Văn tự viết tay Maya nghìn tuổi chứa nội dung huyền bí gì?
T.B (tổng hợp)/TT&CS
Các bản viết tay Maya (Mayan Codices) là di sản quý giá của người Maya, ghi lại nhiều khía cạnh về văn hóa, khoa học, và tín ngưỡng của nền văn minh cổ đại này.
1. Vật liệu chế tác. Các bản viết tay Maya được làm từ vỏ cây của cây sung giấy và được phủ thạch cao để tạo thành bề mặt mịn, thích hợp để viết và vẽ. Ảnh: Pinterest.
2. Chế tác thủ công. Mỗi bản viết tay là một kiệt tác thủ công, với chữ viết và hình ảnh được vẽ bằng mực làm từ than, nhựa cây, và các chất liệu tự nhiên khác. Ảnh: Pinterest.
3. Chỉ còn lại 4 bản viết tay chính. Hầu hết các bảy viết tay của người Maya đã bị phá hủy trong thời người Tây Ban Nha đô hộ. Hiện tại, chỉ còn 4 bản chính được xác nhận là bản gốc, là các bản Dresden, Madrid, Paris và Grolier. Ảnh: Pinterest.
4. Bản viết tay Dresden. Đây là bản viết tay Maya nổi tiếng nhất, lưu trữ tại Thư viện Bang Saxony ở Dresden, Đức. Nó chứa thông tin chi tiết về thiên văn học, lịch và nghi lễ. Ảnh: Pinterest.
5. Bản viết tay Madrid. Bản viết tay này được lưu trữ tại Bảo tàng Mỹ thuật Hoàng gia ở Madrid, Tây Ban Nha. Nó bao gồm các nghi thức tôn giáo, lịch mùa màng và thông tin về bói toán. Ảnh: Pinterest.
6. Bản viết tay Paris. Lưu trữ tại Thư viện Quốc gia Pháp, bản này nhỏ hơn và tập trung vào lịch thiên văn, bao gồm danh sách các chòm sao mà người Maya quan sát được. Ảnh: Pinterest.
7. Bản viết tay Grolier. Được phát hiện vào những năm 1960, đây là bản codex gây tranh cãi nhất vì tính xác thực của nó từng bị nghi ngờ. Văn bản này chứa các hình ảnh về các vị thần Maya và chu kỳ Sao Kim. Ảnh: Pinterest.
8. Các bản bị hủy hoại. Hầu hết các bản viết tay đã bị người Tây Ban Nha đốt phá vào thế kỷ 16 vì họ cho rằng đó là các tài liệu "tà giáo". Chỉ một số ít tồn tại nhờ được cất giấu hoặc mang ra khỏi Trung Mỹ. Ảnh: Pinterest.
9. Lịch và thiên văn học. Các bản viết tay còn lại chứa đựng kiến thức vượt trội của người Maya về thiên văn học, bao gồm các chu kỳ Mặt Trăng, Sao Kim và các hiện tượng nhật thực, minh chứng cho trình độ khoa học cao của họ. Ảnh: Pinterest.
10. Hệ thống chữ viết Maya. Các bản viết tay được viết bằng chữ tượng hình Maya, một trong những hệ thống chữ viết phức tạp nhất thế giới cổ đại, kết hợp biểu tượng và chữ ghi âm. Ảnh: Pinterest.
11. Vai trò của các bản viết tay. Các bản viết tay được sử dụng chủ yếu bởi các nhà tiên tri và linh mục để dự đoán tương lai, thực hiện nghi lễ, và lập kế hoạch cho các sự kiện quan trọng. Ảnh: Pinterest.
12. Tôn giáo và thần thoại. Nội dung của các bản viết tay phản ánh sâu sắc về tín ngưỡng và thần thoại Maya, với nhiều hình ảnh mô tả các vị thần, nghi lễ hiến tế, và sự sáng tạo thế giới. Ảnh: Pinterest.
13. Cách đọc các bản viết tay. Các codices được đọc từ phải sang trái, từ trên xuống dưới, và thường được gấp lại theo dạng như đàn accordion. Ảnh: Pinterest.
14. Bản dịch và nghiên cứu. Việc giải mã các bản viết tay là một thử thách lớn cho các nhà nghiên cứu, nhưng sự hiểu biết về chữ viết Maya đã được cải thiện đáng kể từ thế kỷ 20 nhờ vào sự hợp tác quốc tế. Ảnh: Pinterest.
15. Giá trị lịch sử và văn hóa. Mặc dù chỉ còn 4 bản gốc, các bản viết tay Maya là những tài liệu vô giá, cung cấp cái nhìn độc đáo về một nền văn minh cổ đại có ảnh hưởng sâu sắc đến châu Mỹ. Ảnh: Pinterest.
Mẫu SUV mới Volkswagen Tera 2027 vừa chính thức được mở rộng thị trường và cho ra mắt tại thị trường Nam Phi, xe sẽ được định vị giữa Polo Vivo và T-Cross.
Sau một năm ra mắt, Mitsubishi Eclipse Cross EV đã được nâng cấp công nghệ bên trong với những thay đổi được thừa hưởng từ người anh em Renault Scenic E-Tech.
Toyota đang nghiên cứu công nghệ cho phép chiếc xe tự ghi lại hình ảnh mà tài xế đang quan tâm bằng mắt, mà người lái không cần sử dụng điện thoại khi lái xe.
Nghiên cứu của Đại học California, Berkeley, công bố trên Nature, phân tích bộ gene của 8 loài dơi cho thấy tuổi thọ dài có mối liên hệ với những gene tham gia vào miễn dịch, chống ung thư và tương tác với virus.
Kia K4 Hybrid ở thị trường châu Âu được trang bị tiêu chuẩn ở mức cao, nổi bật với hệ thống hỗ trợ lái mới nhất (ADAS), cùng màn hình kỹ thuật số tích hợp.
Mẫu MPV Hyundai Custo 2027 (hay Custin tại Việt Nam) đã chính thức lộ diện, phần đầu cùng bộ mâm xe chịu ảnh hưởng lớn từ mẫu SUV cỡ lớn Palisade thế hệ mới.
Các nhà khoa học UCLA phát triển một phương pháp biến tế bào gốc từ máu cuống rốn thành hàng loạt tế bào T có khả năng nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư.
Kia PV7 mẫu PBV (Purpose-Built Vehicle – xe chuyên dụng theo mục đích sử dụng) vừa ra mắt tại triển lãm xe thương mại IAA Transportation 2026 ở Hannover, Đức.
Nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Đại học Sydney, Viện Baird và Bệnh viện Royal Prince Alfred thực hiện đã phát hiện cơ tim người có thể tạo ra các tế bào cơ mới sau khi bị tổn thương do nhồi máu.
Tesla đã thành lập một công ty con tại Việt Nam, đánh dấu sự hiện diện của hãng xe điện Mỹ tại một trong những thị trường xe điện phát triển nhất Đông Nam Á.
