Trước tình trạng lừa đảo trực tuyến ngày càng gia tăng, Công an tỉnh Nghệ An vừa phát đi cảnh báo nóng liên quan đến thủ đoạn chiếm đoạt tài sản thông qua hình thức gửi tiền tiết kiệm “lãi suất cao bất thường” trên không gian mạng. Đây là chiêu trò đánh trúng tâm lý mong muốn sinh lời an toàn của người dân, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động.

Theo cơ quan chức năng, các đối tượng thường lợi dụng mạng xã hội và các ứng dụng nhắn tin như Telegram để lập hội, nhóm mời gọi gửi tiền tiết kiệm với cam kết lãi suất cao gấp nhiều lần ngân hàng, kèm theo những lời quảng bá hấp dẫn như “không rủi ro”, “rút gốc linh hoạt”. Nhiều người vì thiếu kiểm chứng hoặc ham lợi trước mắt đã sập bẫy, mất số tiền lớn tích góp trong nhiều năm.

Theo phân tích của lực lượng chức năng, các đối tượng lừa đảo thường xây dựng kịch bản bài bản, tạo dựng niềm tin bằng hình ảnh, thông tin giả mạo trước khi dẫn dụ nạn nhân chuyển tiền vào website hoặc ứng dụng không rõ nguồn gốc. Sau khi chiếm đoạt tài sản, chúng nhanh chóng xóa dấu vết, khiến việc truy vết gặp nhiều khó khăn.

Ảnh minh họa.

Anh T. (32 tuổi, ngụ TP Vinh, Nghệ An) cho biết đã trở thành nạn nhân của hình thức lừa đảo gửi tiền tiết kiệm lãi suất cao sau khi tham gia một nhóm đầu tư trên ứng dụng Telegram. Nhóm này thường xuyên đăng tải thông tin về các “gói tiết kiệm đặc biệt”, cam kết lãi suất lên tới 18-20%/năm, kèm theo hình ảnh giao dịch và giấy tờ ngân hàng được thiết kế giống thật.

Ban đầu, anh T. chỉ chuyển thử 10 triệu đồng theo hướng dẫn của tài khoản tự xưng là “chuyên viên tài chính”. Sau vài ngày, đối tượng gửi thông báo báo lãi đúng hạn, đồng thời liên tục gọi điện thúc giục anh nâng cấp gói gửi để “tối ưu lợi nhuận”. Tin tưởng, anh T. tiếp tục chuyển thêm tiền, nâng tổng số tiền lên hơn 120 triệu đồng.

Khi anh T. yêu cầu rút cả gốc lẫn lãi, các đối tượng bắt đầu viện nhiều lý do như “đóng phí tất toán”, “xác minh tài khoản” hay “phí chống rửa tiền”, yêu cầu anh chuyển thêm tiền mới được rút. Nghi ngờ có dấu hiệu bất thường, anh T. dừng giao dịch và kiểm tra lại thông tin thì phát hiện toàn bộ tài khoản trong nhóm đã bị xóa, website liên kết không còn truy cập được.

Sự việc khiến anh T. mất toàn bộ số tiền đã chuyển. Nạn nhân sau đó đã trình báo cơ quan Công an để được hỗ trợ xác minh và xử lý theo quy định.

Công an nhấn mạnh, mọi hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng đều bị xử lý nghiêm theo pháp luật. Điều 174 Bộ luật Hình sự quy định mức phạt từ cải tạo không giam giữ đến tù chung thân, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm. Ngoài ra, các hành vi quảng cáo sai sự thật, cung cấp thông tin gian dối còn có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP.

Để chủ động phòng ngừa, Công an tỉnh Nghệ An khuyến cáo người dân không tham gia các hội, nhóm kêu gọi gửi tiền, đầu tư tài chính khi chưa được cấp phép; cảnh giác trước mọi lời hứa hẹn “lãi suất cao - không rủi ro”; tuyệt đối không chuyển tiền cho cá nhân, tổ chức không rõ danh tính, pháp nhân. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc đã trở thành nạn nhân, người dân cần nhanh chóng trình báo cơ quan Công an để được hỗ trợ kịp thời.

“Chiếc bánh vẽ lãi suất cao” trên không gian mạng là cái bẫy ngọt ngào nhưng đầy hiểm họa. Giữ vững sự tỉnh táo và nâng cao cảnh giác chính là cách tốt nhất để mỗi người tự bảo vệ tài sản của mình.

Theo chuyên gia bảo mật Vũ Ngọc Sơn, Trưởng ban Công nghệ, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, các hình thức lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi. Để đối phó với những chiếc “bẫy vô hình nhưng gây thiệt hại hữu hình" này, cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức cần triển khai đồng bộ 3 giải pháp, ví như “khiên 3 lớp”.

Lớp “khiên” thứ nhất chính là hành lang pháp lý được quy định tại dự thảo Luật An ninh mạng 2025. Trong đó, “an ninh dữ liệu” được xác định là trọng điểm với các quy định cấm tuyệt đối việc đánh cắp, mua bán hay trao đổi trái phép dữ liệu cá nhân, nhằm ngăn chặn tận gốc tình trạng lộ lọt thông tin; đồng thời luật nghiêm cấm hành vi sử dụng công nghệ để giả mạo thông tin, hình ảnh, giọng nói hoặc làm nhái sản phẩm và thương hiệu. Lớp “khiên” thứ hai là công nghệ với việc ngân hàng, tổ chức tài chính đã triển khai các biện pháp xác thực nhiều lớp như mật khẩu, OTP, sinh trắc học và phân tích hành vi nhằm phát hiện giao dịch bất thường. Lớp “khiên” thứ ba là kỹ năng- giữ vai trò quan trọng nhất, mỗi người dân cần trang bị cho mình kiến thức như một “liều vắc xin số”.

Người dân cần rèn luyện phản xạ an toàn thông qua nguyên tắc “3 không - 3 nhanh”. Trong đó "3 không" gồm: Không tin tưởng tuyệt đối (kể cả khi nhận cuộc gọi có gương mặt người gọi); không cài ứng dụng từ liên kết lạ; không chuyển tiền khi chưa xác thực. "3 nhanh" gồm: Nhanh tra cứu khi nhận được thông tin đáng ngờ; nhanh ngắt kết nối khi bị đe dọa hoặc thao túng; nhanh báo cáo tới cơ quan chức năng khi phát sinh sự cố.

Quan điểm này cũng được sự đồng tình của chuyên gia Ngô Minh Hiếu, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Chống lừa đảo - doanh nghiệp xã hội trong lĩnh vực an ninh mạng. Chuyên gia Ngô Minh Hiếu nhấn mạnh, để tự bảo vệ trước “vũ khí AI” của tội phạm, người dân luôn ghi nhớ cảnh giác nếu nhận được cuộc gọi, video, tin nhắn có dấu hiệu bất thường, như yêu cầu chuyển tiền, cung cấp thông tin nhạy cảm, chụp ảnh, video riêng tư. Không chia sẻ ảnh, video, giọng nói cá nhân, thông tin định danh, mã OTP, tài khoản ngân hàng, đặc biệt nếu đối tượng liên lạc là người lạ hoặc chưa rõ danh tính. Khi nghi ngờ, hãy tiến hành xác minh lại bằng kênh khác (gọi điện trực tiếp, gặp mặt, hỏi người thân…) trước khi làm theo yêu cầu. “Người dân cần nhớ rằng, công nghệ có thể bị lợi dụng, nhưng con người vẫn là mắt xích yếu nhất và đừng để áp lực tâm lý đánh lừa bạn”, chuyên gia Ngô Minh Hiếu nói.

Dự án Chống lừa đảo vừa cập nhật website phiên bản mới, bổ sung chatbot và công cụ AI để nhận diện trang lừa đảo trên Internet.

Người dùng có thể truy cập website chongluadao.vn và nhập đường link cần kiểm tra. Hệ thống sẽ đối chiếu đường dẫn với cơ sở dữ liệu của Chống lừa đảo và đối tác bên thứ ba, sau đó trả kết quả nếu website an toàn, nguy hiểm hoặc không có dữ liệu rõ ràng.

Nếu muốn sử dụng AI, chỉ cần nhấn Phân tích thêm bằng AI. Lúc này, công cụ sẽ phân tích website dựa trên nhiều yếu tố khác nhau như tên miền đáng ngờ, nội dung bất hợp pháp, chứa đường link rủi ro, sử dụng hosting bất thường...

Từ những dữ liệu trên, AI sẽ tổng hợp các yếu tố và đưa ra đánh giá rủi ro theo thang điểm 10. Những chi tiết đáng ngờ về thông tin, hình ảnh trên website cũng được phân tích và hiển thị trên trang kết quả.