Ngày 10/10, ông Lê Việt Cường - Phó Viện trưởng Viện Năng lượng (Bộ Công Thương), cùng đại diện Bộ khoa học và Công nghệ và nhiều đại biểu đã đến dự lễ ra mắt, tham quan, trải nghiệm các ứng dụng công nghệ thực tế ảo (VR), mô hình 3D và trí tuệ nhân tạo (AI) tại Trung tâm Đào tạo Công nghệ - Ứng dụng thực tế ảo và trí tuệ nhân tạo trong năng lượng - Trường ĐH Điện lực (Hà Nội).

Trung tâm Đào tạo Công nghệ - Ứng dụng thực tế ảo và trí tuệ nhân tạo trong năng lượng được viện trợ từ Quỹ Châu Á tại Việt Nam và tài trợ từ Tập đoàn Qualcomm, trở thành một trong những cơ sở đào tạo đầu tiên tại Việt Nam ứng dụng sâu công nghệ hiện đại vào lĩnh vực năng lượng. Tại trung tâm sinh viên có thể trực quan hóa thiết bị, hệ thống và các quy trình kỹ thuật có tính tương tác hơn, đồng thời bổ trợ cho hoạt động giảng dạy trên lớp và thực hành truyền thống...

Sự kiện này diễn ra đánh dấu bước tiến quan trọng trong đào tạo nhân lực chất lượng cao, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển dịch năng lượng và phát triển nguồn nhân lực cho ngành năng lượng Việt Nam trong thời đại mới.

Tại sự kiện, các đại biểu cũng tham quan, trải nghiệm các ứng dụng VR, mô hình 3D và công cụ AI trong đào tạo ngành năng lượng.

Đại diện Bộ Công Thương, cho biết năng lượng giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Trong giai đoạn mới, nhu cầu năng lượng tiếp tục gia tăng cả về quy mô và chất lượng, trong khi chúng ta đồng thời phải đáp ứng yêu cầu về tăng trưởng xanh, giảm phát thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên và hiện đại hóa hệ thống.

Hệ thống năng lượng trong tương lai sẽ ngày càng hiện đại và phức tạp. Năng lượng tái tạo, lưới điện thông minh, lưu trữ năng lượng, điện gió ngoài khơi, điện hạt nhân, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số đang đặt ra những yêu cầu mới đối với đội ngũ kỹ sư, cán bộ kỹ thuật và cán bộ quản lý. Do đó, bên cạnh các giải pháp, nhiệm vụ hoàn thiện hạ tầng pháp lý, khơi thông nguồn vốn và phát triển khoa học công nghệ, nguồn nhân lực là yếu tố có ý nghĩa quyết định trong quá trình phát triển, thực hiện các mục tiêu tăng trưởng. Vì vậy, công tác đào tạo, phát triển nguồn nhân lực cần được thực hiện sớm, có tầm nhìn dài hạn và đi trước nhu cầu thực tế của thị trường lao động.

Theo đại diện Bộ Công Thương, trong bối cảnh hiện nay, giáo dục đại học, đặc biệt là đào tạo kỹ thuật và công nghệ, cần chủ động tiếp cận những phương pháp phù hợp với sự thay đổi của thực tiễn. Việc ứng dụng thực tế ảo, mô hình 3D và trí tuệ nhân tạo có thể giúp sinh viên tiếp cận trực quan hơn với các hệ thống kỹ thuật phức tạp, tạo điều kiện cho việc mô phỏng, thực hành và làm quen với những môi trường mà phương pháp truyền thống khó đáp ứng đầy đủ.

Đại diện Bộ Công Thương đánh giá cao sáng kiến hợp tác giữa Đại học Điện lực, Qualcomm và Quỹ Châu Á trong việc đưa các công nghệ này vào giảng dạy, hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển nguồn nhân lực cho ngành năng lượng. Ý nghĩa của sáng kiến này không chỉ nằm ở việc đầu tư trang thiết bị hay xây dựng một không gian học tập mới. Quan trọng hơn, đây là một cách tiếp cận có tính thực tiễn, đồng thời cho thấy hiệu quả của sự phối hợp giữa cơ sở giáo dục, doanh nghiệp công nghệ và tổ chức phát triển. Giá trị lâu dài của Trung tâm không nằm ở những thiết bị được đầu tư hôm nay, mà ở khả năng tạo ra tri thức, kỹ năng và phương thức học tập phù hợp với yêu cầu của ngành trong những năm tới và hướng đến các chuẩn mực đào tạo quốc tế.

Bà Erin Steinhauer - Trưởng đại diện Quỹ châu Á tại Việt Nam, cho biết thực tế ảo, mô hình 3D và trí tuệ nhân tạo mở ra những cách thức mới để kết nối kiến thức trên lớp với các hệ thống kỹ thuật trong thực tế. Sinh viên có thể tìm hiểu cấu tạo của thiết bị, hiểu cách các bộ phận phối hợp với nhau, và quan sát những tình huống kỹ thuật khó tái hiện trong lớp học. Với sự hướng dẫn của giảng viên, những trải nghiệm này có thể giúp các em hiểu sâu hơn trước khi bước vào thực hành hoặc môi trường làm việc.

Các công cụ số cũng có thể hỗ trợ giảng viên xây dựng tài liệu giảng dạy, giải thích các khái niệm phức tạp và hỗ trợ những sinh viên có nhu cầu học tập khác nhau. Khi được tích hợp một cách có cân nhắc, các công cụ này sẽ bổ trợ cho chuyên môn học thuật, kinh nghiệm giảng dạy và hoạt động thực hành của nhà trường.

"Tham vọng của Quỹ đối với Trung tâm vượt xa việc ra mắt hôm nay. Chúng tôi coi đây là nền tảng để phát triển nội dung giáo dục, nâng cao phương pháp giảng dạy và gắn kết giáo dục chặt chẽ hơn với nhu cầu của ngành năng lượng. Giá trị lâu dài của Trung tâm sẽ được thể hiện qua những năng lực mà sinh viên phát triển và mang theo vào cuộc sống nghề nghiệp. Khi giảng viên được hỗ trợ để cải tiến việc giảng dạy, nội dung môn học phát triển song hành cùng công nghệ, và các trường đại học duy trì mối liên hệ chặt chẽ với doanh nghiệp, sinh viên sẽ được chuẩn bị tốt hơn để đáp ứng những yêu cầu luôn thay đổi của ngành", bà Erin Steinhauer chia sẻ.

Theo đại diện Quỹ Châu Á tại Việt Nam, đầu tư cho giáo dục hôm nay cũng góp phần xây dựng năng lực cần thiết để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong dài hạn. Cơ sở hạ tầng và công nghệ năng lượng phụ thuộc vào những chuyên gia lành nghề, những người có thể vận hành an toàn, duy trì độ tin cậy, sử dụng tài nguyên hiệu quả và ứng phó với các điều kiện thay đổi. Chuyên môn của họ là yếu tố thiết yếu để bảo đảm các hệ thống năng lượng tiếp tục đáp ứng nhu cầu của hộ gia đình và doanh nghiệp trong suốt quá trình chuyển đổi.

Khi lực lượng lao động Việt Nam nâng cao khả năng tiếp nhận, ứng dụng và dần làm chủ các công nghệ mới, đất nước cũng sẽ có vị thế tốt hơn để phát triển các dịch vụ kỹ thuật, nâng cao năng suất và mở rộng sự tham gia của các doanh nghiệp trong nước vào chuỗi giá trị năng lượng. Theo cách này, những tiến bộ trong giáo dục có thể tạo ra giá trị kinh tế rộng lớn hơn, gắn chuyển đổi năng lượng với tăng trưởng bền vững.

"Đây chính là mục đích rộng lớn hơn đằng sau công việc của chúng tôi đầu tư vào những năng lực giúp Việt Nam tận dụng tối đa những thay đổi công nghệ và xây dựng một tương lai năng lượng vững mạnh hơn", đại diện Quỹ Châu Á tại Việt Nam chia sẻ.

Tại sự kiện, PGS.TS. Đinh Văn Châu - Hiệu trưởng Trường Đại học Điện lực, đề nghị các đơn vị liên quan sớm đưa Trung tâm vào phục vụ thường xuyên các học phần phù hợp; chú trọng phát triển học liệu, bồi dưỡng giảng viên và tổ chức vận hành hiệu quả. Mỗi mô hình, mỗi bài thực hành cần gắn với chuẩn đầu ra và được đánh giá bằng sự tiến bộ của người học.

PGS.TS. Đinh Văn Châu mong các thầy cô nhà trường chủ động khai thác công nghệ để đổi mới cách dạy; các em sinh viên tích cực trải nghiệm, đặt câu hỏi và rèn luyện khả năng tự học. Trung tâm cần trở thành một không gian học tập gần gũi, nơi kiến thức được làm rõ qua thực hành và những ý tưởng mới được khuyến khích phát triển...