ThS.BS Nội trú Nguyễn Xuân Tuấn, Bệnh viện Ung bướu Hưng Việt cho biết, tác dụng của thuốc đối với một người có thể khác với mong đợi vì thuốc đó tương tác với một loại thuốc khác, thức ăn, đồ uống, thực phẩm bổ sung mà người đó đang dùng hoặc loại bệnh khác mà người đó mắc phải.

Tương tác thuốc là tình trạng một chất ảnh hưởng đến hoạt tính của thuốc, tức là tác dụng tăng lên hoặc giảm đi hoặc tạo ra tác dụng mới mà bản thân thuốc đó không thể tự tạo ra. Những tương tác này có thể xảy ra do vô tình sử dụng sai hoặc do thiếu hiểu biết về các hoạt chất có trong các chất liên quan.

Bác sĩ mách cách chống tương tác thuốc với thực phẩm gây hại

Để tránh tương tác không mong muốn giữa thực phẩm và thuốc, ThS.BS Nguyễn Xuân Tuấn khuyên:

Tuân thủ khuyến cáo của bác sĩ

Một số loại thuốc được hấp thụ tốt hơn với thức ăn để giảm nguy cơ kích ứng hoặc khó chịu. Một số loại thuốc khác có thể được hấp thu tốt hơn khi uống với một cốc nước đầy một hoặc hai giờ trước bữa ăn. Làm theo hướng dẫn của bác sĩ.

Không trộn thuốc vào thức ăn trừ khi được khuyến cáo

Axit hoặc khoáng chất trong một số loại thực phẩm có thể làm thay đổi một số thành phần thuốc. Việc bẻ nhỏ các viên thuốc có thể phá hủy lớp phủ đặc biệt bảo vệ thuốc khỏi dịch axit dạ dày.

Không pha thuốc vào đồ uống nóng

Nhiệt có thể phá hủy hoặc biến đổi thành phần thuốc.

Tránh uống rượu

Rượu có thể làm giảm tác dụng của thuốc hoặc làm tăng tác dụng phụ.

Hạn chế bổ sung vitamin

Hạn chế dùng sản phẩm bổ sung vitamin và khoáng chất hoặc thuốc kháng axit cùng lúc với thuốc của bạn trừ khi bác sĩ của bạn chấp thuận.

Một số chất dinh dưỡng có thể liên kết với các thành phần thuốc, làm giảm khả năng hấp thụ và hạn chế hiệu quả của chúng.

Cho bác sĩ biết nếu bạn đang dùng thảo dược bổ sung

Nhiều thảo dược đã biết có tương tác với thuốc. Trong khi bạn đang dùng thuốc, hãy hỏi bác sĩ của bạn trước khi bổ sung thảo dược.

Ví dụ: Chiết xuất cam thảo làm tăng quá mức cortisol thành các thụ thể mineralocorticoid gây giữ natri và giảm kali, vì vậy nó có thể gây ảnh hưởng tới tác dụng của nhiều loại thuốc bao gồm thuốc hạ huyết áp và chống loạn nhịp.

Không ăn bưởi hoặc nước ép bưởi cùng với thuốc

Một chất có trong bưởi và nước ép của nó có thể làm thay đổi cơ chế chuyển hoá thuốc, đôi khi gây tích tụ thuốc và có thể trở nên độc hại.

Lương Y Hoàng Duy Tân, Nguyên Phó chủ tịch Hội Đông Y Đồng Nai khuyến cáo, không ăn bưởi khi dùng một số loại thuốc sau:

Bệnh nhân có lượng mỡ trong máu cao nếu dùng một cốc nước ép bưởi để uống một viên thuốc giảm béo thì có thể dẫn đến hiện tượng đau cơ, thậm chí là dẫn đến bệnh về thận. Một số bệnh nhân trong thời kỳ sử dụng thuốc chống dị ứng nhất định, nếu ăn bưởi hoặc là uống nước ép bưởi, nhẹ thì có thể gây ra đau đầu, tim đập mạnh, loạn nhịp tim…, nghiêm trọng có thể dẫn đến đột tử.

Ngoài ra, còn một số thành phần khi kết hợp với bưởi có thể gây ra tác dụng phụ như: Dung dịch Cyclosporine, chất caffeine, canxi đối kháng, Cisapride... Uống một cốc nước ép bưởi, cùng với các thành phần có chứa trong thuốc có thể gây ra tác dụng phụ nếu sử dụng cùng nhau trong vòng 24 giờ đồng hồ.

Do vậy, bệnh nhân đang sử dụng thuốc, đặc biệt là người lớn tuổi, tốt nhất là không nên ăn bưởi và uống nước ép từ bưởi.

Bên cạnh đó, phụ nữ đang uống thuốc tránh thai cũng tuyệt đối không nên ăn bưởi. Bởi lẽ, thuốc tránh thai rất kỵ với bưởi. Theo một nghiên cứu của Mỹ cho biết, bưởi trực tiếp ảnh hưởng đến thuốc tránh thai rõ rệt, nó sẽ làm cản trở sự hấp thụ thuốc tránh thai vào trong cơ thể.