Ung thư cổ xưa nhất ghi nhận từ 1,7 triệu năm trước trong loài người cổ đại
Tâm Anh (theo LS)
Nghiên cứu phát hiện khối u trong xương của tổ tiên loài người, mở ra câu chuyện về sự tồn tại của ung thư từ hàng triệu năm trước.
Bằng chứng sớm nhất về trường hợp mắc ung thư ở người thuộc về một cá thể có họ hàng với người hiện đại sống cách đây khoảng 1,7 triệu năm. Người này có khối u ác tính trong xương ngón chân. Ảnh: Patrick Randolph-Quinney, UCLAN.Theo các nhà nghiên cứu, trường hợp ung thư cổ xưa nhất từng ghi nhận nhiều khả năng thuộc loài Paranthropus robustus hoặc Homo ergaster. Người này đã phải sống với khối u ác tính ở xương ngón chân trái. Ảnh: Paul Tafforeau (ESRF).
Các nhà khảo cổ phát hiện bộ xương của cá thể trên trong hang Swartkrans - mỏ đá vôi ở Nam Phi thường được gọi là "Cái nôi của loài người" bởi đây là nơi tập trung các hài cốt họ hàng của người hiện đại lớn nhất thế giới. Ảnh: Edward Odes (Wits).Khi so sánh ảnh chụp cắt lớp vi tính (CT) của hóa thạch xương ngón chân với hình ảnh ngày nay của các trường hợp osteosarcoma (một dạng ung thư bắt đầu từ các tế bào hình thành xương), nhóm nghiên cứu phát hiện hình dạng giống như súp lơ đặc trưng của u xương ác tính. Ảnh: Paul Tafforeau (ESRF).Theo Hiệp hội Ung thư Mỹ, ngày nay, osteosarcoma là một trong những bệnh ung thư xương phổ biến nhất ở người và có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp nhất ở trẻ em, thanh thiếu niên và người trẻ. Ảnh: Edward Odes Wits.
Cá thể mắc ung thư trong hang Swartkrans chưa được xác định tuổi nhưng dường như ở độ tuổi trưởng thành. Ảnh: gigazine.net.Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí South African Journal of Science năm 2016, các chuyên gia phát hiện một khối u lành tính, thậm chí còn cổ xưa hơn ở một cá thể thuộc loài Australopithecus sediba - họ hàng của con người 1,9 triệu năm trước. Ảnh: Getty, Guardian Design Team.Trường hợp ung thư cổ xưa nhất từng ghi nhận là ở xương bởi vì các cơ quan, da và mô mềm khác trong cơ thể người dễ bị phân hủy hơn xương. Tuy nhiên, kể cả khi hóa thạch có ung thư, các nhà khoa học thường không thể thấy bằng mắt thường mà cần kiểm tra thêm để xác định. Trường hợp ung thư xương ngón chân trên cũng như vậy. Ảnh: Getty, Guardian Design Team.
Ca ung thư sớm nhất được biết đến ở tông Người (Hominin) xảy ra cách đây 1,7 triệu năm trong khi bản ghi chép đầu tiên về bệnh ung thư rất lâu sau mới xuất hiện. Vào năm 3000 trước Công nguyên, Imhotep - nhà toán học, bác sĩ và kiến trúc sư nổi tiếng của Ai Cập cổ đại - đã viết cuộn giấy cói Edwin Smith - cuốn "sách giáo khoa" về chấn thương cơ thể và các quy trình phẫu thuật. Ảnh: Pictures from History via Getty.Trong tài liệu này, Imhotep nêu chi tiết 48 trường hợp y tế, bao gồm một số trường hợp nghiên cứu về ung thư vú. Cuộn giấy cói Edwin Smith không chỉ mang đến thông tin về cách người Ai Cập cổ đại phẫu thuật hàng nghìn năm trước mà còn cung cấp một số bằng chứng cổ xưa nhất về ung thư. Ảnh: British Museum, London.
Mời độc giả xem video: Khai quật xác ướp hơn 800 tuổi ở Peru. Nguồn: THĐT1.
Toyota được cho là đang xem xét phát triển một mẫu SUV Land Cruiser hoàn toàn mới, hướng tới nhóm khách hàng ưu tiên phong cách sống, nhu cầu sử dụng hàng ngày.
Audi Q3 2026 mới ra mắt tại Việt Nam đã được "lột xác" toàn diện từ trong ra ngoài và đem tới nhiều công nghệ, xu hướng thiết kế mới nhất từ hãng xe sang Đức.
Thế giới đang bước vào một thời đại mà vị thế của các quốc gia ngày càng được quyết định bởi năng lực làm chủ và kiến tạo công nghệ. Công nghệ không chỉ là động lực phát triển, mà trở thành vận mệnh quốc gia.
Một thư mục ẩn trên điện thoại Android có thể âm thầm chiếm hàng chục GB bộ nhớ. Chỉ với vài thao tác đơn giản, người dùng đã giải phóng tới 12GB dung lượng.
Omoda C5 Sport đóng vai trò là phiên bản cơ bản của dòng C5 khi xếp sau Luxury, Premium, Flagship động cơ đốt trong và SHS-H Premium/Flagship hybrid hiện tại.