Sinh lý tiểu tiện ở người khỏe mạnh
ThS.BS Trần Thị Kim Ngọc, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Medlatec cho biết, với một người bình thường, một ngày khi được cung cấp đủ 2 lít nước thì sẽ đi tiểu khoảng 5 đến 10 lần và không đi tiểu vào ban đêm.
Nếu cơ thể bạn bình thường, không mắc các bệnh lý liên quan đến hệ tiết niệu, không mang thai, chế độ sinh hoạt đều đặn, không mất quá nhiều nước qua mồ hôi, chế độ dinh dưỡng cân đối và không sử dụng các chất kích thích thì một ngày, lượng nước tiểu thải ra sẽ tương ứng với lượng nước uống vào trong ngày.
Khi bàng quang được dung nạp khoảng từ 250 - 350ml nước tiểu sẽ kích thích cơ thể gây nên cảm giác muốn đi tiểu, người bình thường sẽ đi tiểu chủ yếu vào ban ngày, ban đêm thường tiểu rất ít hoặc không mắc tiểu.
Quá trình tạo ra nước tiểu
Nước tiểu được tạo ra ở thận qua 2 giai đoạn:
Đầu tiên là quá trình lọc ở cầu thận là quá trình dịch đi từ lòng mạch để vào bọc Bowman thông qua ba lớp tế bào từ tế bào biểu mô mao mạch đến màng đáy. Nước tiểu vào được trong bọc Bowman gọi là nước tiểu đầu có chứa thành phần các chất hòa tan giống huyết tương có kích thước nhỏ. Quá trình lọc diễn ra nhờ vào sự chênh lệch áp suất giữa các lớp màng.
Tiếp theo là quá trình lọc là sự tái hấp thu nước, các chất dinh dưỡng cần thiết và bài tiết các chất diễn ra ở hệ thống ống thận. Nước và các chất dinh dưỡng sau quá trình lọc vẫn còn tồn tại rất nhiều trong nước tiểu đầu, do đó cần phải có quá trình tái hấp thu để các chất dinh dưỡng đi ngược lại vào và cô đặc nước tiểu, chỉ có những chất cặn bã mà cơ thể không dung nạp được mới được đẩy ra ngoài.
Trong hệ thống ống thận, quá trình tái hấp thu và bài tiết của nước tiểu sẽ diễn ra ở ống lượn gần, quai Henle, ống lượn xa và ống góp. Nhờ vậy mà các chất dinh dưỡng sẽ được hấp thu lại một cách tối đa.
Nước tiểu còn lại sau quá trình tái hấp thu, cô đặc và bài tiết rồi đổ vào bể thận, theo niệu quản xuống bàng quang và cuối cùng được thải ra ngoài.
Tại sao vừa uống nước 10–15 phút… lại muốn đi tiểu?
Bác sĩ Đinh Minh Trí, trường Đại học Y dược TP HCM cho biết, rất nhiều người gặp tình trạng: vừa đi tiểu xong, một lúc sau lại buồn tiếp. Thậm chí có khi chưa kịp nhịn đã phải đi ngay, nhưng lượng nước tiểu lại rất ít. Và điều đầu tiên họ nghĩ đến là: “Có phải thận mình yếu rồi không?”.
Nhưng sự thật là: đa số trường hợp như vậy không phải do thận, mà đến từ một vấn đề khác phổ biến hơn nhiều – bàng quang tăng hoạt. Đây là tình trạng bàng quang “nhạy cảm quá mức”, chỉ cần một kích thích nhỏ cũng tạo cảm giác buồn tiểu dù chưa đầy.
BS Đinh Minh Trí phân tích, điều khiến nhiều người hiểu sai và lo lắng là do: Thận có nhiệm vụ lọc máu và tạo nước tiểu, nhưng cảm giác buồn tiểu lại do bàng quang quyết định. Khi bàng quang hoạt động quá mức, cơ thể sẽ có cảm giác: buồn tiểu đột ngột, đi nhiều lần, khó nhịn… dù thực tế lượng nước tiểu không nhiều.
Theo thống kê, tình trạng này khá phổ biến, đặc biệt ở người trưởng thành. Điều đáng nói là nhiều người nhầm lẫn với bệnh thận, tự ý uống thuốc hoặc lo lắng kéo dài – trong khi vấn đề lại nằm ở “cách bàng quang phản ứng”.
Tuy nhiên, không phải tất cả các trường hợp đi tiểu nhiều đều do bàng quang. Một số nguyên nhân khác cũng cần được lưu ý, đặc biệt nếu triệu chứng kéo dài hoặc đi kèm bất thường.
Nhiễm trùng đường tiểu có thể gây tiểu nhiều, tiểu buốt hoặc tiểu rắt. Tiểu đường làm tăng lượng đường trong máu, kéo theo tăng đào thải nước qua thận. Ngoài ra, rối loạn hormone điều hòa nước trong cơ thể như ADH cũng có thể ảnh hưởng đến tần suất đi tiểu.
Vì vậy, nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường, cần đánh giá kỹ nguyên nhân thay vì tự kết luận do “thận yếu”.
Theo bác sĩ Trí, một số thói quen hàng ngày có thể làm bàng quang “kích thích” hơn bình thường là do: Uống cà phê, trà, nước có ga; Ăn nhiều thực phẩm lợi tiểu (cam, bưởi, rau họ cải…); Căng thẳng, lo âu kéo dài; Thói quen “cứ buồn là đi ngay” khiến bàng quang mất khả năng kiểm soát; Lâu dần, bàng quang “quen” với việc đi tiểu thường xuyên và gửi tín hiệu sai lệch đến não.
3 cách đơn giản giúp kiểm soát tình trạng này: Hạn chế đồ uống kích thích như cà phê, trà, nước ngọt có ga; Tập “nhịn tiểu có kiểm soát”: khi buồn tiểu, cố gắng trì hoãn 3–5 phút để rèn luyện bàng quang; Tập bài tập Kegel giúp tăng sức mạnh cơ sàn chậu, hỗ trợ kiểm soát tiểu tiện tốt hơn.
.
Những lời khuyên về chế độ ăn uống nhằm hạn chế tình trạng đi tiểu nhiều lần?
Cung cấp đủ lượng nước cho cơ thể, tốt nhất là 2 lít mỗi ngày ở người bình thường. Uống nước quá ít hay quá nhiều cũng đều không phải là phương pháp khoa học cho cơ thể bạn.
Hạn chế các thức uống có gas, cồn, nước ngọt vì nó có thể làm tăng lượng nước tiểu.
Cafein là một chất có tác dụng lợi tiểu do đó, hạn chế các chất chứa cafein như cafe, không hút thuốc lá sẽ giúp bạn hạn chế việc đi tiểu liên tục.
Các loại thực phẩm như cam, quýt, chanh,... có chứa axit đều dễ dàng gây kích ứng bàng quang khiến bạn nhanh chóng buồn tiểu.
Ăn nhiều loại thực phẩm giàu chất xơ để giúp cơ thể duy trì nồng độ kiềm ổn định, giảm các áp lực lên thận.
Bổ sung các loại thực phẩm giàu protein thực vật, động vật, các chế phẩm từ đậu, ngô, thịt nạc, cá, gà,... đều có lợi với người đi tiểu nhiều.
Hạn chế đồ cay, nóng cũng là cách để bảo vệ bàng quang của bạn.
Đừng chủ quan nếu bạn đang mắc chứng đi tiểu nhiều. Nếu bạn hoặc người thân của bạn luôn phải liên tục vào nhà vệ sinh để “xả” nước tiểu thì hãy nhanh chóng đến gặp bác sĩ chuyên khoa để được kiểm tra kỹ hơn
Mời quý độc giả theo dõi video: Lãi xuất ngân hàng vượt lên 9% năm
