Viêm phổi biến chứng ARDS, người bệnh 77 tuổi được cứu bằng ECMO

Thúy Nga 08/09/2026 09:47

Viêm phổi nặng khiến người bệnh 77 tuổi suy hô hấp cấp, SpO₂ chỉ 80%, P/F giảm còn 50 dù đã thở máy. Các bác sĩ phải can thiệp VV-ECMO.

Viêm phổi diễn tiến nhanh, suy hô hấp nghiêm trọng

Người bệnh Bùi T.A.C., 77 tuổi, ở phường Bãi Cháy, thành phố Quảng Ninh, có tiền sử tăng huyết áp, nhập viện sau 4 ngày sốt, rét run, ho có đờm.

Kết quả xét nghiệm cho thấy tình trạng nhiễm trùng rõ với bạch cầu 19,9 G/L, tỷ lệ bạch cầu trung tính 96,6%, Procalcitonin (PCT) 5,28 ng/mL và lactat máu 2,3 mmol/L. CT ngực ghi nhận các đám mờ, kính mờ tại thùy dưới hai phổi, dày tổ chức kẽ, giãn phế nang hai phổi và có dịch khoang màng phổi phải.

Các bác sĩ chẩn đoán viêm phổi nặng, theo dõi nhiễm khuẩn huyết trên nền tăng huyết áp.

Tuy nhiên, sau 3 ngày điều trị, tình trạng người bệnh nhanh chóng xấu đi. Khó thở tăng, ho kém, xuất hiện co kéo cơ hô hấp phụ. Dù được thở oxy qua mask túi, SpO₂ chỉ đạt 80%. Phổi thông khí giảm, X-quang cho thấy hình ảnh mờ lan tỏa hai phổi. Khí máu động mạch ghi nhận tình trạng giảm oxy máu nặng, chỉ số P/F ở mức 80.

Các bác sĩ hồi sức tích cực hội chẩn và xác định người bệnh đã tiến triển thành hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS).

Bác sĩ CKI Trần Công Cẩn – Phụ trách vị trí Phó Trưởng Khoa Hồi sức tích cực và chống độc, Bệnh viện Bãi Cháy thăm khám cho người bệnh - Ảnh BVCC

Người bệnh được đặt ống nội khí quản, thở máy theo phác đồ. Tuy nhiên, tổn thương phổi tiếp tục diễn tiến, đáp ứng với thông khí cơ học không đạt yêu cầu. Chỉ số P/F giảm xuống 50, trong khi Murray score đạt 3,3 điểm.

Trước tình trạng suy hô hấp nặng, ê-kíp hồi sức do BS.CKI Trần Công Cẩn, phụ trách vị trí Phó Trưởng Khoa Hồi sức tích cực và Chống độc, Bệnh viện Bãi Cháy, quyết định triển khai VV-ECMO (oxy hóa máu qua màng ngoài cơ thể).

Bên cạnh ECMO, người bệnh được điều trị hồi sức tích cực với kiểm soát đường thở, an thần, thở máy, giãn cơ và sử dụng kháng sinh nhằm kiểm soát nguyên nhân gây bệnh.

Sau gần một tháng điều trị, tình trạng người bệnh cải thiện. Người bệnh tỉnh táo, được kết thúc ECMO và tiếp tục điều trị tích cực, phục hồi sức khỏe và vận động.

BS.CKI Trần Công Cẩn cho biết, điểm đáng lo ngại trong trường hợp này là tổn thương phổi tiến triển nhanh, khiến tình trạng thiếu oxy ngày càng nghiêm trọng. Khi phổi không còn đảm bảo trao đổi khí dù đã được điều trị tối ưu bằng thở máy, người bệnh có nguy cơ thiếu oxy tổ chức, suy tuần hoàn và suy đa cơ quan.

“ECMO được cân nhắc sử dụng như một phương pháp hỗ trợ sự sống, đảm nhiệm một phần chức năng trao đổi khí mà phổi người bệnh đang không thể thực hiện hiệu quả. Nhờ đó, cơ thể được duy trì cung cấp oxy, đồng thời tạo điều kiện để các bác sĩ tiếp tục điều trị nguyên nhân gây bệnh và giúp phổi có thời gian hồi phục”, bác sĩ Cẩn cho biết.

Bệnh nhân được điều trị hồi sức với kỹ thuật ECMO - Ảnh BVCC

ECMO tạo thời gian cho phổi hồi phục

Theo BS.CKI Trần Công Cẩn, ECMO là kỹ thuật hồi sức chuyên sâu, đưa máu của người bệnh ra ngoài cơ thể qua hệ thống tuần hoàn ngoài cơ thể. Tại đây, máu đi qua màng trao đổi khí để được bổ sung oxy và loại bỏ CO₂ trước khi trở lại cơ thể.

Với VV-ECMO, hệ thống chủ yếu hỗ trợ chức năng hô hấp. Kỹ thuật được cân nhắc trong những trường hợp suy hô hấp cấp rất nặng, khi tình trạng giảm oxy máu vẫn nghiêm trọng dù đã được điều trị thông khí tối ưu. ELSO hiện có hướng dẫn riêng về sử dụng VV-ECMO ở người trưởng thành suy hô hấp cấp.

Điểm quan trọng là ECMO không điều trị trực tiếp nguyên nhân gây ARDS. Đây là biện pháp hỗ trợ tạm thời, giúp duy trì trao đổi khí trong khi các bác sĩ tiếp tục kiểm soát nhiễm trùng và các yếu tố gây tổn thương phổi, đồng thời tạo điều kiện để phổi có thời gian phục hồi.

ECMO dùng để điều trị các trường hợp suy hô hấp, suy tuần hoàn nặng đe dọa tính mạng.