Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), xuất khẩu cá tra Việt Nam 7 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 1,3 tỷ USD, tăng 10% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này nhờ sự bứt phá tại thị trường Trung Quốc (đạt 357 triệu USD, tăng 31%) và nhóm thị trường CPTPP (6 tháng đầu năm đạt 196 triệu USD, tăng 15%).
Ngược lại, kim ngạch xuất khẩu cá tra sang Mỹ 7 tháng đầu năm đạt 189 triệu USD, giảm 8% so với cùng kỳ. Tính chung 8 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này giảm gần 14%, riêng tháng 8/2026 ghi nhận mức sụt giảm trên 50%.
Áp lực thuế chồng thuế và rào cản bảo hộ gia tăng
Thách thức lớn nhất đối với các doanh nghiệp tại thị trường Mỹ là áp lực "thuế chồng thuế" làm tăng chi phí đưa hàng vào nội địa. Sau 150 ngày áp phụ thu nhập khẩu tạm thời 10% (từ 24/2/2026), kể từ ngày 24/7/2026, hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ chịu thêm mức thuế bổ sung 12,5% theo Điều 301, áp dụng song song và cộng dồn với thuế chống bán phá giá.
Ngày 12/8/2026, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) công bố kết quả kỳ rà soát hành chính lần thứ 21 (POR21). Mức thuế xác định là 1,00 USD/kg đối với Công ty Biển Đông; 0,38 USD/kg đối với NTSF; 0,84 USD/kg đối với Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thủy sản Cần Thơ cùng Công ty Nam Việt; và mức áp dụng cho thực thể Việt Nam giữ ở mức 2,39 USD/kg.
Song song đó, đề xuất Dự luật Khôi phục thị trường nội địa năm 2026 (S.4945) đưa ra đề xuất áp hạn ngạch 84 triệu kg mỗi năm đối với cá da trơn nhập khẩu từ Việt Nam thuộc mã HS 0304.62.00. Lượng hàng trong hạn ngạch dự kiến chịu thuế 50%, còn lượng hàng vượt hạn ngạch có thể chịu mức thuế lên tới 200%.
Sức mua suy yếu và yêu cầu tái cơ cấu toàn ngành
Bối cảnh thương mại thêm khó khăn khi doanh số bán lẻ thủy sản tươi tại Mỹ tháng 8/2026 giảm hơn 7% so với cùng kỳ, thủy sản đông lạnh cũng giảm trên 7% về doanh số và trên 8% về sản lượng. Sức mua kém khiến các nhà nhập khẩu không thể chuyển chi phí thuế gia tăng vào giá bán lẻ, dẫn đến áp lực ép giá ngược lại các đơn vị xuất khẩu Việt Nam.
Bên cạnh đó, các lô hàng vẫn phải qua quy trình kiểm tra hồ sơ, nhãn quan và lấy mẫu của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) tại các cơ sở chỉ định, làm phát sinh chi phí lưu kho và kéo dài thời gian. Rào cản từ thị trường Mỹ đặt ra yêu cầu toàn ngành cá tra phải tái cơ cấu chuỗi giá trị, kiểm soát chặt chẽ quy trình tuân thủ kỹ thuật và đẩy mạnh đa dạng hóa sang các thị trường tiềm năng khác.
