![hoangg-2.jpg](https://cdn.khoahocdoisong.vn/images/9844b981f036879f9b909128e32501aef53211e5026686835a1b18f0f4969b04cd45221e25804219096e31407bf9f094/hoangg-2.jpg "Nữ hoàng Ix Ch'ak Ch'een đã cai trị Cobá (hay còn gọi "thành phố của dòng nước cuồn cuộn") trên Bán đảo Yucatán của Mexico vào thế kỷ 6. Ảnh: Salvador Medina and Francisco Luna; INAH.")
![hoangg-4.jpg](https://cdn.khoahocdoisong.vn/images/9844b981f036879f9b909128e32501aef53211e5026686835a1b18f0f4969b04343e2a332666ef3120e2294a52e2c83c/hoangg-4.jpg "Năm 2024, các nhà khảo cổ học thuộc Viện Nhân chủng học và Lịch sử Quốc gia Mexico (INAH) đã phát hiện ra một văn bản tượng hình đồ sộ được khắc trên cầu thang đá ở Cobá, mà họ đặt tên là "Đá Nền". Xói mòn đã làm hư hại nghiêm trọng "Đá Nền", khiến việc dịch 123 tấm bia có chạm khắc những dòng chữ tượng hình trở nên khó khăn. Ảnh: Ancient-origins.")
![hoangg-6.jpg](https://cdn.khoahocdoisong.vn/images/9844b981f036879f9b909128e32501aef53211e5026686835a1b18f0f4969b04b389ca8650e24396b5465e172b76ce2e/hoangg-6.jpg "Theo đó, các nhà nghiên cứu đã phát hiện "Đá Nền" và 2 tấm bia đá được tìm thấy ở Cobá đều đề cập đến Nữ hoàng Ix Ch'ak Ch'een. Ảnh: Dennis G. Jarvis / CC BY-SA 2.0.")
![hoangg-7.jpg](https://cdn.khoahocdoisong.vn/images/9844b981f036879f9b909128e32501aef53211e5026686835a1b18f0f4969b04ab5cb23b456620e559cdb5a60756be96/hoangg-7.jpg "Mặc dù "Đá Nền" có đề cập đến lễ đăng quang của Nữ hoàng Ix Ch'ak Ch'een nhưng triều đại của bà vẫn chưa được xác định chính xác. Tuy nhiên, tên của nữ hoàng Maya này được nhắc đến trong nhiều công trình bao gồm một sân bóng được cho là được xây dựng vào khoảng ngày 9.7.0.0.0 theo lịch Maya, tức ngày 8 tháng 12 năm 573. Ảnh: wikimedia.")
![hoangg-9.jpg](https://cdn.khoahocdoisong.vn/images/9844b981f036879f9b909128e32501aef53211e5026686835a1b18f0f4969b04c379b96bba6c6f098ff24ed827ad432b/hoangg-9.jpg "Một trong những nữ hoàng quyền lực được nhiều người biết đến là "Nữ hoàng Đỏ" - người đã nắm quyền, cai trị thành phố Palenque của người Maya vào giữa thế kỷ 7. Ảnh: discovermagazine.com.")
Vén màm bí ẩn tấm bia đá 1.400 tuổi của người Maya
Thông qua giải mã những chữ tượng hình trên tấm bia đá 1.400 tuổi, các chuyên gia biết được thông tin quan trọng về một nữ hoàng Maya chưa từng biết đến.
Mặt trận Kostiantynivka, “cỗ máy xay thịt mới” ở chiến trường Donbass
Mặt trận Konstantinivka: "Cỗ máy xay thịt mới" của chiến trường Donbass; chiến thuật "bao vây - tiêu diệt" của Nga có thể đánh sập Kostiantynivka?
Chery vén màn xe bán tải KP31 mới, thiết kế đẹp như Ford Bronco
Tuy chỉ là xe bản tải concept nhưng Chery KP31 sở hữu thiết kế khá hoàn thiện và dường như đã sẵn sàng lên dây chuyền sản xuất đại trà chờ ngày xuất xưởng.
Diễn biến vụ đâm dao ở Mỹ, 5 người thiệt mạng
Một người đàn ông đã đâm tử vong 4 người ở bang Washington, Mỹ. Nghi phạm bị cảnh sát bắn hạ sau đó.
Top ôtô mới "hàng hot" sẽ ra mắt thị trường Việt Nam năm 2026
Năm 2026 hứa hẹn sẽ là một năm sôi động của thị trường ôtô Việt Nam khi hàng loạt mẫu xe gầm cao hoàn toàn mới và bản nâng cấp đáng chú ý đồng loạt xuất hiện.
Volkswagen Teramont Pro sắp ra mắt Việt Nam, dự kiến từ 2,79 tỷ đồng
Volkswagen Việt Nam vừa chính thức nhận đặt cọc cho dòng Teramont Pro 2026. Đây là mẫu SUV hạng sang cỡ lớn được hãng hé lộ sẽ có ghế thương gia Queen Seat.
Động cơ van biến thiên và bài toán giữa hiệu suất và tiết kiệm nhiên liệu
Tại Việt Nam, công nghệ van biến thiên đã bắt đầu xuất hiện trên một số mẫu xe tay ga thế hệ mới và Yamaha NMAX 155 là một đại diện tiêu biểu cho xu hướng này.
Pháp trình diễn tiêm kích Rafale, Ấn Độ xem xét mua thêm
Tiêm kích Rafale của Pháp thể hiện khả năng vượt trội trong các nhiệm vụ huấn luyện và tuần tra, đang thu hút sự chú ý của Ấn Độ.
Mã QR nhỏ nhất thế giới, bé hơn cả vi khuẩn
Nhóm nghiên cứu TU Wien và Cerabyte tạo ra mã QR siêu nhỏ 1,98 micromet vuông, được Guinness công nhận, mở ra hướng đi mới cho lưu trữ dữ liệu.
Hiện trường vụ trực thăng quân sự rơi xuống khu chợ ở Iran
Một trực thăng quân sự của Iran đã rơi xuống khu chợ bán rau quả ở miền trung nước này, khiến 4 người thiệt mạng.
Renault Twizy độ động cơ Stark Varg, mạnh hơn cả siêu xe Lamborghini
Từ một chiếc mini điện điện, Renault Twizy đã được các kỹ sư Anh độ thành "cỗ máy drift" điên rồ nhờ khối động cơ mượn từ môtô cào cào điện mạnh nhất thế giới.
Khám phá bình gốm cổ đại độc đáo tại Carlisle
Một chiếc bình gốm ba ngăn hiếm gặp được phát hiện dưới khu nhà tắm La Mã, mở ra nhiều giả thuyết về mục đích sử dụng trong nền văn minh cổ.