Hiện nhiều người đang mách nhau ăn kiêng, thậm chí uống thật nhiều nước để "rửa sạch” acid uric hy vọng khỏi bệnh gout. Sự thực có đúng như lời đồn?

Uống nước "rửa sạch” acid uric dễ nguy hiểm cho người bệnh tim, thận

Trao đổi về vấn đề này, PGS.TS.BS Nguyễn Thị Kim Liên, Trưởng khoa phục hồi chức năng Bệnh Viện Hữu Nghị Việt Đức cho biết, uống đủ nước có lợi cho người bệnh gout, nhưng không thể “rửa sạch” acid uric. Kiểm soát bệnh cần hạ acid uric lâu dài.

PGS.TS.BS Nguyễn Thị Kim Liên phân tích, cần hiểu gout không đơn thuần là tình trạng acid uric trong máu tăng cao. Gout xảy ra khi acid uric tăng kéo dài, hình thành các tinh thể urat lắng đọng trong và quanh khớp. Khi cơ thể phản ứng với các tinh thể này, người bệnh xuất hiện cơn viêm khớp cấp với biểu hiện sưng, nóng, đỏ, đau dữ dội. Vị trí thường gặp là khớp ngón chân cái, ngoài ra có thể ở cổ chân, bàn chân, đầu gối và các khớp khác.

Chế độ ăn có ảnh hưởng đến kiểm soát gout nhưng không phải nguyên nhân duy nhất. Ăn nhiều nội tạng, một số loại thịt và hải sản giàu purine, uống nhiều bia rượu hoặc nước ngọt có đường có thể khiến bệnh khó kiểm soát hơn.

Ngoài chế độ ăn, nồng độ acid uric còn liên quan đến yếu tố di truyền, chức năng thận, cân nặng, thuốc đang sử dụng, rượu bia và các bệnh chuyển hóa. Vì vậy, có người ăn kiêng nghiêm ngặt nhưng acid uric vẫn cao và ngược lại.

Đặc biệt, quan niệm “uống thật nhiều nước để rửa acid uric” là không chính xác. Uống đủ nước có lợi và hỗ trợ quá trình bài tiết urat, nhưng không có nghĩa càng uống nhiều thì acid uric càng được “rửa sạch” và gout sẽ khỏi. Người bệnh cũng không nên tự ép uống 3-4 lít nước mỗi ngày. Những người mắc suy tim hoặc bệnh thận càng cần tránh tự ý uống quá nhiều nước.

Hết đau chưa có nghĩa gout đã khỏi

Nhiều người thấy hết đau sau cơn gout tưởng bệnh đã khỏi nhưng PGS.TS.BS Nguyễn Thị Kim Liên cảnh báo, sau vài ngày điều trị, cơn đau có thể giảm, khớp trở lại bình thường. Đây cũng là thời điểm không ít người nghĩ mình đã khỏi bệnh và tự ngừng thuốc.

Tuy nhiên, hết đau không đồng nghĩa các tinh thể urat đã biến mất. Nếu acid uric tiếp tục ở mức cao, tinh thể vẫn có thể tích tụ. Các cơn gout vì thế tái diễn, khoảng cách giữa các cơn có thể ngắn dần, tổn thương nhiều khớp hơn. Về lâu dài, người bệnh có thể xuất hiện các hạt tophi quanh khớp, ở ngón tay, ngón chân hoặc vành tai.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Thị Kim Liên, gout có thể được kiểm soát rất tốt, thậm chí người bệnh có thể nhiều năm không còn cơn đau. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa chỉ cần điều trị vài tháng rồi tự ngừng thuốc.

Mục tiêu quan trọng của điều trị là đưa acid uric xuống mức đủ thấp và duy trì lâu dài, qua đó hạn chế hình thành tinh thể mới và tạo điều kiện để các tinh thể urat đã lắng đọng tan dần.

Thông thường, mục tiêu acid uric được hướng tới là dưới 360 µmol/L (6 mg/dL). Với người bệnh gout nặng, có hạt tophi hoặc vẫn tái phát nhiều lần, bác sĩ có thể đặt mục tiêu thấp hơn, khoảng 300 µmol/L (5 mg/dL).

Một vấn đề khiến người bệnh dễ bỏ thuốc là cơn gout có thể xuất hiện trở lại trong giai đoạn đầu điều trị hạ acid uric. Khi nồng độ acid uric thay đổi, các tinh thể urat trong mô có thể bị xáo trộn và kích hoạt cơn gout. Vì vậy, bác sĩ có thể chỉ định thêm thuốc dự phòng cơn gout trong thời gian đầu. Người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc hạ acid uric khi xuất hiện cơn đau.

PGS.TS.BS Nguyễn Thị Kim Liên khuyến cáo: Điều trị gout cần hai mục tiêu: kiểm soát cơn gout cấp để giảm đau, giảm viêm và kiểm soát acid uric lâu dài để ngăn tinh thể urat tiếp tục tích tụ.

Khi acid uric được duy trì ở mục tiêu điều trị, người bệnh có thể giảm đáng kể nguy cơ tái phát; các hạt tophi cũng có thể nhỏ dần và tổn thương khớp được hạn chế.

Vì vậy, gout không nên được quản lý theo cách “đau thì uống thuốc, hết đau thì thôi”. Điều đáng lo không chỉ là cơn đau dữ dội, mà còn là tình trạng acid uric cao âm thầm khiến tinh thể urat tiếp tục tích tụ trong cơ thể.

>>> Mời quý độc giả theo dõi video: Từ 1/9 hành vi trốn nghĩa vụ quân sự bị xử lý nghiêm, đối diện án tù 5 năm