Các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt xung đột giữa Mỹ và Iran đang được đẩy nhanh trước thời điểm lệnh ngừng bắn tạm thời hết hiệu lực, trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục leo thang.

Theo Associated Press, một phái đoàn cấp cao của Pakistan đã tới Tehran để gặp các quan chức Iran, nhằm thúc đẩy tổ chức thêm vòng đàm phán giữa Washington và Tehran. Thủ đô Islamabad của Pakistan hiện nổi lên như một trung gian quan trọng sau khi từng đăng cai các cuộc tiếp xúc trực tiếp giúp thu hẹp bất đồng giữa hai bên.

Giới chức Pakistan cho biết các bên đang hướng tới một vòng đàm phán mới có thể diễn ra trong vài ngày tới, trước khi lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần - có hiệu lực từ ngày 8/4 - hết hạn.

Tuy nhiên, triển vọng đạt được thỏa thuận vẫn còn nhiều thách thức. Các bất đồng lớn xoay quanh chương trình hạt nhân của Iran, điều kiện dỡ bỏ trừng phạt và tình hình an ninh tại Lebanon - nơi Israel vẫn đang tiến hành các hoạt động quân sự chống lực lượng Hezbollah.

Trong khi đó, Mỹ tiếp tục gia tăng sức ép lên Iran bằng các biện pháp quân sự và kinh tế. Washington đã triển khai phong tỏa hàng hải nhằm kiểm soát hoạt động tàu thuyền ra vào các cảng Iran, đặc biệt tại khu vực Strait of Hormuz - tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới.

Các nguồn tin cho biết chỉ trong vòng 48 giờ đầu thực thi, nhiều tàu liên quan đến Iran đã buộc phải quay đầu hoặc thay đổi lộ trình, làm gián đoạn đáng kể hoạt động thương mại đường biển.

Đáp lại, Iran cảnh báo có thể thực hiện các biện pháp trả đũa, bao gồm đe dọa làm gián đoạn toàn bộ hoạt động thương mại trong khu vực Vịnh nếu phong tỏa tiếp tục kéo dài.

Bên cạnh đó, Mỹ cũng chuẩn bị tăng cường trừng phạt tài chính, nhắm vào các tổ chức và quốc gia có giao dịch với Iran, được mô tả là “tương đương với sức ép của chiến dịch ném bom”.

Dù vậy, một số tín hiệu tích cực vẫn xuất hiện. Các quan chức Mỹ cho rằng hai bên đang tiến gần hơn tới một khuôn khổ thỏa thuận, có thể dẫn tới việc gia hạn lệnh ngừng bắn để tiếp tục đàm phán sâu hơn.

Giới quan sát nhận định, thời điểm hiện tại mang tính quyết định: nếu đạt được tiến triển ngoại giao, xung đột có thể được kiểm soát; ngược lại, nguy cơ leo thang quân sự tại Trung Đông - đặc biệt quanh eo biển Hormuz - sẽ tăng mạnh, kéo theo hệ lụy lớn đối với thị trường năng lượng toàn cầu.