Sáng 23/10, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn thừa ủy quyền Thủ tướng trình Quốc hội về dự thảo Luật Đấu thầu sửa đổi.

Với 8 chương và 59 điều, dự thảo luật đã sửa đổi, bổ sung nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động đấu thầu; đơn giản hóa quy trình, thủ tục, rút ngắn thời gian thực hiện dự án, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong hoạt động lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư.

Trong đó, dự thảo luật đơn giản hóa, lược bỏ quy định hoặc thủ tục trung gian, không cần thiết như thủ tục sơ tuyển, mời quan tâm, kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu, phương thức hai giai đoạn...

Với việc sửa đổi lần này, dự thảo luật bổ sung hình thức đàm phán cạnh tranh đối với các gói thầu mà chủ đầu tư chưa thể xác định đầy đủ yêu cầu kỹ thuật, giải pháp công nghệ hoặc giá gói thầu; bổ sung trường hợp đặt hàng đối với sản phẩm, hàng hóa từ kết quả của nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ cao, nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược.

Cùng với đó, dự thảo luật bổ sung trường hợp áp dụng hình thức đàm phán giá với gói thầu mua thiết bị y tế chỉ có 1 hoặc 2 chủng loại thiết bị y tế đáp ứng được nhu cầu chuyên môn của cơ sở y tế.

Liên quan hành vi bị cấm trong hoạt động lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, Chính phủ đề xuất bổ sung hành vi dàn xếp, thỏa thuận nâng khống giá gói thầu, dự toán; chia nhỏ dự án, dự toán mua sắm nhằm áp dụng hạn mức chỉ định thầu; làm rõ hành vi thông thầu, gian lận, không bảo đảm công bằng, minh bạch…

Dự luật lần này cũng bổ sung các chế tài xử lý vi phạm như công khai thông tin vi phạm, đánh giá uy tín, khóa chức năng, tài khoản trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia và các biện pháp xử lý khác.

Nêu quan điểm của cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết Ủy ban đề nghị rà soát, xác định rõ chủ thể, hành vi vi phạm, bảo đảm phòng ngừa và xử lý đầy đủ các hành vi thông thầu, gian lận, xung đột lợi ích, làm lộ bí mật Nhà nước.

Một số ý kiến trong Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng việc chỉ cấm tổ chức lựa chọn nhà thầu khi chưa xác định được nguồn vốn nếu dẫn đến nợ đọng khiến việc xác định vi phạm phải chờ đến khi phát sinh hậu quả, gây khó khăn cho công tác phòng ngừa và xử lý vi phạm.

Cơ quan thẩm tra vì thế đề nghị xác định rõ hành vi bị cấm tại thời điểm thực hiện, đồng thời quy định rõ các trường hợp được tổ chức lựa chọn nhà thầu khi chưa xác định nguồn vốn, nhất là gói thầu khẩn cấp, cấp bách và đấu thầu trước, thay vì chỉ xác định hành vi bị cấm khi đã phát sinh hậu quả nợ đọng vốn.

Về hình thức, phương thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, cơ quan thẩm tra thống nhất với việc hợp nhất chào hàng cạnh tranh vào đấu thầu rộng rãi, mua sắm trực tiếp vào chỉ định thầu và bổ sung hình thức đàm phán cạnh tranh.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục xác định đấu thầu rộng rãi là hình thức chủ yếu để bảo đảm cạnh tranh, đồng thời quy định rõ điều kiện, giới hạn áp dụng chỉ định thầu, đặt hàng, lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt và chỉ định nhà đầu tư, nhất là tiêu chí về lĩnh vực chiến lược, hạn mức chỉ định thầu, tránh thu hẹp cạnh tranh.

Cũng theo ý kiến của cơ quan thẩm tra, với đàm phán cạnh tranh, dự thảo luật cần làm rõ quy định bảo vệ bí mật kinh doanh, quyền sở hữu trí tuệ, có căn cứ kiểm chứng khách quan về giá; đồng thời tăng cường kiểm soát và trách nhiệm giải trình của chủ đầu tư...