Cam kết 5% ngân sách cho NATO, Châu Âu chiến thắng hay phụ thuộc?
Lê Quang
Hội nghị NATO tại La Hay được ca ngợi là bước ngoặt lớn, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng nó phơi bày sự phụ thuộc sâu sắc của châu Âu vào sức mạnh quân sự Mỹ.
Hội nghị thượng đỉnh NATO tại La Hay đã kết thúc với cam kết gây chú ý: các quốc gia châu Âu sẽ tăng chi tiêu quốc phòng lên mức 5% GDP vào năm 2035. Quyết định này được xem là nhượng bộ quan trọng trước sức ép từ Washington.Theo nhà phân tích chiến lược Andrew A. Michta, kết quả hội nghị mang lại hình ảnh đoàn kết, nhưng thực tế lại phản ánh sự lúng túng chiến lược của châu Âu trước những thay đổi trong môi trường an ninh.
Điểm tích cực đối với NATO là Tổng thống Mỹ Donald Trump không tuyên bố rút Mỹ khỏi liên minh, đồng thời Điều 5 - nguyên tắc phòng thủ tập thể, tiếp tục được tái khẳng định.Tuy nhiên, sự kiện cũng cho thấy châu Âu vẫn phụ thuộc mạnh vào năng lực quân sự của Mỹ, từ ô dù hạt nhân đến sức mạnh hải quân, không quân và các hệ thống trinh sát hiện đại.Chỉ vài năm trước, nhiều nước châu Âu còn cho rằng việc chi 2% GDP cho quốc phòng là khó thực hiện. Việc họ nhanh chóng chấp nhận mức 5% cho thấy áp lực chính trị từ Washington lớn đến mức nào.Theo các chuyên gia, hội nghị tại La Hay chủ yếu xoay quanh các cam kết trong tương lai hơn là những kế hoạch hành động cụ thể.
Các nước châu Âu đồng ý tăng chi tiêu quốc phòng, nhưng việc số tiền đó sẽ được sử dụng như thế nào vẫn là câu hỏi lớn.Một số nhà phân tích cho rằng cam kết 5% GDP có thể chỉ là mục tiêu chính trị dài hạn, bởi hạn chót năm 2035 còn khá xa.Ngay cả khi mức chi tiêu đó được thực hiện, việc phân bổ ngân sách cho các chương trình vũ khí, hậu cần hay năng lực tác chiến vẫn có thể gây tranh cãi giữa các quốc gia thành viên.Trong khi đó, Washington vẫn đóng vai trò là trụ cột an ninh chính của NATO, đặc biệt trong các lĩnh vực then chốt như trinh sát, chỉ huy và kiểm soát chiến trường.Trong nhiều năm, Liên minh châu Âu đã thảo luận về khái niệm “tự chủ chiến lược”, nhằm xây dựng năng lực quốc phòng độc lập với Mỹ.
Tuy nhiên, theo Michta, hội nghị NATO vừa qua cho thấy ý tưởng này khó trở thành hiện thực nếu không có sự hỗ trợ quân sự từ Washington.Hiện nay, nhiều khu vực trong NATO, đặc biệt là hành lang Đông Bắc gồm Scandinavia, Baltic và Ba Lan, đang trở thành trọng tâm chiến lược mới của liên minh.Các quốc gia ở khu vực này được xem là tuyến phòng thủ tiền tiêu trước Nga, đòi hỏi đầu tư lớn về lực lượng, cơ sở hạ tầng và công nghiệp quốc phòng.
Theo các chuyên gia, tương lai của NATO sẽ phụ thuộc vào việc châu Âu có thực sự biến những cam kết chi tiêu quốc phòng, thành năng lực quân sự thực tế hay không
Mẫu xe côn tay Yamaha Exciter 2026 phiên bản mới tại Việt Nam được thay đổi thiết kế, bổ sung kiểm soát lực kéo TCS và nâng công suất động cơ lên 18,5 mã lực.
Nghiên cứu phát hiện oligomer amyloid-beta nhỏ xuất hiện từ nhiều năm trước triệu chứng, mở ra hướng mới trong chẩn đoán và điều trị Alzheimer sớm hơn.
Hãng xe siêu sang Rolls-Royce, Anh quốc vừa giới thiệu Ghost Savile Row, phiên bản Ghost Extended độc bản được phát triển theo chương trình cá nhân hóa Bespoke.
Giá một chiếc ghế ngồi ôtô cho trẻ em mới có thể lên tới cả chục triệu đồng, điều này khiến không ít phụ huynh tìm đến thị trường đồ cũ dù tiềm ẩn nhiều rủi ro.