Cuộc đàm phán trực tiếp đầu tiên sau nhiều thập kỷ giữa Israel và Lebanon đã diễn ra tại Washington, Mỹ, hôm 14/4, theo AP. Các quan chức đã cố gắng giảm bớt kỳ vọng về kết quả đạt được, nhưng việc sự kiện diễn ra đã là một bước tiến đáng kể.
Điều gì dẫn tới cuộc đàm phán trực tiếp Israel - Lebanon?
Hôm 2/3, hai ngày sau khi Mỹ và Israel phát động cuộc chiến chống Iran, lực lượng Hezbollah tại Lebanon tham gia cuộc xung đột bằng cách phóng tên lửa qua biên giới vào Israel. Tel Aviv đáp trả bằng chiến dịch không kích dữ dội.
Chính phủ hiện tại của Lebanon lên nắm quyền vào đầu năm 2025 với cương lĩnh cải cách, trong đó bao gồm việc giải giáp các lực lượng phi nhà nước. Giới chức Lebanon tỏ ra tức giận trước quyết định của lực lượng Hezbollah khi tham chiến. Lebanon đã tiến hành hình sự hóa các hoạt động quân sự của nhóm này, tuyên bố Đại sứ Iran là người không được hoan nghênh và cấm Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran.
Tổng thống Lebanon Joseph Aoun đề nghị đàm phán trực tiếp với Israel - lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ - để đổi lấy việc ngừng bắn. Cả Israel và Mỹ đều không phản hồi. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ủng hộ ông Aoun, nhưng ngay cả như vậy, những lời kêu gọi khi đó cũng không được đáp lại.
Tình hình thay đổi sau khi Iran và Mỹ tuyên bố đạt được thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần và các cuộc đàm phán giữa hai bên do Pakistan làm trung gian. Tehran đưa ra điều kiện để đạt được lệnh ngừng bắn vĩnh viễn, trong đó việc chấm dứt các hành động thù địch phải bao gồm cả ở Lebanon.
Sau khi Israel tiến hành hơn 100 cuộc không kích vào Lebanon, bao gồm cả một số khu vực đông đúc nhất ở trung tâm Beirut khiến hơn 350 người thiệt mạng, vào ngày 8/4, Thủ tướng Benjamin Netanyahu tuyên bố đồng ý cho phép đàm phán trực tiếp với Lebanon.
Các cuộc đàm phán trực tiếp bắt đầu vào ngày 14/4, khi các Đại sứ của Lebanon và Israel tại Mỹ gặp nhau trực tiếp tại Washington trong một cuộc họp chuẩn bị.
Hai nước đang định hình các cuộc đàm phán này theo những cách rất khác nhau, và nhiều người ở Lebanon lo ngại rằng Beirut có rất ít ảnh hưởng.
Lebanon muốn có một thỏa thuận ngừng bắn trước khi bắt đầu đàm phán. Tuy nhiên, Israel tuyên bố sẽ không có lệnh ngừng bắn, mặc dù họ đã ngừng các cuộc tấn công ở Beirut vào tuần trước, theo yêu cầu của Washington.
Ngoài việc kêu gọi ngừng bắn, Lebanon còn yêu cầu Israel rút quân khỏi miền nam Lebanon, thả các tù nhân Lebanon bị giam giữ tại Israel, cho phép người dân bị di dời trở về và tái thiết đất nước. Lebanon cũng thúc đẩy việc tăng cường tài trợ quốc tế cho quân đội để lực lượng này có thể triển khai khắp cả nước và giành quyền chủ quyền hoàn toàn đối với lãnh thổ quốc gia.
Trong khi đó, Israel coi các cuộc đàm phán này là đàm phán hòa bình, chủ yếu tập trung vào việc giải giáp Hezbollah.
Israel thảo luận về lệnh ngừng bắn tạm thời ở Lebanon?
Theo Times Of Israel, nội các an ninh của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã họp vào tối 15/4, được cho là để thảo luận về một lệnh ngừng bắn tạm thời ở Lebanon, trong bối cảnh ngày càng có nhiều kỳ vọng ở Jerusalem rằng một thỏa thuận ngừng bắn có thể là không thể tránh khỏi trước áp lực từ Mỹ.
“Chúng tôi đánh giá rằng trong vài ngày tới, chúng tôi sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc ngừng bắn ở Lebanon”, một nguồn tin chính trị cấp cao của Israel nói với kênh truyền hình Channel 12.
Mạng lưới truyền thông này cho biết Mỹ đang gây sức ép lên Israel để nước này đồng ý một lệnh ngừng bắn tạm thời kéo dài một tuần trong cuộc chiến chống lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn, với hy vọng bước đi này sẽ hỗ trợ các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian giữa Israel và Lebanon cũng như nỗ lực của Washington nhằm đạt được thỏa thuận với Iran để chấm dứt xung đột.
Về phần mình, Mỹ phủ nhận việc gây áp lực buộc Israel đồng ý ngừng bắn ở Lebanon.
“Đây không phải là điều chúng tôi yêu cầu, cũng không phải là một phần của các cuộc đàm phán hòa bình với Iran, nhưng Tổng thống (Donald Trump) sẽ hoan nghênh việc chấm dứt các hành động thù địch ở Lebanon như một phần của thỏa thuận hòa bình giữa Israel và Lebanon”, trích tuyên bố được cho là của một quan chức cấp cao của Mỹ.
Tuy nhiên, theo thông tin từ kênh truyền hình Channel 12 dẫn lời hai quan chức Israel quen thuộc với vấn đề này, cuộc họp nội các an ninh tối 15/4 đã kết thúc mà không đưa ra được quyết định nào.
>>> Mời độc giả xem thêm video: Mỹ - Iran ngừng bắn 2 tuần
