Ukraine đang cung cấp cho các đối tác quốc tế và các công ty quốc phòng quyền truy cập vào kho dữ liệu chiến đấu thực tế khổng lồ của mình để huấn luyện các mô hình trí tuệ nhân tạo cho hệ thống máy bay không người lái tự hành. Động thái này được Kyiv gọi là "sáng kiến ​​đầu tiên thuộc loại này trên thế giới".

Bộ Quốc phòng hôm thứ Năm thông báo các quan chức đã thông qua một nghị quyết trong tuần này, khởi động khuôn khổ hợp tác mới giữa nhà nước, các công ty quốc phòng trong nước và các đối tác nước ngoài.

Binh sĩ Ukraine huấn luyện sử dụng máy bay không người lái ở Donetsk, Ukraine. Ảnh: Diego Herrera Carcedo/Anadolu

“Tương lai của chiến tranh thuộc về các hệ thống tự động. Mục tiêu của chúng tôi là tăng cường mức độ tự chủ của máy bay không người lái và các nền tảng chiến đấu khác để chúng có thể phát hiện mục tiêu nhanh hơn, phân tích điều kiện chiến trường và hỗ trợ ra quyết định trong thời gian thực.” - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov viết trong một thông cáo báo chí công bố chương trình này.

Nghị quyết được đưa ra trong bối cảnh hơn chục quốc gia đang vướng vào cuộc chiến bắt đầu ở Iran vào cuối tháng trước, và khi quân đội toàn cầu đang đẩy mạnh đầu tư vào các hệ thống phòng thủ tự động.

Đối với các công ty xây dựng hệ thống tự hành hoặc phần mềm nhận dạng mục tiêu, giá trị rất rõ ràng: Dữ liệu huấn luyện thực tế, được xác thực giúp rút ngắn thời gian phát triển và cải thiện hiệu suất mô hình theo những cách mà không môi trường phòng thí nghiệm nào có thể tái tạo được.

Đối với các chính phủ đồng minh, điều này mang lại con đường nhanh hơn để triển khai các năng lực phòng thủ dựa trên trí tuệ nhân tạo — mà không cần phải tự tạo ra các bộ dữ liệu chiến đấu từ đầu.

Ông Fedorov mô tả đây là một tình huống "đôi bên cùng có lợi" — các đối tác nhận được dữ liệu huấn luyện tốt hơn, và Ukraine có được sự phát triển nhanh hơn về khả năng tự hành cho các tuyến đầu của mình.

Trọng tâm của chương trình mới của Ukraine là một nền tảng trí tuệ nhân tạo chuyên dụng được xây dựng bên trong Trung tâm Đổi mới và phát triển công nghệ thuộc Bộ Quốc phòng Ukraine.

Nền tảng này cho phép các đối tác huấn luyện các mô hình AI trên dữ liệu thực tế từ chiến trường mà không cần truy cập trực tiếp vào các cơ sở dữ liệu quân sự nhạy cảm khác được liên kết với hệ thống kiểm soát kỹ thuật số DELTA.

Tháng trước, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Trung tá Yuriy Myronenko, đã nói với tờ Military Times rằng tính bảo mật của nền tảng này được xây dựng dựa trên các tiêu chuẩn của NIST (Mỹ) và được kiểm toán hàng năm bởi bốn công ty tư vấn hàng đầu thế giới.

Các bộ dữ liệu của Ukraine hiện đang được sử dụng để vận hành hệ thống quản lý chiến trường DELTA, hệ thống này sử dụng mạng nơ-ron để tự động phát hiện các mục tiêu trên mặt đất và trên không trong thời gian thực.

Việc xây dựng các hệ thống AI chiến đấu tự hành vẫn còn gây tranh cãi.

Hệ thống dữ liệu cơ bản như vậy là vô cùng cần thiết trong một cuộc chiến ngày càng được định hình bởi quy mô, tốc độ và trí tuệ nhân tạo. Thông qua nền tảng này, các đối tác có thể làm việc với khối lượng lớn dữ liệu hình ảnh và video được gắn nhãn thu thập được trong các hoạt động tác chiến thực tế, và sử dụng các bộ dữ liệu được cập nhật liên tục gần như theo thời gian thực.

Do đó, dữ liệu của quốc gia này có thể là dữ liệu phong phú nhất trên thế giới hiện nay — chưa có quốc gia nào khác từng có thể cung cấp khối lượng hình ảnh chiến đấu thực tế được dán nhãn, trực tiếp từ những người lính đang chiến đấu trong một cuộc chiến tranh thông thường cường độ cao đang diễn ra.

Hiện tại, Ukraine đang nắm giữ hàng triệu khung hình và cơ sở dữ liệu được chú thích, thu thập được từ hàng chục nghìn nhiệm vụ sử dụng hàng trăm loại vũ khí, đội hình và sự kết hợp đơn vị cũng như kỹ thuật nhắm mục tiêu khác nhau.

Các đối tác có thể cùng nhau thực hiện phân tích dữ liệu, đào tạo các mô hình AI của riêng họ và cùng phát triển các giải pháp công nghệ mới bằng cách sử dụng dữ liệu hoạt động chi tiết, theo thời gian thực.

Mỹ vẫn đang xây dựng các quy tắc riêng cho việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quân sự. Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ - Pete Hegseth đã ban hành một bản ghi nhớ kêu gọi tích hợp rộng rãi trí tuệ nhân tạo (AI) trong toàn quân đội và yêu cầu các công ty AI cung cấp công nghệ của họ để sử dụng không hạn chế.

Cuộc tranh luận gay gắt về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong các hoạt động và phân tích quân sự chỉ mới bắt đầu, khi chiến tranh ngày càng trở thành cuộc chiến công nghệ hơn tất cả mọi thứ khác.