Ngày 13/8, đoàn công tác do Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó trưởng ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo Quốc gia 515) dẫn đầu, đã có chuyến làm việc tại Đại học Georgia và Hệ thống Giám định Y khoa Lực lượng Vũ trang Hoa Kỳ.

Điểm dừng chân trọng tâm của đoàn là Đại học Georgia, nơi đang sở hữu mô hình nghiên cứu liên ngành hàng đầu về tìm kiếm và thu hồi hài cốt người.

Tiếp cận công nghệ mới, nâng hiệu quả tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

Tại các buổi làm việc chuyên sâu, nhiều giải pháp công nghệ tiên tiến liên quan đã được trình bày chi tiết. Tiêu biểu là hệ thống radar xuyên đất. Đặc biệt, để thích ứng với đặc thù thổ nhưỡng đất sét ẩm có độ suy hao tín hiệu cao tại Việt Nam, các nhà khoa học đã tích hợp thêm cảm biến từ tính và thuật toán xử lý ảnh, giúp nhận diện chính xác sự xáo trộn địa tầng của các hố chôn tập thể.

Dự án ứng dụng công nghệ tìm kiếm hài cốt để hỗ trợ Việt Nam được Hội đồng lãnh đạo nhà trường đặc biệt quan tâm và thành lập một nhóm nhà khoa học đầu ngành. Trong hơn 1 năm qua, các nhóm nhà khoa học đã sang Việt Nam và xây dựng một loạt giải pháp.

Đại học Georgia cam kết sẽ chuyển giao công nghệ, mở các khóa huấn luyện ngắn hạn cho lực lượng quy tập Việt Nam và chia sẻ tư liệu bản đồ.

Tại Hệ thống Giám định Y khoa Lực lượng Vũ trang Mỹ (AFMES) ở bang Delaware, đoàn công tác đã trực tiếp quan sát cách thức vận hành bộ máy, hệ thống quản lý dữ liệu sinh học và phương pháp bảo quản mẫu vật hài cốt.

Tại các cuộc làm việc, Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu khẳng định ứng dụng thành tựu khoa học công nghệ đóng vai trò then chốt trong thực hiện chính sách đền ơn đáp nghĩa.

Những thông tin và kinh nghiệm từ chuyến khảo sát là cơ sở quan trọng để Ban Chỉ đạo 515 nghiên cứu, tham mưu và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình giám định pháp y quân sự tại Việt Nam.

Việc chủ động tiếp cận các chuẩn mực quốc tế về quản lý dữ liệu và công nghệ xét nghiệm được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá, góp phần nâng cao năng lực chuyên môn cho các trung tâm xét nghiệm ADN trong nước.

Nhóm nghiên cứu Mỹ trao cho Việt Nam tài liệu khu mộ tập thể bộ đội ở Quảng Trị

Trước đó, ngày 11/8, đoàn công tác đã gặp nhóm nghiên cứu thuộc Sáng kiến Tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong Chiến tranh (VWAI).

Cuộc làm việc nhằm đẩy nhanh tiến độ hợp tác với phía Mỹ trong tiếp nhận dữ liệu và vận động các nguồn lực phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trong chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.

VWAI là chương trình do Chính phủ Mỹ tài trợ, được triển khai theo đề nghị của Việt Nam từ năm 2018 nhằm hỗ trợ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính quân nhân Việt Nam mất tích trong chiến tranh.

Dự án do Bộ Chiến tranh Mỹ điều phối thông qua Văn phòng Tùy viên Quốc phòng Mỹ tại Hà Nội, Đại học Công nghệ Texas giữ vai trò chủ chốt trong nghiên cứu, số hóa và phân tích hồ sơ chiến tranh.

Tham gia sáng kiến VWAI có nhiều thành viên là con của các cựu chiến binh Mỹ từng tham chiến tại Việt Nam.

Ngay tại buổi làm việc, nhóm nghiên cứu VWAI đã trao cho đoàn công tác một số tài liệu về khu mộ tập thể bộ đội Việt Nam tại khu vực Cồn Tiên, tỉnh Quảng Trị trong trận đánh năm 1967; kết quả điều tra ban đầu về hố chôn tập thể tại Căn cứ Hỏa lực Blue năm 1971.

Thời gian qua, VWAI có trên 50 hồ sơ về các trận đánh và kỷ vật chiến tranh như vậy đã được gửi về Việt Nam, tiêu biểu như bộ hồ sơ về các khu mộ tập thể Bệnh viện K67A, sân bay Tân Sơn Nhất, sân bay Lộc Ninh…

Đại diện nhóm VWAI đề nghị Ban Chỉ đạo 515 quốc gia tiếp tục hỗ trợ, làm cầu nối, tạo điều kiện cho đoàn cựu chiến binh Mỹ trở lại chiến trường xưa tại Việt Nam, mang theo những thông tin, kỷ vật quý giá vào cuối năm nay.

Thay mặt Ban Chỉ đạo quốc gia 515 và Bộ Quốc phòng Việt Nam, Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu cảm ơn Chính phủ, các tổ chức, cá nhân Mỹ, đặc biệt là các thành viên nhóm VWAI đã hỗ trợ hiệu quả cho Việt Nam.

Thứ trưởng đề xuất Mỹ tiếp tục tăng cường nguồn lực xử lý ô nhiễm dioxin tại Biên Hòa, Phù Cát; mở rộng dự án hỗ trợ người khuyết tật; tăng cường chia sẻ dữ liệu lịch sử; hỗ trợ công nghệ ADN và tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong hoạt động tìm kiếm quân nhân Mỹ mất tích.

Đoàn công tác Ban Chỉ đạo 515 cũng làm việc với Hạ nghị sĩ Chrissy Houlahan, thành viên Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ và ông Michael George DeSombre - Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách khu vực Đông Á và Thái Bình Dương.

Hạ nghị sĩ Chrissy Houlahan xúc động chia sẻ, bà không chỉ ủng hộ các hoạt động khắc phục hậu quả chiến tranh tại Việt Nam với tư cách là thành viên Ủy ban Quân vụ và Ủy ban Tình báo Hạ viện Mỹ, mà còn với một tư cách rất đặc biệt - con gái của một cựu binh Mỹ từng tham chiến tại Việt Nam.

Hạ nghị sĩ Chrissy Houlahan khẳng định sẽ đưa các đề nghị của Việt Nam ra thảo luận tại các Tiểu ban Phân bổ Ngân sách của Hạ viện Mỹ nhằm tìm kiếm thêm nguồn lực tài chính cho các dự án tẩy độc dioxin và hỗ trợ nạn nhân chiến tranh...