Khoa học & Đời sống

Khám phá

Chuyên gia lý giải vì sao động vật có vú hiếm khi có màu sắc rực rỡ

Tâm Anh (TH)

Trong thế giới tự nhiên, phần lớn động vật có vú mang màu sắc đơn giản như nâu, xám, đen hoặc trắng.

vatt-1.jpg
Trong thế giới tự nhiên, phần lớn động vật có vú mang màu sắc đơn giản như nâu, xám, đen hoặc trắng. Trái lại, nhiều loài chim, cá và bò sát sở hữu những màu sắc rực rỡ như hồng, xanh, tím, vàng... Ảnh: Krzysztof Baranowski via Getty Images.
vatt-2.jpg
Về vấn đề này, nhà sinh học tiến hóa Matthew Shawkey công tác tại Đại học Ghent (Bỉ) lý giải màu sắc ở động vật thường được tạo ra theo 2 cơ chế chính: sắc tố và màu cấu trúc. Ảnh: owngarden via Getty Images.
vatt-3.jpg
Cụ thể, sắc tố có trong da, lông hoặc vảy của động vật, hấp thụ và phản xạ ánh sáng để tạo ra màu sắc. Màu cấu trúc được tạo ra bởi các cấu trúc siêu nhỏ ở cấp độ nano trên bề mặt da, lông hoặc vảy, khiến ánh sáng bị biến dạng và tạo ra những màu sắc rực rỡ, óng ánh. Tuy nhiên, động vật có vú gần như không sử dụng 2 cơ chế trên. Ảnh: Kevin Carter via Getty Images.
vatt-4.png
Trong số nhiều loại sắc tố tạo màu ở động vật như carotenoid, porphyrin hay pterin, động vật có vú hầu như chỉ sử dụng melanin. Theo nghiên cứu, melanin tạo ra các màu phổ biến như đen, nâu hoặc xám. Khi không có melanin, lông của động vật sẽ có màu trắng tương tự như trường hợp của gấu trúc hay ngựa vằn. Ảnh: 2022 Anatomical Society/Wiley.
vatt-5.jpg
Ngoài ra, cấu trúc sợi lông của động vật có vú cũng hạn chế khả năng tạo màu. Khác với lông vũ của chim hay vảy của bò sát, lông thú có cấu trúc đơn giản hơn nên không thể sản xuất hoa văn ở cấp độ nano cần thiết cho màu cấu trúc. Do đó, phần lớn động vật có vú không có màu sắc rực rỡ bắt mắt như nhiều loài khác. Ảnh: MyLoupe UIG / iStockphoto.
vatt-6.jpg
Tuy nhiên, một vài ngoại lệ vẫn tồn tại trên thế giới như loài khỉ đầu chó mandrill có màu đỏ và xanh lam nổi bật trên khuôn mặt. Tuy nhiên, các màu sắc đó chỉ xuất hiện ở vùng không có lông. Ảnh: Paul Souders / Getty Images.
vatt-7.jpg
Các nhà khoa học cho rằng, lịch sử tiến hóa cũng đóng vai trò quan trọng đến màu sắc của động vật có vú. Khi lần đầu tiên xuất hiện, khủng long là những kẻ săn mồi thống trị. Để tránh bị phát hiện, tổ tiên của động vật có vú sống chủ yếu về đêm trong hơn 100 triệu năm. Ảnh: Kaspars Grinvalds / Shutterstock.
vatt-8.jpg
Lối sống về đêm cũng ảnh hưởng đến thị giác màu của động vật có vú. Phần lớn chúng chỉ có thị giác lưỡng sắc, tức là chỉ có 2 trong 3 loại tế bào nón giúp nhận biết màu sắc trong mắt. Điều này khiến chúng khó phân biệt các màu như đỏ, cam, tím hay xanh ngọc. Ảnh: JinYoung Lee / Shutterstock.
vatt-9.jpg
Nếu các cá thể trong loài không nhìn thấy màu sắc rực rỡ thì việc tiến hóa những màu này cũng không mang lại nhiều lợi ích cho động vật có vú. Ảnh: Shutterstock.
Mời độc giả xem video: Hiện tượng "siêu trăng máu" xuất hiện khiến nhiều người trên thế giới háo hức.
bài liên quan
#động vật #động vật có vú #màu sắc #tiến hóa #sinh học
Đọc tiếp

hot trend

có thể bạn quan tâm
Tin mới
back to top