Trên các phương tiện truyền thông và các tài liệu Phật giáo ở Việt Nam, đôi khi người ta thấy các ngôi chùa Phật giáo còn được gọi là “ngôi già lam”. Vậy thuật ngữ “ già lam ” nghĩa là gì?
“Già lam” là tên gọi tắt của “Tăng già lam ma” - phiên âm Hán Việt của từ tiếng Phạn “Sangharama”. Trong từ này, “Sangha” hay “Tăng già” là một nhóm tăng nhân đi hoằng pháp... Ảnh: Chùa Trấn Quốc ở Hà Nội.
Theo TS Tạ Đức Tú (ĐH Cần Thơ), “già lam” là tên gọi tắt của “Tăng già lam ma” - phiên âm Hán Việt của từ tiếng Phạn “Sangharama”. Trong từ này, “Sangha” hay “Tăng già” là một nhóm tăng nhân đi hoằng pháp, thường từ bốn người trở lên. Ảnh: Chùa Dâu ở Bắc Ninh.
“Sangharama” là nơi ở và tu hành của các tăng nhân, là nơi nơi tăng đoàn, cộng đồng tu viện Phật giáo cư ngụ, thường bao gồm cả khu vườn hoặc khu rừng bao quanh. Như vậy, “Sangharama” tương đương với chùa hoặc tu viện Phật giáo. Ảnh: Chùa Keo ở Thái Bình.
Nhưng theo tài liệu bằng chữ Hán “An Nam phong tục sách” của Tuần phủ Hà Nam - hiệp biện đại học sĩ Mai Viên Đoàn Triển (1854-1919) thì “già lam” chỉ là chùa nhỏ, không phải là một ngôi chùa hoàn chỉnh, đầy đủ chức năng. Ảnh: Chùa Vĩnh Khánh ở Vĩnh Phúc.
Tài liệu này có đoạn: “Tự dĩ Phụng phật, xã dân giai hữu chi (…). Hữu chung lâu, hữu cổ lâu, quy chế đa hữu hậu viện vi Tăng ni trụ trì sở. Sóc vọng hiến cung niệm Phật tụng kinh. Diệc hữu Tiểu tự, vô Tăng ni, hữu Thủ tự nhất nhân, hương hoa đăng cung lễ, vị chi già lam”. Ảnh: Chùa Thiên Mụ ở Huế.
Dịch nghĩa: “Chùa để thờ Phật, xã dân nào cũng có (…). Có lầu chuông, có lầu trống, quy chế nhiều hơn đình, miếu; có tăng ni và tháp mộ, có hậu viện làm nơi ở cho trụ trì và tăng ni...". Ảnh: Chùa Thập Tháp ở Bình Định.
"...Ngày rằm mùng một cúng hoa quả và niệm Phật tụng kinh. Cũng có chùa nhỏ, không có tăng ni, có một người giữ chùa để dâng hương, thắp đèn lễ cúng, gọi là già lam". Ảnh: Chùa Linh Sơn ở Đà Lạt.
Theo ý kiến có từ cách đây hơn một thế kỷ ở trên thì già lam không có quy mô tổ chức và kiến trúc như chùa, không có sư sãi mà chỉ có thủ từ (ông tự). Nhưng ngày nay từ “già lam” thường được dùng để chỉ chùa chiền nói chung, kể cả những chùa lớn. Ảnh: Chùa Vĩnh Nghiêm ở TP HCM.
Ngoài từ “già lam”, các tài liệu Phật giáo Việt Nam còn dùng nhiều từ khác để chỉ ngôi chùa, như: Phật sát, Phật điện, Phật đường, Phật khám, Phật sát, Phật tự, Tăng phòng, Tăng viện, Tăng xá, Thiền già, Thiền trai, Thiền xá, Tự môn, Tự quán, Tự viện… Ảnh: Chùa Âng ở Trà Vinh.
Các thuật ngữ này phát sinh là do việc sử dụng lâu dài, thường xuyên chữ Nho, đặc biệt là qua quá trình tiếp thu, học hỏi đạo Phật từ các văn bản Phật giáo cổ xưa bằng chữ Nho - loại chữ gắn liền với nền học thuật cổ xưa của người Việt. Ảnh: Chùa Vĩnh Tràng ở Tiền Giang.
Mời quý độc giả xem video: Non nước hữu tình Chùa Tam Chúc | VTV24.
Mẫu SUV mới Volkswagen Tera 2027 vừa chính thức được mở rộng thị trường và cho ra mắt tại thị trường Nam Phi, xe sẽ được định vị giữa Polo Vivo và T-Cross.
Sau một năm ra mắt, Mitsubishi Eclipse Cross EV đã được nâng cấp công nghệ bên trong với những thay đổi được thừa hưởng từ người anh em Renault Scenic E-Tech.
Toyota đang nghiên cứu công nghệ cho phép chiếc xe tự ghi lại hình ảnh mà tài xế đang quan tâm bằng mắt, mà người lái không cần sử dụng điện thoại khi lái xe.
Nghiên cứu của Đại học California, Berkeley, công bố trên Nature, phân tích bộ gene của 8 loài dơi cho thấy tuổi thọ dài có mối liên hệ với những gene tham gia vào miễn dịch, chống ung thư và tương tác với virus.
Kia K4 Hybrid ở thị trường châu Âu được trang bị tiêu chuẩn ở mức cao, nổi bật với hệ thống hỗ trợ lái mới nhất (ADAS), cùng màn hình kỹ thuật số tích hợp.
Mẫu MPV Hyundai Custo 2027 (hay Custin tại Việt Nam) đã chính thức lộ diện, phần đầu cùng bộ mâm xe chịu ảnh hưởng lớn từ mẫu SUV cỡ lớn Palisade thế hệ mới.
Các nhà khoa học UCLA phát triển một phương pháp biến tế bào gốc từ máu cuống rốn thành hàng loạt tế bào T có khả năng nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư.
Kia PV7 mẫu PBV (Purpose-Built Vehicle – xe chuyên dụng theo mục đích sử dụng) vừa ra mắt tại triển lãm xe thương mại IAA Transportation 2026 ở Hannover, Đức.
Nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Đại học Sydney, Viện Baird và Bệnh viện Royal Prince Alfred thực hiện đã phát hiện cơ tim người có thể tạo ra các tế bào cơ mới sau khi bị tổn thương do nhồi máu.
Tesla đã thành lập một công ty con tại Việt Nam, đánh dấu sự hiện diện của hãng xe điện Mỹ tại một trong những thị trường xe điện phát triển nhất Đông Nam Á.
