Sáng ngày 14/8, 326 thí sinh Tuyên Quang đã hoàn thành bài thi lại môn văn tốt nghiệp THPT 2026 tại điểm thi trường THPT chuyên Tuyên Quang.

Đề Văn gồm hai phần Đọc hiểu (4 điểm) và Viết (6 điểm). Trong đó, phần Đọc hiểu sử dụng ngữ liệu bài viết "Những 'mặt trận vô hình' của an ninh văn hóa" trên báo Công an nhân dân. Thí sinh cần xác định luận đề của văn bản, chỉ ra những "đặc trưng của an ninh phi truyền thống", nêu quan điểm của tác giả được thể hiện trong văn bản...

Phần Nghị luận văn học yêu cầu thí sinh viết khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ về sự cần thiết phải trung thực khi tạo lập và chia sẻ thông tin dưới góc nhìn người trẻ. Đề đưa câu dẫn về việc đưa tin xấu độc, tin chưa kiểm chứng và phát tán các video giả mạo đã ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin xã hội.

Ngoài ra, các em viết 600 chữ phân tích bài thơ "Cánh đồng tuổi thơ" của tác giả Trịnh Thanh Sơn.

Trao đổi với phóng viên Báo Tri thức và Cuộc sống, thầy Hồ Minh Nhân, nguyên phó Hiệu trưởng Trường Diễn Châu 4, Nghệ An, một cựu giáo viên môn Văn cho biết, đề văn thi lại tốt nghiệp THPT 2026 tại điểm thi trường THPT chuyên Tuyên Quang có phần đọc hiểu văn bản quá dài nhưng không đến nỗi khó với học sinh trung bình trở lên, nhưng câu 2 không biết tác giả có ý định gì khi yêu cầu nêu đặc trưng an ninh văn hoá phi truyền thống khi chính văn bản đã nói (sau dấu : là một sự trả lời). Phần phân tích bài thơ, nếu bài thơ không có trong chương trình thì là một thử thách vô cùng khó đối với học sinh trung bình trở xuống.

Phân tích về đề Văn thi lại tốt nghiệp ở trường chuyên Tuyên Quang, một giáo viên dạy văn THPT ở Hà Nội cho biết, đề văn giữ vững sự ổn định về cấu trúc so với đề thi chung của Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, thể hiện rõ tinh thần đổi mới của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018: giảm tải học thuộc lòng, hướng tới đánh giá năng lực đọc hiểu, tư duy độc lập và khả năng liên hệ thực tiễn của học sinh.

Xét về tổng thể, đề thi không gây “sốc” và có phần “dễ thở” hơn đề lần 1, đặc biệt là ở phần Viết. Nếu đề lần 1 nổi bật với tính thời sự và tinh thần sáng tạo thì đề lần 2 lại tập trung vào những giá trị mang chiều sâu như an ninh văn hóa, trách nhiệm trong môi trường thông tin, ý thức giữ gìn bản sắc dân tộc và thế giới ký ức nuôi dưỡng tâm hồn.

Ở phần đọc hiểu, các câu hỏi được thiết kế phân cấp rõ ràng từ nhận biết, thông hiểu đến vận dụng. Việc sử dụng nguồn dẫn uy tín, ngữ liệu trực diện và gần gũi với đời sống xã hội - công dân vừa giúp học sinh dễ dàng tiếp cận, vừa tạo điều kiện để các em thể hiện hiểu biết thực tế và trách nhiệm công dân. Trong khi đó, phần viết cho thấy sự nhất quán trong định hướng giáo dục nhân văn và ý thức xã hội.

Điểm sáng phân hóa của đề nằm ở câu nghị luận văn học 4 điểm với bài thơ Cánh đồng tuổi thơ (Trịnh Thanh Sơn). Ngữ liệu thơ giàu hình ảnh, gợi mở và có sự kết nối chủ đề tự nhiên với phần đọc hiểu, đòi hỏi thí sinh phải có năng lực cảm thụ, phân tích mạch cảm xúc thực sự thay vì tái hiện văn mẫu hay kiến thức có sẵn. Mặc dù ngữ liệu có độ mở cao, sự thành công của đề thi vẫn phụ thuộc lớn vào một hướng dẫn chấm vừa đủ chi tiết để đảm bảo tính công bằng, vừa đủ linh hoạt để tôn trọng những cách hiểu và tư duy sáng tạo của học sinh.

Nhìn chung, cấu trúc ổn định giúp thí sinh thi lại giữ vững tâm lý; mức độ phân hóa hợp lý giúp học sinh đạt chuẩn dễ dàng hoàn thành bài làm, đồng thời vẫn tạo “đất diễn” cho những học sinh khá, giỏi bứt phá. Thí sinh làm bài tốt có thể đạt 8,0 đến 9,0+ nếu vượt trội về chiều sâu tư duy, lập luận và năng lực ngôn ngữ.