Sáng 4/11, Văn phòng Chính phủ tổ chức họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 10/2026. Báo chí đặt câu hỏi về kịch bản điều hành giá hướng tới mục tiêu CPI năm 2026 ở mức 4,5% và việc điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về mức 0% và giảm giá điện 2% sẽ tác động như thế nào đến ngân sách nhà nước và tác động CPI ra sao?.

5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp kiểm soát lạm phát

Thông tin các nội dung trên, ông Nguyễn Đức Chi, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết, CPI bình quân 10 tháng hiện nay là 4,57%, cao hơn CPI 4,5%. Đây là tình hình thực tế đặt ra áp lực đối với công tác xây dựng và triển khai các giải pháp điều hành giá trong thời gian tới.

"Trong tháng 10/2026, Ban Chỉ đạo điều hành giá của Chính phủ đã tổ chức họp dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo. Bộ Tài chính cũng đã trình tại cuộc họp kịch bản các nhóm nhiệm vụ, giải pháp nhằm bảo đảm thực hiện mục tiêu đề ra", ông Nguyễn Đức Chi nói và nêu rõ 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, chủ động theo dõi, dự báo diễn biến giá cả thị trường, nhất là các mặt hàng thiết yếu. Các bộ, ngành, địa phương cần thường xuyên cập nhật diễn biến giá cả trong nước và quốc tế để kịp thời tham mưu các giải pháp điều hành phù hợp, không để bị động, bất ngờ trước những biến động của thị trường.

Thứ hai, bảo đảm nguồn cung, ổn định mặt bằng giá các mặt hàng thiết yếu. Các bộ, ngành, địa phương chủ động xây dựng phương án bảo đảm cân đối cung cầu, dự trữ và lưu thông hàng hóa, nhất là đối với xăng dầu, lương thực, thực phẩm, thuốc và vật tư y tế.

Chuẩn bị đầy đủ nguồn hàng phục vụ nhu cầu cuối năm và dịp Tết Nguyên đán; tăng cường kết nối cung cầu giữa các địa phương, hạn chế tình trạng đứt gãy trong cung ứng, bảo đảm đủ hàng hóa phục vụ người dân trên các địa bàn.

Thứ ba, phối hợp đồng bộ các chính sách kinh tế vĩ mô. Điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác. Tiếp tục thực hiện các chính sách thuế, phí phù hợp nhằm giảm chi phí đầu vào, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.

Thứ tư, điều hành thận trọng giá các mặt hàng, dịch vụ do Nhà nước quyết định giá. Các bộ, ngành cần rà soát kỹ thời điểm, mức độ điều chỉnh giá; đánh giá đầy đủ tác động đến CPI, đời sống người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, bảo đảm phù hợp với mục tiêu kiểm soát lạm phát. Đặc biệt chú trọng điều hành giá các mặt hàng chiến lược, thiết yếu như xăng dầu và điện.

Thứ năm, tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường và triển khai các giải pháp giảm chi phí đầu vào. Tăng cường kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá; xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá và lợi dụng dịp cuối năm, lễ, Tết để trục lợi.

Đồng thời, yêu cầu doanh nghiệp điều chỉnh giảm giá bán phù hợp khi chi phí đầu vào giảm. Đối với các địa phương có CPI tăng cao, cần phân tích nguyên nhân theo từng nhóm hàng hóa, dịch vụ để triển khai các giải pháp quản lý giá có trọng tâm, trọng điểm và hiệu quả.

"Quan điểm điều hành là nỗ lực phấn đấu thực hiện mục tiêu kiểm soát CPI bình quân năm 2026 khoảng 4,5%; không chủ quan trước các rủi ro phát sinh, điều hành chủ động, linh hoạt theo diễn biến thực tế, gắn kiểm soát lạm phát với bảo đảm nguồn cung, ổn định thị trường và hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân", Thứ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh.

Điều chỉnh giá giúp giảm chi phí sản xuất, hỗ trợ đời sống người dân

Liên quan đến việc điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về mức 0% và giảm giá điện 2% sẽ tác động như thế nào đến ngân sách nhà nước và tác động CPI ra sao, ông Nguyễn Đức Chi, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết: Về tác động đến thu ngân sách nhà nước, thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ, Bộ Tài chính đã phối hợp với các bộ, ngành liên quan trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 45 quy định về thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng.

Nghị quyết quy định thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với mặt hàng xăng các loại là 0%, có hiệu lực từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027.

Việc đưa thuế suất tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về mức 0% trong thời gian từ tháng 11/2026 đến hết tháng 3/2027 dự kiến sẽ làm giảm thu ngân sách khoảng gần 7.000 tỷ đồng trong thời gian áp dụng chính sách này.

Cùng với đó, từ ngày 1/11/2026, giá bán lẻ điện bình quân cũng sẽ giảm 2%, tạo điều kiện giảm chi phí sinh hoạt, sản xuất cho người dân và doanh nghiệp.

Để đánh giá tác động của hai chính sách này đến CPI, ông Nguyễn Đức Chi cho rằng, trong cơ cấu CPI, điện sinh hoạt thuộc nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng, có trọng số 4,81%. Xăng thuộc nhóm giao thông, có trọng số 4,53%.

"Giá điện và xăng dầu có vai trò quan trọng đối với diễn biến CPI, bởi đây là những mặt hàng thiết yếu, có khả năng tác động trực tiếp đến chỉ số giá của các nhóm hàng tương ứng, đồng thời tác động gián tiếp đến chi phí sản xuất, vận chuyển, lưu thông và phân phối của nhiều loại hàng hóa, dịch vụ khác", Thứ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh.

Đối với việc giảm giá điện 2% và đưa thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về mức 0%, theo số liệu thống kê, ước tính việc điều chỉnh này sẽ tác động làm CPI tháng 11/2026 giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm so với tháng 10/2026; tác động làm CPI bình quân năm 2026 giảm khoảng 0,8 điểm phần trăm.

Chỉ số giá tiêu dùng tháng 10/2026 tăng 0,2% so với tháng trước. CPI bình quân 10 tháng tăng 4,57% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản tăng 4,2%.

Việc điều chỉnh giảm giá điện 2% và đưa thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% sẽ giúp giảm chi phí đầu vào cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, vận tải và dịch vụ của doanh nghiệp; hỗ trợ đời sống người dân, góp phần ổn định mặt bằng giá, kiểm soát lạm phát, thực hiện mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội.

Lạm phát tăng cao có tác động lớn đến chi phí logistics và dịch vụ vận tải. Trong cơ cấu chi phí vận tải, xăng dầu chiếm tỷ trọng đáng kể. Cụ thể, chi phí xăng dầu trong giá vận chuyển hành khách hàng không chiếm khoảng 40%; đối với vận tải đường bộ, tỷ trọng này chiếm khoảng 40-50%.

"Việc giảm giá điện sẽ góp phần giảm chi phí đầu vào của doanh nghiệp, đồng thời giảm chi phí sinh hoạt cho người dân", ông Nguyễn Đức Chi, Thứ trưởng Bộ Tài chính nói.