Chiếc cốc bạch ngọc bội hơn 1.700 năm tuổi “sống sót” sau nạn trộm mộ

Thiên Đăng - (Theo Sohu) 26/09/2026 12:24

Một chiếc cốc bạch ngọc bội được chế tác từ ngọc Hòa Điền nằm trong ngôi mộ thời Tào Ngụy, nó đã vượt qua nhiều lần trộm phá mộ và vẫn nguyên vẹn đến ngày nay.

Trong lịch sử Trung Quốc, thời Tào Ngụy được xem là giai đoạn có nhiều thay đổi trong quan niệm về mai táng. Nếu các triều đại trước từng coi trọng việc xây dựng lăng mộ quy mô lớn và chôn theo nhiều vật quý, xã hội thời Tào Ngụy lại xuất hiện xu hướng đề cao sự tiết chế trong tang lễ. Bối cảnh này khiến việc phát hiện một chiếc cốc bằng bạch ngọc bội trong một ngôi mộ thời Tào Ngụy trở thành một hiện vật đáng chú ý.

Khi các nhà khảo cổ kiểm tra một ngôi mộ cổ đã bị xâm phạm nhiều lần, ban đầu họ không đặt quá nhiều kỳ vọng vào những hiện vật còn sót lại. Tuy nhiên, quá trình kiểm tra kỹ lưỡng đã đem đến một phát hiện bất ngờ. Bên dưới lớp bùn, họ tìm thấy một chiếc cốc ban đầu tưởng là đồ đồng. Sau khi làm sạch, hiện vật lộ ra màu trắng trong đặc trưng của ngọc và được xác định là một chiếc cốc bạch ngọc bội.

Niên đại của ngôi mộ được xác định khá rõ nhờ một bộ phận bằng sắt có khắc dòng chữ liên quan đến năm Chính Thủy thứ 8. Ảnh: @Sohu.

Chiếc cốc bạch ngọc bội này được chế tác từ ngọc trắng Hòa Điền có nguồn gốc từ khu vực Tân Cương (Trung Quốc). Hiện vật cao khoảng 11,8 cm, miệng rộng khoảng 5 cm, thân hình trụ, bụng sâu và có chân đế. Điểm đặc biệt nhất là toàn bộ bề mặt gần như không có hoa văn trang trí. Những đường nét của chiếc cốc được xử lý gọn gàng, cân đối, bề mặt được đánh bóng kỹ, làm nổi bật màu trắng và độ bóng tự nhiên của chất liệu.

Chính sự đơn giản này tạo nên giá trị thẩm mỹ đặc biệt của hiện vật. Thay vì sử dụng những hình chạm khắc phức tạp để thể hiện sự sang trọng, người chế tác dựa chủ yếu vào chất lượng của ngọc, tỷ lệ hình dáng và những đường cong của thân cốc.

Điều đáng chú ý là chiếc cốc bạch ngọc bội không phải vật được chế tác riêng để làm đồ tùy táng. Các tư liệu về hiện vật cho rằng, đây vốn là đồ dùng của chủ nhân khi còn sống, sau đó nó được đặt trong mộ. Vì vậy, chiếc cốc không chỉ phản ánh tập quán mai táng mà còn cung cấp thông tin về đồ dùng và thị hiếu thẩm mỹ của tầng lớp xã hội cổ đương thời.

Niên đại của ngôi mộ được xác định khá rõ nhờ một bộ phận bằng sắt có khắc dòng chữ liên quan đến năm Chính Thủy thứ 8. Theo các tài liệu nghiên cứu, đây là năm 247, dưới thời Tào Phương, vị hoàng đế thứ ba của nước Ngụy.

Chiếc cốc bạch ngọc bội được chế tác từ ngọc trắng Hòa Điền có nguồn gốc từ khu vực Tân Cương (Trung Quốc). Ảnh: @Sohu.

Ngôi mộ này từng bị trộm phá nên nhiều đồ tùy táng đã bị thất lạc hoặc hư hỏng. Trong hoàn cảnh đó, việc chiếc cốc bạch ngọc bội vẫn còn nguyên vẹn càng làm tăng giá trị của phát hiện này. Một số chuyên gia giải thích rằng, vẻ ngoài không có hoa văn cầu kỳ có thể khiến kẻ trộm không nhận ra giá trị của hiện vật.

Sau khi được khai quật, chiếc cốc bạch ngọc bội này đã trở thành một hiện vật quan trọng của Bảo tàng Lạc Dương.

Mời Quý Độc Giả cùng xem video: “Phát hiện hơn 100 mộ táng thời kỳ Hùng Vương có niên đại khoảng 3.500 năm tại Di chỉ Vườn Chuối”. Nguồn video: @VTV24.