Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề xuất tăng ngân sách quốc phòng lên gần 1.500 tỷ USD trong dự thảo ngân sách năm 2027 công bố ngày 3/4. Đây là mức đề xuất lớn nhất trong nhiều thập kỷ, phản ánh sự ưu tiên của ông đối với đầu tư quân sự Mỹ hơn là các chương trình trong nước.
Tái đầu tư vào hạ tầng an ninh quốc gia của Mỹ
Mức tăng đáng kể (khoảng 44%) cho Lầu Năm Góc đã được Tổng thống Trump báo trước ngay cả trước khi Mỹ dẫn đầu cuộc chiến chống Iran. Kế hoạch của ông Trump cũng sẽ cắt giảm 10% chi tiêu cho các chương trình phi quốc phòng.
“Tổng thống Trump đã hứa sẽ tái đầu tư vào hạ tầng an ninh quốc gia của Mỹ, đảm bảo đất nước chúng ta an toàn trong một thế giới đầy nguy hiểm”, Giám đốc Ngân sách Russell Vought viết.
Dự thảo ngân sách hàng năm của Tổng thống được coi là sự phản ánh các giá trị của chính quyền và không có hiệu lực pháp lý. Tài liệu này thường nêu bật các ưu tiên của chính quyền, nhưng Quốc hội, cơ quan chịu trách nhiệm về chi tiêu liên bang, có quyền bác bỏ.
Phát biểu trước bài diễn văn gửi người dân về cuộc chiến với Iran trong tuần này, ông Trump nhấn mạnh quân đội là ưu tiên hàng đầu, báo hiệu một cuộc "đối đầu" sắp tới tại Quốc hội.
“Chúng ta đang chiến đấu. Chúng ta không thể lo cho nhà trẻ, Medicaid, Medicare - tất cả những thứ cá nhân này. Các bang có thể tự lo. Liên bang không thể làm được”, ông Trump nói tại một sự kiện riêng ở Nhà Trắng hôm 1/4.
Ngoài ra, một số ưu tiên mà Nhà Trắng đề xuất gồm: Hỗ trợ các hoạt động thực thi nhập cư và trục xuất bằng cách loại bỏ một số phần của chương trình hỗ trợ tái định cư người tị nạn, duy trì ngân sách cho Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) ở mức hiện tại và sử dụng khoản tăng ngân sách năm ngoái cho Bộ An ninh Nội địa để tiếp tục mở rộng các cơ sở giam giữ, bao gồm 100.000 giường cho người lớn và 30.000 cho các gia đình.
Tăng 13% ngân sách cho Bộ Tư pháp để tập trung vào xử lý tội phạm bạo lực và thực hiện cam kết của Tổng thống về việc ngăn chặn cái mà Nhà Trắng gọi là tội phạm do người nhập cư gây ra. Tăng 481 triệu USD ngân sách để nâng cao an toàn hàng không và hỗ trợ tuyển dụng kiểm soát viên không lưu,...
Cắt giảm năng lượng xanh, nhà ở và các chương trình y tế
Theo đề xuất, chính quyền Tổng thống Trump sẽ hủy hơn 15 tỷ USD từ luật cơ sở hạ tầng lưỡng đảng thời Tổng thống Biden, bao gồm các khoản cho dự án năng lượng tái tạo và các khoản tài trợ cho Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA).
Cắt giảm 19% ngân sách Bộ Nông nghiệp, chấm dứt một số khoản tài trợ cho các trường đại học; giảm 13% cho Bộ Nhà ở và Phát triển Đô thị; và giảm khoảng 12% cho Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh, bao gồm cắt giảm chương trình hỗ trợ sưởi ấm cho người thu nhập thấp.
Tổng thống Trump cũng muốn cắt giảm 106 triệu USD ngân sách của Cơ quan Nghiên cứu và Chất lượng Chăm sóc Sức khỏe, với lý do cơ quan này “áp đặt tư tưởng giới cực đoan lên trẻ em”.
Ủng hộ và phản đối
Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện và Thượng viện của Đảng Cộng hòa hoan nghênh đề xuất tăng chi tiêu quốc phòng của ông Trump, cho rằng khoản tiền này sẽ đảm bảo quân đội Mỹ tiếp tục là lực lượng tiên tiến nhất thế giới.
“Nước Mỹ đang đối mặt với môi trường toàn cầu nguy hiểm nhất kể từ Thế chiến II”, Thượng nghị sĩ Roger Wicker (bang Mississippi) và Hạ nghị sĩ Mike Rogers (bang Alabama) cho biết.
Trong khi đó, thành viên Dân chủ cao cấp nhất trong Ủy ban Ngân sách Hạ viện, Hạ nghị sĩ Brendan Boyle (bang Pennsylvania), cho rằng Tổng thống đang yêu cầu tăng mạnh ngân sách quốc phòng trong khi cắt hàng tỷ USD từ y tế, nhà ở và các lĩnh vực khác.
“Ngân sách này đại diện cho ‘Nước Mỹ sau cùng”, nghị sĩ Boyle nói.
Theo AP, các nghị sĩ Dân chủ nhiều năm qua luôn yêu cầu mức tăng chi tiêu quốc phòng và phi quốc phòng phải công bằng.
Thượng nghị sĩ Patty Murray, thành viên Dân chủ cao cấp nhất trong Ủy ban Phân bổ Ngân sách Thượng viện, phản đối dự thảo ngân sách mới: "Chúng tôi muốn xây thêm nhà ở giá rẻ trong khi Tổng thống Trump lại muốn xây phòng khiêu vũ (ám chỉ việc cải tạo Nhà Trắng)", Thượng nghị sĩ Murray nói.
Quốc hội vẫn tranh cãi về chi tiêu năm 2026
Đề xuất ngân sách (2027) của Tổng thống được trình lên trong bối cảnh Hạ viện và Thượng viện vẫn đang bế tắc về chi tiêu cho năm hiện tại và đặc biệt là ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa, khi các nghị sĩ Dân chủ yêu cầu thay đổi chính sách thực thi nhập cư của ông Trump mà Đảng Cộng hòa không chấp nhận.
Ông Trump thông báo hôm 2/4 rằng ông sẽ ký sắc lệnh hành pháp để trả lương cho toàn bộ nhân viên Bộ An ninh Nội địa, những người đã không nhận được lương trong đợt Chính phủ đóng cửa một phần kéo dài kỷ lục.
Năm ngoái, sau khi trở lại Nhà Trắng, ông Trump đã nỗ lực thực hiện cam kết thu hẹp quy mô và phạm vi của chính phủ liên bang, phản ánh nỗ lực của Cơ quan Hiệu quả Chính phủ do tỷ phú Elon Musk lãnh đạo.
Tuy nhiên, dù ông Trump muốn giảm khoảng 1/5 chi tiêu phi quốc phòng, Quốc hội vẫn giữ mức chi tiêu này gần như không đổi.
>>> Mời độc giả xem thêm video: Chính phủ Mỹ đóng cửa một phần hồi tháng 10/2025
