![hoangg-2.jpg](https://cdn.khoahocdoisong.vn/images/mES5gfA2h5-bkJEo4yUBrvUyEeUCZoaDWhsY8PSWmwTNRSIeJYBCGQluMUB7-fCU/hoangg-2.jpg.avif "Nữ hoàng Ix Ch'ak Ch'een đã cai trị Cobá (hay còn gọi "thành phố của dòng nước cuồn cuộn") trên Bán đảo Yucatán của Mexico vào thế kỷ 6. Ảnh: Salvador Medina and Francisco Luna; INAH.")
![hoangg-4.jpg](https://cdn.khoahocdoisong.vn/images/mES5gfA2h5-bkJEo4yUBrvUyEeUCZoaDWhsY8PSWmwQ0PiozJmbvMSDiKUpS4sg8/hoangg-4.jpg.avif "Năm 2024, các nhà khảo cổ học thuộc Viện Nhân chủng học và Lịch sử Quốc gia Mexico (INAH) đã phát hiện ra một văn bản tượng hình đồ sộ được khắc trên cầu thang đá ở Cobá, mà họ đặt tên là "Đá Nền". Xói mòn đã làm hư hại nghiêm trọng "Đá Nền", khiến việc dịch 123 tấm bia có chạm khắc những dòng chữ tượng hình trở nên khó khăn. Ảnh: Ancient-origins.")
![hoangg-6.jpg](https://cdn.khoahocdoisong.vn/images/mES5gfA2h5-bkJEo4yUBrvUyEeUCZoaDWhsY8PSWmwSzicqGUOJDlrVGXhcrds4u/hoangg-6.jpg.avif "Theo đó, các nhà nghiên cứu đã phát hiện "Đá Nền" và 2 tấm bia đá được tìm thấy ở Cobá đều đề cập đến Nữ hoàng Ix Ch'ak Ch'een. Ảnh: Dennis G. Jarvis / CC BY-SA 2.0.")
![hoangg-7.jpg](https://cdn.khoahocdoisong.vn/images/mES5gfA2h5-bkJEo4yUBrvUyEeUCZoaDWhsY8PSWmwSrXLI7RWYg5VnNtaYHVr6W/hoangg-7.jpg.avif "Mặc dù "Đá Nền" có đề cập đến lễ đăng quang của Nữ hoàng Ix Ch'ak Ch'een nhưng triều đại của bà vẫn chưa được xác định chính xác. Tuy nhiên, tên của nữ hoàng Maya này được nhắc đến trong nhiều công trình bao gồm một sân bóng được cho là được xây dựng vào khoảng ngày 9.7.0.0.0 theo lịch Maya, tức ngày 8 tháng 12 năm 573. Ảnh: wikimedia.")
![hoangg-9.jpg](https://cdn.khoahocdoisong.vn/images/mES5gfA2h5-bkJEo4yUBrvUyEeUCZoaDWhsY8PSWmwTDeblrumxvCY_yTtgnrUMr/hoangg-9.jpg.avif "Một trong những nữ hoàng quyền lực được nhiều người biết đến là "Nữ hoàng Đỏ" - người đã nắm quyền, cai trị thành phố Palenque của người Maya vào giữa thế kỷ 7. Ảnh: discovermagazine.com.")
Vén màm bí ẩn tấm bia đá 1.400 tuổi của người Maya
Thông qua giải mã những chữ tượng hình trên tấm bia đá 1.400 tuổi, các chuyên gia biết được thông tin quan trọng về một nữ hoàng Maya chưa từng biết đến.
Dat Bike nhận giải thưởng “Giải pháp thúc đẩy chuyển đổi xanh 2026”
Tận thấy Mazda CX-5 2027 “lột xác” phong cách địa hình và thể thao
Kawasaki Ninja 650 2027 nâng cấp phuộc, phanh mới - chờ về Việt Nam
Land Rover Defender 1993 độ "quái thú" 6 bánh, giá gần 8 tỷ đồng
Ngắm Lexus GX550 độ xe đua hầm hố, nhưng vẫn tinh tế và sang chảnh
Jeep Cherokee Trailhawk 2027 từ 44.625 USD "đấu" Honda CR-V và Hyundai Tucson
Thương hiệu Jeep của Mỹ mới đẫy chính thức ra mắt biến thể của mẫu xe SUV Cherokee Trailhawk 2027 với thiết kế tập trung vào khả năng vận hành địa hình.
Nga bắn rơi tiêm kích Ukraine, chỉ huy lữ đoàn Bóng ma Kiev thiệt mạng
Đại úy Redvanovich, chỉ huy Lữ đoàn Không quân Chiến thuật số 40 Ukraine, thiệt mạng sau khi tiêm kích MiG-29 trúng tên lửa Nga.
35 chiếc Hyundai County và hành trình đưa các liệt sĩ trở về với quê hương
35 chiếc Hyundai County đã được bàn giao cho Bộ Quốc phòng làm xe chuyên dụng phục vụ các Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trong “Chiến dịch 500 ngày đêm”.
Volkswagen triệu hồi gần 2,9 triệu xe trên toàn cầu do lỗi hệ thống lái
Đợt triệu hồi do lỗi hệ thống lái của Volkswagen sẽ được thực hiện với nhiều mẫu xe với số lượng tới tới gần 2,9 triệu, lớn hơn so với đợt trước đây tại Mỹ.
Tận mục Mercedes-AMG G63 độ mui trần 4 cửa từ Brabus, hơn 26 tỷ đồng
Chỉ có 50 chiếc Brabus 900 Rocket Cabrio độ từ Mercedes-AMG G63, sức mạnh đến từ cỗ máy V8 tăng áp kép đã được độ lại toàn diện với công suất tới 900 mã lực.
Phục dựng Điện Kính Thiên: Thách thức và ý nghĩa của bảo tồn di sản
Dự án phục hồi Điện Kính Thiên tại Hoàng thành Thăng Long đặt ra câu hỏi về tính xác thực và cách bảo tồn di sản một cách bền vững.
Kia Sorento 2027 ra mắt - SUV 3 hàng ghế từ dưới 33.000 USD
Kia Sorento 2027 tiếp tục duy trì cấu hình SUV 3 hàng ghế với giá khởi điểm dưới 33.000 USD tại Mỹ và không thay đổi đáng kể so với phiên bản hiện hành.
Honda sẽ nâng cấp SUV Elevate giá rẻ với diện mạo cứng cáp hơn
Honda Elevate, mẫu SUV dành cho thị trường Ấn Độ xuất khẩu sang Nhật Bản dưới tên gọi WR-V sắp có bản nâng cấp giữa vòng đời sau khoảng 3 năm từ khi ra mắt.
AI có thể nghe giọng nói để đo tốc độ lão hóa
Các nhà khoa học đã phát triển một “đồng hồ giọng nói” - speech clock - sử dụng hàng trăm đặc điểm âm thanh và ngôn ngữ để ước tính tuổi của một người.
Công nghệ qubit helium siêu lỏng có thể cách mạng hóa lượng tử
Phát triển qubit từ helium-3 siêu lỏng giúp giảm thiểu nhiễu và lỗi, mở ra khả năng mới cho máy tính lượng tử trong tương lai gần.
BMW i3 M60 2027 lộ diện - mạnh hơn 500 mã lực, ra mắt vào năm sau
Thương hiệu xe Đức vừa chính thức hé lộ những hình ảnh mới về BMW i3 M60 2027. Xe được xây dựng trên nền tảng kiến trúc chuyên dụng Neue Klasse hoàn toàn mới.