Theo tìm hiểu của PV Tri thức và Cuộc sống, mới đây, tại phường Hoài Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai xôn xao dư luận vụ bắt cóc em bé trên phố Lộ Diêu. Vậy sự thật là thế nào?

Lợi dụng trẻ nhở... lừa đảo kêu gọi hỗ trợ kinh phí

Ngày 28/2 vừa qua, tài khoản Facebook có tên “Bảo Nguyễn” đăng tải hình ảnh một người đàn ông bịt mặt bế theo một em bé, kèm nội dung khẳng định vừa xảy ra vụ bắt cóc tại tổ dân phố Lộ Diêu. Bài viết sử dụng lời lẽ khẩn cấp, kêu gọi cộng đồng chia sẻ rộng rãi và gợi ý hỗ trợ kinh phí để gia đình tìm kiếm cháu bé.

Trong thời gian ngắn, "lời kêu gọi" này thu hút hàng trăm lượt chia sẻ, bình luận. Nhiều người vì lo lắng cho sự an nguy của trẻ nhỏ đã vội vàng lan truyền thông tin mà chưa kiểm chứng, vô tình tiếp tay cho tin giả.

Nhằm định hướng dư luận và xác minh, làm rõ thông tin từ tài khoản "Bảo Nguyễn", Công an phường Hoài Nhơn Đông (Gia Lai) khẳng định: trên địa bàn không hề xảy ra vụ bắt cóc nào như nội dung lan truyền. Tài khoản “Bảo Nguyễn” được xác định là “nick ảo”, sử dụng hình ảnh cắt ghép từ internet để dựng lên kịch bản bịa đặt nhằm điều hướng người xem đến việc quyên góp tiền.

Qua thu thập tài liệu của phóng viên, vụ việc tài khoản "Bảo Nguyễn" không phải cá biệt, mà rất phổ biến trong kỷ nguyên chuyển đổi số hiện nay. Các đối tượng thường chọn những địa danh cụ thể, ít người nắm rõ thông tin để dễ đánh lừa. Kịch bản lừa đảo thường gồm ba bước: tạo hình ảnh gây xúc động mạnh, tạo cảm giác cấp bách và cuối cùng là cung cấp tài khoản cá nhân để nhận tiền ủng hộ.

Hệ lụy của hành vi này không chỉ dừng lại ở việc chiếm đoạt tài sản. Tin giả về bắt cóc trẻ em còn gây hoang mang trong cộng đồng, ảnh hưởng đến an ninh trật tự địa phương và làm nhiễu loạn thông tin chính thống. Nghiêm trọng hơn, việc chia sẻ tin sai sự thật có thể khiến người dùng mạng xã hội vô tình vi phạm pháp luật.

Cần tỉnh táo, không tin tưởng mù quáng vào những thông tin trên mạng xã hội

Chuyên gia An ninh mạng Lê Phước Hòa, đồng sáng lập Dự án chống lừa đảo (chongluadao.vn) khuyến cáo người dân cần thận trọng khi tiếp nhận các thông tin kêu gọi từ thiện trên mạng xã hội.

"Các đối tượng lừa đảo này thường sử dụng hình ảnh và nội dung của các trường hợp thương tâm thực sự để tạo sự đồng cảm và kêu gọi quyên góp, nhưng lại sử dụng tài khoản cá nhân riêng để thu tiền. Mặc dù các trang mạng xã hội như Facebook đã quản lý và gỡ bỏ một số trường hợp vi phạm, nhưng vẫn còn nhiều trang giả mạo khác được tạo ra liên tục", ông Lê Phước Hòa cho biết.

Về cách phòng ngừa, ông Hòa khuyến nghị người dân cần tỉnh táo, không tin tưởng mù quáng vào những thông tin trên mạng xã hội mà cần xác minh thông tin với các kênh chính thức của bệnh viện, như liên hệ trực tiếp hoặc qua số hotline. Đối với các cơ quan chức năng, bệnh viện và tổ chức an ninh mạng, cần tăng cường hợp tác để kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi lừa đảo này.

Vị chuyên gia an ninh mạng cũng đề xuất các cơ quan có thẩm quyền nên đưa ra những nguyên tắc, quy định cụ thể đối với các nền tảng mạng xã hội trong việc quản lý và xử lý các trang giả mạo. Đồng thời, các địa phương, đoàn thể cũng cần tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân cách nhận diện và ứng phó với các hình thức lừa đảo trên mạng xã hội.

(Ảnh: Cục ATTT)

Trong diễn biến tương đồng, Cục An toàn thông tin (Bộ Khoa học và Công nghệ) liên tục phát đi các khuyến cáo người dân nên tìm hiểu kỹ về các hoạt động từ thiện và hỗ trợ trên mạng xã hội. Đây là một hiện trạng đáng lên án khi lợi dụng lòng tốt của những nhà hảo tâm để chuộc lợi, gây mất niềm tin của người dân đối với các hoạt động thiện nguyện thật.

Theo Cục An toàn thông tin, để lòng tốt được trao gửi đúng chỗ, những người có tấm lòng thiện nguyện nên lựa chọn các quỹ, chương trình từ thiện do Nhà nước, đoàn thể, quỹ xã hội, quỹ từ thiện được cơ quan có thẩm quyền cấp phép đứng ra tổ chức. Trường hợp có nghi ngờ về hoạt động lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, cần báo cho cơ quan Công an gần nhất để kịp thời xử lý.