Đảo Kharg của Iran, nơi đặt một cảng xuất khẩu phần lớn dầu mỏ của nước Cộng hòa Hồi giáo này, đã trở thành "tâm điểm" trong cuộc chiến kéo dài hơn một tháng qua do Mỹ và Israel phát động nhằm vào Iran.

Nơi đặt cảng xuất khẩu quan trọng của Iran

Hòn đảo nhỏ Kharg là nơi đặt cảng xuất khẩu mà gần như toàn bộ lượng dầu xuất khẩu của Iran đều đi qua. Iran vẫn tiếp tục xuất khẩu dầu, chủ yếu sang Trung Quốc, qua eo biển Hormuz ngay cả khi các cuộc tấn công đã khiến tuyến đường thủy quan trọng này bị đóng cửa với phần lớn tàu thuyền.

Việc hòn đảo này bị phá hủy hoặc mất quyền kiểm soát đảo sẽ khiến Chính phủ Iran mất đi nguồn thu lớn, đồng thời làm giảm thêm nguồn cung dầu trên thị trường thế giới trong bối cảnh giá cả đang tăng cao. Việc phá hủy cảng xuất khẩu sẽ gây thiệt hại nghiêm trọng cho nền kinh tế Iran và làm suy yếu bất kỳ Chính phủ nào có thể lên nắm quyền trong tương lai.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các cuộc không kích giữa tháng 3 đã “xóa sổ” các tài sản quân sự trên đảo Kharg nhưng không nhắm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ. Ông cảnh báo rằng nếu Iran tiếp tục gây rối lưu thông qua eo biển Hormuz, ông sẽ xem xét lại quyết định không tấn công các mục tiêu năng lượng trên đảo.

Iran vẫn duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz, nơi 1/5 lượng dầu giao dịch toàn cầu đi qua trước khi chiến sự nổ ra. Trong khi đó, Mỹ đã điều hàng nghìn binh sĩ và lính thủy đánh bộ tới khu vực này.

Đảo Kharg có các bể chứa dầu và khu nhà ở cho hàng nghìn công nhân, là nơi có pháo đài Bồ Đào Nha thời Trung cổ và tàn tích của một trong những tu viện Thiên chúa giáo cổ nhất vùng Vịnh Ba Tư.

Nguy cơ giá dầu cao hơn nữa nếu đảo Kharg bị tấn công

Những cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ trên đảo Kharg - hoặc một cuộc tấn công trên bộ - sẽ làm giảm mạnh xuất khẩu dầu của Iran, nguồn thu chủ lực của Cộng hòa Hồi giáo này.

Động thái đó cũng sẽ đánh dấu một sự leo thang lớn, có thể dẫn đến các cuộc tấn công trả đũa dữ dội hơn (của Tehran) nhằm vào cơ sở hạ tầng của các nước Ả Rập vùng Vịnh và đẩy giá dầu lên cao hơn nữa trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng vọt hiện đã đe dọa nền kinh tế toàn cầu.

Nếu Mỹ chiếm đóng đảo này, các binh sĩ sẽ đóng quân cố định chỉ cách bờ biển Iran 33 km, nằm hoàn toàn trong tầm bắn của kho vũ khí máy bay không người lái và tên lửa của Tehran.

Các hòn đảo quan trọng khác gần eo biển Hormuz cũng có thể trở thành mục tiêu tấn công. Abu Musa và các đảo Tunb lớn và nhỏ do Iran kiểm soát nhưng từ lâu đã bị Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, một đồng minh thân cận của Mỹ, tuyên bố chủ quyền. Trong khi đó, đảo Qeshm là nơi đặt một nhà máy khử muối.

Tình hình một số đảo gần eo biển Hormuz

Abu Musa và Greater, Lesser Tunb, 3 hòn đảo nhỏ ở vùng Vịnh Ba Tư, án ngữ lối vào eo biển Hormuz, từ lâu đã là nguồn cơn căng thẳng giữa Iran và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Lực lượng Iran đã chiếm giữ các đảo này vào tháng 11/1971, chỉ vài ngày sau khi Vương quốc Anh rút khỏi vùng Vịnh và ngay trước khi UAE được thành lập. Iran duy trì các lực lượng quân sự và đồn trú trên các đảo, đồng thời thường xuyên tổ chức diễn tập quân sự tại đây.

Iran khẳng định các đảo này là một phần của các nhà nước Ba Tư từ thời cổ đại cho đến khi bị Anh chiếm đóng vào đầu thế kỷ 20. Trong khi đó, UAE tuyên bố chủ quyền đối với cả 3 đảo.

Đảo Qeshm là hòn đảo lớn nhất vùng Vịnh Ba Tư nằm gần eo biển Hormuz, là nơi sinh sống của khoảng 150.000 người. Iran cho biết Mỹ đã tấn công một nhà máy khử mặn trên đảo vào ngày 8/3 - một cáo buộc mà Washington không thừa nhận. Nhà máy này cung cấp nước cho khoảng 30 ngôi làng.

>>> Mời độc giả xem thêm video: Pakistan nỗ lực hạ nhiệt xung đột tại Trung Đông