Sữa công thức dành cho trẻ em rơi vào tình trạng báo động

Chỉ trong vòng chưa đầy một tháng đầu năm 2026, thị trường sữa công thức toàn cầu đã chứng kiến nhiều vụ thu hồi sản phẩm quy mô lớn do nghi nhiễm độc tố cereulide - một chất độc nguy hiểm được tạo ra bởi vi khuẩn Bacillus cereus.

Các vụ việc đều liên quan đến những tập đoàn thực phẩm hàng đầu thế giới như Nestlé, Tập đoàn Danone (Pháp), Công ty Vitagermine (Pháp), Công ty Sanulac Nutritionals Australia Pty Ltd... đã khiến ngành công nghiệp sữa công thức dành cho trẻ em rơi vào tình trạng báo động.

Theo các chuyên gia, cereulide là độc tố gây nôn, được sinh ra bởi một số chủng Bacillus cereus trong quá trình vi khuẩn phát triển trong thực phẩm.

Đáng lo ngại, độc tố này có tính bền nhiệt rất cao, không bị phá hủy hoàn toàn khi đun sôi, tiệt trùng thông thường và cũng khó bị phân hủy bởi enzym tiêu hóa.

Sau khi sử dụng thực phẩm chứa cereulide, triệu chứng có thể xuất hiện nhanh trong vòng vài giờ, gồm nôn dữ dội, buồn nôn, đau bụng, mệt lả. Ở trẻ nhỏ, tình trạng mất nước và rối loạn điện giải có thể diễn tiến nhanh, nguy hiểm.

Một số nghiên cứu quốc tế ghi nhận cereulide có thể gây tổn thương gan cấp, thậm chí suy gan tối cấp trong những trường hợp nhiễm độc nặng.

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ là nhóm nguy cơ cao nhất do cân nặng thấp, chức năng gan thận chưa hoàn chỉnh và khả năng bù trừ kém. Chỉ một lượng độc tố không lớn cũng có thể gây hậu quả nghiêm trọng hơn nhiều so với người trưởng thành.

Vì vậy, việc sữa công thức dành cho trẻ nhỏ bị nghi nhiễm cereulide được đánh giá là sự cố an toàn thực phẩm đặc biệt nghiêm trọng.

Ảnh minh họa/Internet

Cách chọn sữa an toàn cho con

Một số cha mẹ vì tin tưởng vào quảng cáo hoặc lời giới thiệu đã mua sữa xách tay, sữa không rõ nguồn gốc. Điều này tiềm ẩn nguy cơ sử dụng sữa giả, kém chất lượng, ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ. Theo các chuyên gia, để bảo vệ con em mình, phụ huynh cần tuân thủ nghiêm ngặt 4 nguyên tắc chọn sữa sau:

Ưu tiên nguồn gốc minh bạch: Chỉ chọn sản phẩm từ nhà sản xuất lớn, uy tín, có giấy phép lưu hành. Với sữa nhập khẩu, bắt buộc phải có tem phụ tiếng Việt ghi rõ đơn vị chịu trách nhiệm. Hạn chế tối đa mua hàng "xách tay" trôi nổi không có giấy tờ chứng minh.

Soi kỹ bao bì, nhãn mác: Hộp sữa phải nguyên vẹn, không móp méo, cạy mở hay tẩy xóa date. Hình ảnh và chữ in sắc nét. Nên ưu tiên các hãng có mã QR để truy xuất nguồn gốc sản phẩm nhanh chóng.

Thông tin nhà sản xuất và phân phối: Đây là căn cứ để truy xuất nguồn gốc sản phẩm và liên hệ khi có sự cố như sữa bị hỏng, đổi mùi, vón cục... Thông tin này thường nằm gần mã vạch hoặc dưới phần liên hệ khách hàng. Một số sản phẩm có kèm theo chứng nhận tiêu chuẩn sản xuất như ISO, HACCP, GMP, Halal, Organic, giúp người tiêu dùng yên tâm hơn về chất lượng.

Tiêu chuẩn chất lượng: Thông tin này thường được in trên bao bì sữa hoặc ghi rõ trong phần thông tin kỹ thuật của sản phẩm sữa. Để đọc và hiểu đúng các tiêu chuẩn chất lượng, người tiêu dùng cần chú ý đến các chứng nhận và dấu hiệu kiểm định như ISO, HACCP, GMP, Halal, Kosher hoặc các biểu tượng chứng nhận hữu cơ (Organic).

Một số loại sữa có thể có thêm chứng nhận hữu cơ (organic), không GMO, chứng nhận Halal, logo dinh dưỡng quốc gia...

Thành phần cấu tạo: Các thành phần trên nhãn sữa được liệt kê theo thứ tự từ nhiều đến ít về khối lượng hoặc từ quan trọng đến ít quan trọng hơn. Điều này giúp người tiêu dùng biết sản phẩm chứa những chất gì, với tỷ lệ ra sao, từ đó đánh giá xem có phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng hoặc tình trạng sức khỏe của mình không.

Mua đúng nơi uy tín: Chỉ mua tại hệ thống siêu thị lớn, cửa hàng mẹ và bé có thương hiệu hoặc đại lý phân phối chính thức. Tránh mua tại các sạp chợ tạm bợ hoặc trang mạng xã hội không rõ danh tính, hàng xách tay không rõ nguồn gốc để tránh sữa bị biến chất do bảo quản sai cách.

Chú ý đến phần thông tin về chất gây dị ứng: Nếu trẻ có cơ địa dị ứng hoặc có hệ miễn dịch yếu, cần đặc biệt chú ý đến phần thông tin về chất gây dị ứng. Bỏ qua mục này có thể dẫn đến phản ứng dị ứng nghiêm trọng, đặc biệt nếu sản phẩm sữa được dùng hàng ngày hoặc trong chế độ ăn đặc biệt.

Quan sát phản ứng của trẻ: Khi đổi sữa, hãy theo dõi con sát sao. Nếu trẻ nôn trớ, tiêu chảy, nổi mẩn hoặc từ chối uống, cần ngưng ngay. Kiểm tra kỹ màu sắc (nên vàng nhạt tự nhiên), mùi vị (thơm nhẹ) và độ hòa tan của sữa trước khi cho bé dùng.