Khỏe mạnh nhiễm cúm A đến tổn thương não diễn tiến nhanh

Bệnh viện Nhi Trung ương vừa tiếp nhận một bé gái 4 tuổi, trong tình trạng co giật liên tục, hôn mê sau 2 ngày sốt cao kèm các triệu chứng viêm long đường hô hấp trên.

Trước khi nhập viện, trẻ được gia đình chăm sóc và điều trị tại nhà. Khi xuất hiện co giật liên tục, trẻ được đưa đến bệnh viện tuyến tỉnh. Kết quả test nhanh cúm A từ dịch họng dương tính. Trẻ được chẩn đoán viêm não do cúm A, điều trị bằng thuốc ức chế miễn dịch và chuyển đến Bệnh viện Nhi Trung ương sau khoảng 30 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng thần kinh.

Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, dựa trên diễn biến tổn thương não nhanh, co giật, hôn mê, sốt cao, tăng men gan và các chỉ số phản ứng viêm, đồng thời loại trừ các nguyên nhân nhiễm trùng thần kinh thường gặp khác, các bác sĩ chẩn đoán trẻ mắc bệnh não hoại tử cấp tính liên quan đến cúm A (acute necrotizing encephalopathy - ANE).

Đáng lưu ý, tại thời điểm khởi phát, chỉ số amoniac (NH3) và kết quả chụp CT sọ não chưa ghi nhận bất thường. Tuy nhiên, các bác sĩ căn cứ tổng hợp biểu hiện lâm sàng và cận lâm sàng để đưa ra chẩn đoán.

Bệnh nhi được điều trị tích cực bằng thuốc ức chế miễn dịch liều cao, lọc máu liên tục, kiểm soát thân nhiệt theo đích và hồi sức thần kinh. Dù được triển khai các biện pháp cấp cứu, tổn thương não tiếp tục tiến triển nhanh. Trẻ không đáp ứng với điều trị, hôn mê sâu và tử vong sau 2 ngày nhập viện.

Bệnh não hoại tử cấp tính hiếm gặp nhưng đặc biệt nguy hiểm

BS Lê Nhật Cường, Khoa Điều trị tích cực Nội khoa, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, bệnh não hoại tử cấp tính là bệnh não hiếm gặp, nguyên nhân chưa được hiểu đầy đủ và thường xuất hiện sau nhiễm virus. Trong đó, cúm A là một trong những tác nhân được ghi nhận thường gặp, đặc biệt tại các nước châu Á.

Cơ chế bệnh được cho là liên quan nhiều đến tình trạng đáp ứng miễn dịch quá mức của cơ thể sau nhiễm virus. Khi phản ứng viêm không được kiểm soát, nhiều cytokine gây viêm như interleukin-6 (IL-6) và TNF-alpha được giải phóng với nồng độ cao.

Phản ứng này có thể gây tổn thương nội mô mạch máu, phá vỡ hàng rào máu - não, dẫn đến phù não, tổn thương sợi trục, hoại tử, rối loạn đông máu và xuất huyết. Phản ứng viêm toàn thân cũng có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác như gan, thận, hệ tuần hoàn và hô hấp.

Điểm nguy hiểm của ANE là bệnh diễn tiến rất nhanh. Bệnh thường xuất hiện sau vài ngày trẻ có biểu hiện nhiễm virus như sốt cao, ho hoặc các triệu chứng đường hô hấp. Sau đó, trẻ có thể đột ngột rối loạn ý thức, lơ mơ, co giật, hôn mê hoặc tăng trương lực cơ.

ANE thường gặp ở trẻ nhỏ từ 2-5 tuổi. Đây cũng là nhóm tuổi khá thường gặp tình trạng sốt cao, co giật, vì vậy nguy cơ bỏ sót dấu hiệu bệnh não có thể xảy ra nếu phụ huynh hoặc người chăm sóc chủ quan.

Theo BS Lê Nhật Cường, khi trẻ sốt cao kèm biểu hiện viêm long đường hô hấp và xuất hiện co giật, cần được bác sĩ thăm khám, đánh giá thần kinh cẩn trọng trước khi kết luận nguyên nhân chỉ là co giật do sốt.

Chủ động phòng cúm cho trẻ nhỏ

BS Lê Nhật Cường cho biết, phần lớn trẻ mắc cúm có thể diễn tiến nhẹ và hồi phục. Tuy nhiên, cúm cũng có thể gây những biến chứng nặng như viêm phổi, viêm cơ tim, viêm não, suy hô hấp hoặc tổn thương đa cơ quan. Bệnh não hoại tử cấp tính là biến chứng hiếm gặp nhưng có thể để lại hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Các bác sĩ khuyến cáo cha mẹ chủ động phòng cúm cho trẻ, nhất là trẻ dưới 5 tuổi. Tiêm vaccine cúm hằng năm là một trong những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc cúm và bệnh cúm nặng.

Bên cạnh đó, cần duy trì vệ sinh tay, vệ sinh đường hô hấp, bảo đảm dinh dưỡng, hạn chế tiếp xúc với nguồn lây và đeo khẩu trang cho trẻ khi đến nơi đông người.

>>> Mời quý độc giả theo dõi video: Không cho lao động nữ nuôi con nhỏ nghỉ 60 phút mỗi ngày sẽ bị phạt từ 10 - 20 triệu đồng