Trung Quốc đang đẩy mạnh chiến lược tự chủ công nghệ nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn cung bán dẫn nước ngoài. Tuy nhiên, nghịch lý là những tập đoàn công nghệ lớn nhất nước này vẫn chưa thể thoát khỏi sự lệ thuộc vào Nvidia - doanh nghiệp đang nắm giữ vị trí quan trọng trong chuỗi cung ứng trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu.

Các mô hình AI quy mô lớn của Meituan, Alibaba hay ByteDance vẫn cần đến năng lực xử lý từ GPU Nvidia để đáp ứng nhu cầu huấn luyện và vận hành. Dù các nhà sản xuất Trung Quốc đã phát triển nhiều dòng chip nội địa, khoảng cách về hiệu năng và khả năng hỗ trợ phần mềm vẫn là rào cản đáng kể. Điều này khiến chip Nvidia tiếp tục trở thành lựa chọn ưu tiên của nhiều trung tâm dữ liệu tại Trung Quốc.

Một trong những lợi thế lớn nhất của Nvidia không chỉ nằm ở sức mạnh phần cứng mà còn ở CUDA, nền tảng phần mềm hỗ trợ lập trình và khai thác GPU. Sau nhiều năm được sử dụng rộng rãi, CUDA đã trở thành một phần quan trọng trong hạ tầng phát triển AI. Việc chuyển sang nền tảng khác đòi hỏi doanh nghiệp phải viết lại hoặc điều chỉnh lượng lớn mã nguồn, đào tạo nhân lực và kiểm tra lại hiệu suất. Những chi phí này khiến quá trình thay thế GPU Nvidia trở nên phức tạp, ngay cả khi có những lựa chọn nội địa.

Nhu cầu lớn cũng khiến các tập đoàn công nghệ Trung Quốc liên tục tìm kiếm nguồn cung chip từ Nvidia, bất chấp những hạn chế xuất khẩu của Mỹ. Các doanh nghiệp như ByteDance, Alibaba và Tencent từng được nhắc đến trong những kế hoạch đặt hàng GPU quy mô lớn. Một số dòng chip bị giới hạn hiệu năng hoặc được thiết kế cho mục đích chuyên biệt cũng thu hút sự quan tâm. Trong bối cảnh các mô hình AI ngày càng phức tạp, thiếu hụt GPU có thể khiến doanh nghiệp mất lợi thế về tốc độ huấn luyện và triển khai sản phẩm.

Sự phụ thuộc này đồng thời khiến hoạt động kinh doanh của Nvidia trở thành vấn đề nhạy cảm trong quan hệ Mỹ - Trung. Những thông tin được đề cập trong nội dung về nhân vật Alice Huang và mạng lưới trung gian Megaspeed International làm dấy lên nghi vấn liên quan đến khả năng chuyển hướng chip AI qua các thị trường thứ ba. Các cáo buộc và mối liên hệ được đề cập hiện cần được phân biệt với những kết luận đã được cơ quan có thẩm quyền xác nhận. Tuy nhiên, câu chuyện cho thấy việc kiểm soát dòng chảy bán dẫn đang được Washington xem là vấn đề an ninh quốc gia, thay vì đơn thuần là hoạt động thương mại.

Về phía Trung Quốc, những phản ứng bác bỏ cáo buộc và cảnh báo không chính trị hóa quan hệ thương mại cho thấy mức độ nhạy cảm của vấn đề. Trong khi đó, Nvidia cũng phải đối mặt với áp lực cân bằng giữa lợi ích kinh doanh tại thị trường Trung Quốc và việc tuân thủ quy định của Mỹ. Cuộc cạnh tranh này phản ánh nghịch lý của ngành công nghệ hiện nay: Trung Quốc muốn xây dựng hệ sinh thái AI độc lập, nhưng vẫn cần những nền tảng mà Nvidia đã mất nhiều năm để phát triển. Chừng nào khoảng cách về phần cứng và phần mềm chưa được thu hẹp, Nvidia vẫn sẽ giữ vị trí khó thay thế trong tham vọng AI của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.