Mảnh tre nằm sâu dù vết thương đã liền

ThS.BS Lê Sơn Việt, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, bệnh nhân N.T.V., 67 tuổi, trước đó không ghi nhận bệnh lý nền đặc biệt. Khoảng hai tháng trước, trong lúc đi làm đồng, bà bị một thanh tre đâm vào cẳng chân trái.

Sau tai nạn, người bệnh không đi kiểm tra kỹ vết thương và không tiêm phòng uốn ván. Sau đó, bà xuất hiện cứng hàm, co cứng cơ toàn thân, được điều trị tại một cơ sở y tế khác. Bệnh nhân từng phải mở khí quản, thở máy dài ngày. Khi tình trạng co cứng cải thiện, bà được rút canuyn mở khí quản và xuất viện.

Tuy nhiên, gần 20 ngày sau, cứng hàm xuất hiện trở lại. Các cơn co cứng tiếp tục lan xuống vùng ngực, bụng rồi toàn thân, diễn biến tương tự đợt bệnh trước. Người bệnh được đưa đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Tại Khoa Cấp cứu, bệnh nhân xuất hiện nhiều cơn gồng cứng toàn thân. Các cơ vùng ngực co cứng khiến người bệnh không thể tự thở, còn gọi là dấu hiệu “chẹn ngực”. Các bác sĩ phải đặt nội khí quản cấp cứu, thở máy và sử dụng thuốc an thần liều cao để kiểm soát co cứng.

Theo ThS.BS Lê Sơn Việt, uốn ván do độc tố của vi khuẩn "Clostridium tetani" gây ra. Độc tố tác động lên hệ thần kinh, làm tăng trương lực cơ và gây các cơn co cứng đặc trưng. Bệnh thường có thể khởi đầu bằng mỏi hàm, khó há miệng hoặc cứng hàm, sau đó co cứng lan xuống cổ, ngực, bụng và toàn thân.

Ở trường hợp này, điều khiến các bác sĩ tiếp tục tìm kiếm nguyên nhân là người bệnh không có thêm vết thương mới. Vị trí thanh tre từng đâm vào cẳng chân đã đóng vảy, bên ngoài không sưng đỏ, không có biểu hiện nhiễm trùng rõ ràng.

Tuy nhiên, khi kiểm tra lại vết thương cũ bằng siêu âm, các bác sĩ phát hiện một dị vật nằm trong mô cẳng chân. Vết thương được rạch mở, ê-kíp lấy ra một mảnh tre dài khoảng 3 cm.

Vết thương kín bên ngoài chưa chắc đã hết dị vật

ThS.BS Lê Sơn Việt cảnh báo, đây là chi tiết đáng lưu ý. Một vết thương đã khô, đóng vảy, không còn sưng đỏ không đồng nghĩa bên trong chắc chắn không còn dị vật. Với các vật liệu như tre, gỗ, gai, dị vật có thể gãy khi đâm vào cơ thể và nằm lại sâu trong mô mà khó nhận biết chỉ bằng quan sát bên ngoài.

Bào tử "Clostridium tetani" có thể xâm nhập qua vết thương. Trong điều kiện thuận lợi tại mô tổn thương, đặc biệt khi có mô dập nát, hoại tử hoặc dị vật, vi khuẩn có thể phát triển và sinh độc tố. Vì vậy, làm sạch vết thương và loại bỏ dị vật nếu có là một phần quan trọng trong xử trí.

Sau khi lấy mảnh tre, đồng thời tiếp tục điều trị uốn ván, trong hai ngày tiếp theo, tình trạng gồng cứng của bệnh nhân giảm rõ rệt, nhu cầu sử dụng thuốc an thần để kiểm soát co cứng cũng giảm. Tuy nhiên, các bác sĩ chưa thể khẳng định bệnh nhân đã hết hoàn toàn các cơn co cứng chỉ dựa vào diễn biến trong vài ngày đầu.

"Độc tố uốn ván đã gắn vào hệ thần kinh cần thời gian để cơ thể hồi phục. Vì vậy, lấy dị vật không đồng nghĩa các triệu chứng uốn ván sẽ chấm dứt ngay. Người bệnh vẫn cần tiếp tục điều trị, kiểm soát co cứng, bảo đảm hô hấp và theo dõi sát trong thời gian dài", ThS.BS Lê Sơn Việt nhấn mạnh

Không chờ cứng hàm, co giật mới đi viện

ThS.BS Lê Sơn Việt khuyến cáo, sau các tai nạn có vật nhọn đâm sâu như tre, gỗ, gai hoặc vết thương do ngã, xây xát có đất, cát, sỏi lọt vào, người dân không nên chỉ sát khuẩn ngoài da rồi tự theo dõi tại nhà.

Vết thương cần được làm sạch, đánh giá đầy đủ tại cơ sở y tế và lưu ý khả năng còn dị vật bên trong. Dựa vào đặc điểm vết thương và tiền sử tiêm chủng, bác sĩ sẽ chỉ định biện pháp dự phòng uốn ván phù hợp.

Đáng lưu ý, từng mắc uốn ván không đồng nghĩa người bệnh đã có miễn dịch bảo vệ đầy đủ về sau. Việc tiêm chủng phòng uốn ván vẫn cần được đánh giá theo chỉ định chuyên môn, kể cả ở người từng mắc bệnh.

Cứng hàm, khó há miệng hoặc mỏi hàm sau một vết thương, đặc biệt là vết đâm sâu hoặc vết thương nhiễm bẩn, là những dấu hiệu cần được chú ý. Nếu bệnh tiến triển đến co cứng cơ ngực, cơ bụng và toàn thân, người bệnh có thể nhanh chóng gặp nguy hiểm do ảnh hưởng hô hấp.

“Có bệnh nhân ban đầu chỉ thấy hơi mỏi hàm, cứng hàm nên tiếp tục theo dõi ở nhà. Tuy nhiên, tình trạng có thể tiến triển nhanh sang co cứng cơ ngực, cơ bụng và toàn thân. Khi ảnh hưởng đến hô hấp, bệnh nhân có thể nguy hiểm đến tính mạng rất nhanh”, ThS.BS Lê Sơn Việt nhấn mạnh.

>>> Mời quý độc giả theo dõi video: Chính phủ phát lệch nóng: Kiểm soát giá quyết liệt những tháng cuối năm