AP đưa tin, có nhiều cách để tiến tới gia nhập Liên minh châu Âu (EU) hoặc để tăng cường quan hệ thương mại, chính trị với khối này, song tư cách "thành viên liên kết" của khối hiện chưa tồn tại.

Được biết, EU chưa có định nghĩa chính thức về “thành viên liên kết”, dù nhiều quốc gia đã thiết lập quan hệ đặc biệt với khối thông qua các hiệp định về thương mại, an ninh và hợp tác chính trị.

Thành viên liên kết hay Hiệp định liên kết?

Tuy nhiên, dù có mơ hồ đến đâu, đề nghị của Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen vẫn được coi là một thắng lợi cho Thủ tướng Canada Mark Carney, đồng thời cũng mang lại cho EU một mối quan hệ đối tác vững chắc.

“Trong thế giới mới này, chúng ta cần khẩn trương định hình lại các mối quan hệ đối tác của mình. Tôi muốn hợp tác với ông (Thủ tướng Carney) để mở đường cho Canada trở thành thành viên liên kết đầu tiên của EU”, bà von der Leyen nói hôm 16/9.

EU và Canada vốn đã có mối quan hệ thương mại và chính trị, nhưng một khuôn khổ mới có thể mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực chiến lược khác giữa hai bên.

Mặc dù khái niệm "thành viên liên kết" vẫn chưa được định nghĩa rõ ràng, nhưng các hiệp định liên kết đã tồn tại. EU hiện có nhiều hình thức hợp tác với các nước bên ngoài, trong đó có hiệp định liên kết. Được biết, hơn 20 quốc gia, từ Albania, Israel đến Ukraine, đã ký hiệp định này với EU.

Các hiệp định này tạo khuôn khổ cho quan hệ về thương mại, an ninh và nhiều lĩnh vực khác, được xem là một bước quan trọng có thể đưa đối tác tiến gần hơn tới EU. Tuy nhiên, hiện chưa rõ đề xuất về "tư cách thành viên liên kết" dành cho Canada có dựa trên mô hình này hay không.

Quyết định phụ thuộc vào toàn bộ quốc gia thành viên EU

Theo AP, các thỏa thuận liên kết và bất kỳ quyết định nào khác về việc mở rộng EU cũng như mối quan hệ chính thức giữa EU với các quốc gia bên ngoài đều cần sự đồng thuận của toàn bộ 27 nước thành viên EU.

Việc thuyết phục tất cả 27 quốc gia ủng hộ đề xuất của Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen sẽ là một thách thức lớn.

Ngay cả trong số những quốc gia ủng hộ việc tăng cường quan hệ với Canada, vẫn tồn tại những lo ngại. Người phát ngôn Chính phủ Đức Stefan Kornelius cho biết Berlin hoan nghênh ý tưởng này nhưng vẫn có những băn khoăn, ít nhất là về tên gọi và mô hình hợp tác.

"Chúng tôi sẵn sàng thảo luận về các mô hình hợp tác mới. Nhưng chúng ta nên xem xét lại khái niệm, cái tên gắn liền với điều này", ông Stefan Kornelius nói sau bài phát biểu của bà von der Leyen.

Trước đó, vào tháng 5, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã kêu gọi EU xem xét việc trao tư cách "thành viên liên kết" cho Ukraine. Về phần mình, Ukraine đang tìm kiếm tư cách thành viên đầy đủ của khối này.

Bà Helen McEntee, Bộ trưởng Ngoại giao và Thương mại của Ireland, quốc gia đang giữ chức Chủ tịch luân phiên của EU, cho biết Ireland sẵn sàng "xem xét việc đưa Canada trở thành thành viên liên kết".

Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Nghị viện châu Âu, David McAllister, tỏ ra thận trọng hơn, cho rằng “các điều khoản cụ thể của đề xuất hiện cần được đánh giá cẩn thận”.

Canada hoan nghênh đề xuất

Ngày 17/9, Thủ tướng Carney hoan nghênh đề xuất của Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, song ông cho biết Canada không theo đuổi tư cách thành viên đầy đủ của EU.

“Chúng ta sẽ xác định rõ hơn về mô hình hợp tác mới. Điều quan trọng là nội dung. Chúng ta thực sự đang cùng nhau xây dựng điều gì, làm thế nào để kết hợp thế mạnh của mình theo cách phục vụ người dân tốt hơn, bảo vệ các quyền cơ bản của chúng ta và tạo ra sự thịnh vượng”, ông Carney nói.