Ung thư cổ xưa nhất ghi nhận từ 1,7 triệu năm trước trong loài người cổ đại
Tâm Anh (theo LS)
Nghiên cứu phát hiện khối u trong xương của tổ tiên loài người, mở ra câu chuyện về sự tồn tại của ung thư từ hàng triệu năm trước.
Bằng chứng sớm nhất về trường hợp mắc ung thư ở người thuộc về một cá thể có họ hàng với người hiện đại sống cách đây khoảng 1,7 triệu năm. Người này có khối u ác tính trong xương ngón chân. Ảnh: Patrick Randolph-Quinney, UCLAN.Theo các nhà nghiên cứu, trường hợp ung thư cổ xưa nhất từng ghi nhận nhiều khả năng thuộc loài Paranthropus robustus hoặc Homo ergaster. Người này đã phải sống với khối u ác tính ở xương ngón chân trái. Ảnh: Paul Tafforeau (ESRF).
Các nhà khảo cổ phát hiện bộ xương của cá thể trên trong hang Swartkrans - mỏ đá vôi ở Nam Phi thường được gọi là "Cái nôi của loài người" bởi đây là nơi tập trung các hài cốt họ hàng của người hiện đại lớn nhất thế giới. Ảnh: Edward Odes (Wits).Khi so sánh ảnh chụp cắt lớp vi tính (CT) của hóa thạch xương ngón chân với hình ảnh ngày nay của các trường hợp osteosarcoma (một dạng ung thư bắt đầu từ các tế bào hình thành xương), nhóm nghiên cứu phát hiện hình dạng giống như súp lơ đặc trưng của u xương ác tính. Ảnh: Paul Tafforeau (ESRF).Theo Hiệp hội Ung thư Mỹ, ngày nay, osteosarcoma là một trong những bệnh ung thư xương phổ biến nhất ở người và có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp nhất ở trẻ em, thanh thiếu niên và người trẻ. Ảnh: Edward Odes Wits.
Cá thể mắc ung thư trong hang Swartkrans chưa được xác định tuổi nhưng dường như ở độ tuổi trưởng thành. Ảnh: gigazine.net.Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí South African Journal of Science năm 2016, các chuyên gia phát hiện một khối u lành tính, thậm chí còn cổ xưa hơn ở một cá thể thuộc loài Australopithecus sediba - họ hàng của con người 1,9 triệu năm trước. Ảnh: Getty, Guardian Design Team.Trường hợp ung thư cổ xưa nhất từng ghi nhận là ở xương bởi vì các cơ quan, da và mô mềm khác trong cơ thể người dễ bị phân hủy hơn xương. Tuy nhiên, kể cả khi hóa thạch có ung thư, các nhà khoa học thường không thể thấy bằng mắt thường mà cần kiểm tra thêm để xác định. Trường hợp ung thư xương ngón chân trên cũng như vậy. Ảnh: Getty, Guardian Design Team.
Ca ung thư sớm nhất được biết đến ở tông Người (Hominin) xảy ra cách đây 1,7 triệu năm trong khi bản ghi chép đầu tiên về bệnh ung thư rất lâu sau mới xuất hiện. Vào năm 3000 trước Công nguyên, Imhotep - nhà toán học, bác sĩ và kiến trúc sư nổi tiếng của Ai Cập cổ đại - đã viết cuộn giấy cói Edwin Smith - cuốn "sách giáo khoa" về chấn thương cơ thể và các quy trình phẫu thuật. Ảnh: Pictures from History via Getty.Trong tài liệu này, Imhotep nêu chi tiết 48 trường hợp y tế, bao gồm một số trường hợp nghiên cứu về ung thư vú. Cuộn giấy cói Edwin Smith không chỉ mang đến thông tin về cách người Ai Cập cổ đại phẫu thuật hàng nghìn năm trước mà còn cung cấp một số bằng chứng cổ xưa nhất về ung thư. Ảnh: British Museum, London.
Mời độc giả xem video: Khai quật xác ướp hơn 800 tuổi ở Peru. Nguồn: THĐT1.
Một hệ thống phòng không vác vai lạ vừa xuất hiện trong lực lượng Nga, với thiết kế khác biệt so với các tên lửa phòng không vác vai Moscow đang sử dụng.
Yamaha vừa ra mắt bản đặc biệt mang tên PG-1 Special Edition Outdoor Fashion với định hướng thiết kế thiên về tính thực dụng và khả năng thích nghi đa địa hình.
Các nhà khoa học đã tái tạo những peptide kháng khuẩn từng tồn tại ở tổ tiên động vật có vú 160 triệu năm trước có khả năng chống vi khuẩn mạnh hơn nhiều lần.
iCaur V27 Long-Range Edition tại Trung Quốc, sở hữu pin LFP dung lượng 51,2 kWh do CATL cung cấp, cho phạm vi hoạt động thuần điện 300 km theo tiêu chuẩn CATL.
Các nhà khoa học tại Đại học Quốc gia Singapore (NUS) vừa chế tạo một đồng hồ nguyên tử sử dụng lutetium để đo thời gian được cho là chính xác nhất thế giới hiện nay.
Volkswagen ID. Buzz đã chính thức được ghi danh vào sách kỷ lục Guinness thế giới ở hạng mục Hành trình liên tục qua nhiều quốc gia nhất bằng xe điện (BEV).
Kia Carens Clavis 2026 vừa chính thức ra mắt Việt Nam - đây là mẫu xe MPV đa dụng 7 chỗ mới được nâng cấp về thiết kế, tiện nghi, công nghệ và an toàn...
Hyundai xác nhận kế hoạch phát triển thế hệ tiếp theo của Grand i10 Nios. Mẫu hatchback hạng A được cho là sẽ xuất hiện vào cuối 2027 để thay thế bản hiện tại.