AP đưa tin, cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran trên khắp Trung Đông đang nhanh chóng kéo châu Âu vào vòng xoáy, buộc lục địa này phải triển khai các biện pháp phòng thủ để bảo vệ căn cứ quân sự và sơ tán công dân bị mắc kẹt trong xung đột.
Châu Âu không nằm ngoài vòng nguy hiểm
Trung Đông là nơi có nhiều đối tác thương mại quan trọng của châu Âu, cùng với nhiều tuyến giao thương chiến lược. Nhiều người châu Âu sinh sống tại các thành phố như Beirut, Dubai hay Jerusalem, trong khi các cộng đồng lớn đến từ Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và các quốc gia vùng Vịnh đã định cư khắp châu Âu. Theo AP, Châu Âu không được tham vấn về chiến dịch của Mỹ-Israel nhưng giờ đây lại phải đối mặt với hệ quả của nó.
Dù từ chối tham gia trực tiếp vào cuộc chiến, Anh, Pháp và Đức cho biết sẽ phối hợp với Mỹ để giúp ngăn chặn các cuộc tấn công của Iran. Vương quốc Anh sẽ cho phép lực lượng Mỹ sử dụng các căn cứ của Anh để tấn công tên lửa và bệ phóng của Iran.
Tuy nhiên, châu Âu cũng không nằm ngoài vòng nguy hiểm. Síp, quốc gia giữ chức Chủ tịch luân phiên của Liên minh châu Âu (EU), đã phải khẳng định không liên quan đến xung đột sau khi một máy bay không người lái Shahed làm hư hại căn cứ không quân của Anh ở bờ nam đảo này cuối tuần qua. Được biết, Shahed là loại UAV do Iran phát triển.
Lo ngại nguy cơ tấn công trong nước, một số quốc gia châu Âu cũng đang tăng cường an ninh tại các nhà ga và sân bay.
Dù vậy, hầu như không có lãnh đạo châu Âu nào chỉ trích các cuộc tấn công của Mỹ-Israel. Tây Ban Nha là quốc gia hiếm hoi lên tiếng phản đối "một cuộc can thiệp quân sự không thể biện minh, nguy hiểm và nằm ngoài khuôn khổ luật pháp quốc tế”.
Việc góp phần duy trì ổn định tại khu vực Trung Đông đầy biến động là ưu tiên của châu Âu. Lo ngại về việc giá dầu tăng kéo dài và nguy cơ làn sóng di cư mới khó lường khiến lục địa này buộc phải tiếp tục can dự.
Ưu tiên đảm bảo an toàn cho công dân mắc kẹt
Ưu tiên trước mắt lớn nhất của châu Âu là đảm bảo an toàn cho hàng nghìn công dân bị mắc kẹt khi chiến sự lan rộng.
Quan ngại về việc sơ tán người dân đã được nêu ra trong cuộc họp khẩn của các Ngoại trưởng EU cuối tuần qua. Chưa có nỗ lực sơ tán chung nào được triển khai, nhưng điều này có thể sẽ cần thiết trong thời gian tới.
Đức cho biết khoảng 30.000 du khách Đức đang mắc kẹt trên các du thuyền, khách sạn hoặc tại các sân bay đóng cửa và không thể trở về nước do xung đột. Phần lớn trong số này ở Trung Đông, nhưng một số ở xa hơn, bị mắc kẹt do các chuyến bay quá cảnh qua Abu Dhabi, Qatar hoặc Dubai.
Trong khi đó, Cộng hòa Séc đã điều hai máy bay tới Ai Cập và Jordan để đưa công dân về nước, hàng chục người trong số đó đã di chuyển bằng xe buýt từ Israel. Bốn máy bay khác sẽ được điều tới Oman để đón thêm trong tổng số khoảng 6.700 người Séc đang ở khu vực này.
Ổn định khu vực
Duy trì ổn định tại Trung Đông rộng lớn là mối quan tâm then chốt của châu Âu. Các hành động trả đũa của Iran tại nhiều quốc gia đã bị lên án rộng rãi.
Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh của Liên minh châu Âu, bà Kaja Kallas, dự kiến sẽ triệu tập cuộc họp với các nước Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh ở cấp ngoại trưởng vào cuối tuần này, khi EU tiếp tục nỗ lực trấn an các nước láng giềng của Iran và các quốc gia dễ bị tổn thương khác trong khu vực.
“Các cuộc tấn công của Iran vào nhiều quốc gia Trung Đông là không thể chấp nhận được. Tình hình không được phép dẫn đến leo thang hơn nữa, bởi có thể đe dọa khu vực, châu Âu và xa hơn, với những hệ quả khó lường,” bà Kallas phát biểu sau khi chủ trì cuộc họp khẩn hôm 1/3.
EU dự định thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm giảm căng thẳng, đồng thời vẫn đặt mục tiêu ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, dù thỏa thuận hạt nhân đã đổ vỡ sau khi chính quyền Tổng thống Donald Trump rút Mỹ khỏi thỏa thuận năm 2018.
Tổng Thư ký NATO Mark Rutte cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng ông ủng hộ quyết định của Mỹ-Israel tấn công Iran bởi điều này quan trọng đối với an ninh ở Châu Âu. Tuy nhiên, khi được hỏi về khả năng NATO tham chiến, ông Rutte cho biết không ai tin rằng NATO sẽ can dự. “Đây là Iran, là vùng Vịnh, nằm ngoài lãnh thổ NATO”, ông nói.
>>> Mời độc giả xem thêm video: Xung đột tại Trung Đông leo thang
