tạo vật liệu composite từ các hạt nano oxit sắt siêu thuận từ (SPIONs) và hydroxyapatit (HAp).

Vật liệu này thuộc nhóm “lai siêu thuận từ”, với cấu trúc gồm lõi SPIONs và lớp vỏ HAp có độ xốp, cho phép mang thuốc thông qua cơ chế hấp phụ. Hệ vật liệu được sử dụng như một nền để cố định các dược chất chống ung thư và hướng tới giải phóng thuốc cục bộ tại vị trí điều trị.

Theo cơ chế hoạt động, khi vật liệu được đưa vào cơ thể và chịu tác động của từ trường ngoài, các hạt SPIONs tạo hiệu ứng tăng thân nhiệt từ tính. Đồng thời, quá trình này thúc đẩy việc giải phóng thuốc từ lớp HAp. Khi kết hợp với đồng (Cu) và hoạt chất 5-fluorouracil (5-FU), hệ vật liệu cho thấy khả năng tiêu diệt tế bào ung thư bàng quang trong điều kiện thử nghiệm.

Điểm đáng chú ý của kết quả này là việc chứng minh được hiệu ứng hiệp đồng giữa tăng thân nhiệt từ tính và các tác nhân hóa trị. Sự kết hợp giữa SPIONs và thuốc chống ung thư tạo ra tác động mạnh hơn lên tế bào ung thư so với sử dụng hóa trị đơn lẻ.

Không chỉ dừng lại ở y sinh, các công trình của bà còn trải rộng sang lĩnh vực môi trường. Từ nghiên cứu vật liệu hấp phụ kim loại nặng trong nước đến phát triển lớp phủ chống ăn mòn cho kim loại, các hướng đi của bà đều gắn với nhu cầu thực tiễn của đời sống và sản xuất.

Điểm đáng chú ý trong hành trình khoa học của GS. Mai Thanh là cách tiếp cận liên ngành. Bà kết hợp hóa học điện hóa với công nghệ vật liệu tiên tiến để thiết kế các cấu trúc nano có kiểm soát, qua đó nâng cao hiệu quả ứng dụng. Với bà, nghiên cứu không chỉ dừng ở công bố quốc tế mà phải hướng tới khả năng chuyển giao và tác động xã hội.

Coi nghiên cứu khoa học như hơi thở

GS.TS Đinh Thị Mai Thanh sinh năm 1974 tại Hải Dương. Sau khi tốt nghiệp loại xuất sắc tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, bà về công tác tại Viện Kỹ thuật Nhiệt đới (nay là Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam).

Năm 2000, Mai Thanh nhận học bổng của Chính phủ Pháp để theo học chương trình tiến sĩ tại Đại học Paris VI (nay là Sorbonne Université).

Thời gian học tập và nghiên cứu ở Pháp giúp bà tiếp cận các phương pháp nghiên cứu hiện đại trong lĩnh vực hóa học và khoa học vật liệu. Sau khi trở về Việt Nam, bà tập trung vào các hướng nghiên cứu có tính ứng dụng, bao gồm vật liệu chống ăn mòn, vật liệu xử lý môi trường và vật liệu y sinh trên nền hydroxyapatit.

Năm 2016, khi đang giữ cương vị Phó Viện trưởng Viện Kỹ thuật Nhiệt đới, GS.TS Đinh Thị Mai Thanh nhận lời đảm nhiệm vị trí Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội, cơ sở đào tạo được thành lập trong khuôn khổ Hiệp định liên Chính phủ Việt Nam – Pháp.

Theo bà, việc tham gia điều hành một cơ sở đào tạo không chỉ là thay đổi vị trí công tác, mà còn gắn với trách nhiệm tạo dựng môi trường học thuật cho nhiều thế hệ sinh viên, giảng viên.

Trong một chia sẻ, GS Mai Thanh cho hay, bà luôn coi nghiên cứu là hơi thở của mình, dù bất cứ ở cương vị nào. “Khi làm khoa học bằng đam mê và sự nhiệt huyết, mọi kết quả đều có giá trị”, bà chia sẻ.

GS.TS Đinh Thị Mai Thanh cho biết, việc được trao tặng Huân chương Cành cọ Hàn lâm không chỉ là niềm tự hào của cá nhân bà mà còn là vinh dự chung của tập thể cán bộ, giảng viên và sinh viên Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội. Bà bày tỏ sự cảm ơn tới Chính phủ Pháp đã ghi nhận những đóng góp trong công tác đào tạo, nghiên cứu cũng như thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa hai nước. Theo bà, phần thưởng này là nguồn động viên để tiếp tục đóng góp cho sự phát triển của nhà trường, hướng tới vai trò cầu nối tri thức giữa Việt Nam và Pháp.

>>> Mời độc giả xem thêm video Phụ nữ Việt Nam đang ngày càng phát triển về mọi mặt: