Minh bạch giá từ nhập khẩu đến bệnh viện

Quản lý giá thiết bị y tế đang được Bộ Y tế định hướng theo cách tiếp cận mới: không áp một cơ chế giá chung cho hàng trăm nghìn chủng loại, mà tăng minh bạch dữ liệu, truy xuất toàn bộ chuỗi cung ứng và kiểm soát các yếu tố hình thành giá.

Tại họp báo sáng 1/10, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, thiết bị y tế có sự khác biệt lớn về công nghệ, cấu hình, mục đích, phạm vi sử dụng cũng như dịch vụ bảo hành, bảo trì. Do đó, Nhà nước không thể áp dụng cơ chế định giá cho toàn bộ nhóm sản phẩm này.

Theo định hướng Bộ Y tế đang xây dựng, giá sẽ được quản lý thông qua công khai giá niêm yết, giá kê khai trên hệ thống cơ sở dữ liệu về thiết bị y tế. Dữ liệu được kết nối, chia sẻ giữa các lĩnh vực như y tế, đấu thầu, hải quan, thuế và bảo hiểm y tế.

Bộ Y tế cũng đang triển khai sửa đổi, bổ sung Điều 113 Luật Khám bệnh, chữa bệnh. Theo Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà, nội dung này dự kiến được trình trong tháng 10, tập trung vào xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về thiết bị y tế, chuẩn hóa dữ liệu trong toàn bộ chuỗi cung ứng và tăng khả năng liên thông giữa các hệ thống. Điều 113 hiện quy định về việc quản lý, sử dụng, bảo dưỡng, bảo trì, sửa chữa và lưu trữ hồ sơ theo dõi thiết bị y tế tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Gắn mã định danh, truy xuất toàn bộ chuỗi

TS.BS Nguyễn Minh Lợi, Cục trưởng Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế, Bộ Y tế cho biết, quản lý giá thiết bị y tế lần đầu được quy định tại Nghị định 98/2021. Trong quá trình thực hiện, một số điểm chưa phù hợp đã phát sinh, đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý.

Một hướng đang được nghiên cứu là liên thông, chia sẻ dữ liệu gắn với mã định danh của từng thiết bị y tế. Cách tiếp cận này nhằm tăng khả năng truy xuất nguồn gốc, đồng thời yêu cầu cơ sở kinh doanh, chủ sở hữu giải trình rõ hơn về chuỗi cung ứng.

Theo ông Lợi, mục tiêu là đưa giá về đúng nguyên tắc, không phải cấm hoặc hạn chế các đơn vị phân phối. Một thiết bị từ nhà sản xuất đến người sử dụng phải trải qua nhiều công đoạn; vấn đề là xác định những khâu cần thiết và giảm các công đoạn không cần thiết có thể làm phát sinh chi phí.

Cùng với đó, Bộ Y tế nghiên cứu thực hiện niêm yết và kê khai giá thiết bị y tế trực tuyến trên hệ thống cơ sở dữ liệu của ngành. Hệ thống dự kiến lưu trữ các thông tin theo quy định của pháp luật về giá, đồng thời bổ sung dữ liệu đặc thù của thiết bị để phục vụ truy xuất nguồn gốc và quản lý nhà nước.

Định hướng này cũng đi kèm việc nghiên cứu mở rộng danh mục thiết bị y tế mua sắm tập trung, đàm phán giá với những nhóm sản phẩm phù hợp. Bộ Y tế đồng thời xem xét mua sắm dựa trên tổng chi phí trong toàn bộ vòng đời thiết bị, thay vì chỉ nhìn vào giá mua ban đầu.

Không đồng nhất giá kê khai với giá đấu thầu

Một điểm được TS.BS Nguyễn Minh Lợi lưu ý là, giá kê khai, giá niêm yết không đồng nhất với giá hình thành trong đấu thầu. Pháp luật về giá và pháp luật về đấu thầu là hai hệ thống pháp luật khác nhau.

Giá trong một gói thầu có thể chịu tác động của giá nhập khẩu, chi phí đào tạo, bảo hành, bảo trì, linh phụ kiện, thay thế và nhiều chi phí liên quan. Ngoài ra, số lượng mua, thời điểm thanh toán, thời điểm giao hàng cũng có thể ảnh hưởng đến giá.

Vì vậy, việc công khai giá kê khai và niêm yết không đồng nghĩa có thể lấy nguyên mức giá này làm giá kế hoạch hoặc giá trúng thầu.

Bộ Y tế cũng đang hoàn thiện Đề án hiện đại hóa, tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ đối với hệ thống phân phối dược giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn 2035. Hướng tiếp cận được nêu là minh bạch hóa chuỗi cung ứng, truy xuất toàn chuỗi và kiểm soát chi phí lưu thông, thay vì áp đặt hành chính số tầng phân phối.

>>> Mời quý độc giả theo dõi video: Hà Nội siết chặt quy định bán trú sau sáp nhập trường học để đảm bảo dinh dưỡng cho học sinh