Twyfelfontein – Di sản thế giới chứa ký ức cổ xưa trong sa mạc Namibia

Thanh Bình (tổng hợp) 27/05/2026 07:24

Nằm trong sa mạc khắc nghiệt, Twyfelfontein lưu giữ hình khắc cổ thể hiện tâm linh, săn bắn và ký ức của người tiền sử từ 2.000 đến 6.000 năm trước

Twyfelfontein (Namibia) là một trong những quần thể nghệ thuật đá cổ nổi tiếng nhất châu Phi và được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào năm 2007. Tên gọi “Twyfelfontein” trong tiếng Afrikaans có nghĩa là “dòng suối không đáng tin”, xuất phát từ nguồn nước thất thường giữa vùng đất bán sa mạc khắc nghiệt. Nhưng chính nơi cằn cỗi ấy lại là kho lưu trữ hình ảnh tiền sử đồ sộ hiếm có của nhân loại.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Khu vực này chứa hơn 2.000 bức chạm khắc trên đá và hàng chục bức tranh đá do người săn bắt – hái lượm thuộc văn hóa San tạo ra từ khoảng 2.000 đến 6.000 năm trước. Các hình khắc ở Twyfelfontein có thể gắn với nghi lễ tâm linh, hoạt động săn bắn hoặc việc truyền đạt kiến thức về môi trường sống. Trên các phiến sa thạch đỏ nâu, người xưa đã khắc hình voi, hươu cao cổ, sư tử, tê giác, linh dương và cả những dấu chân động vật với độ chi tiết đáng kinh ngạc.

Ảnh: Exoticca

Một trong những hình chạm nổi tiếng nhất là “Sư tử Người” — hình con sư tử có chiếc đuôi kết thúc bằng dấu chân người. Các nhà nghiên cứu cho rằng hình tượng này có thể liên quan đến tín ngưỡng shaman, nơi con người tin mình có thể kết nối hoặc “hóa thân” vào linh hồn động vật trong trạng thái xuất thần. Chính những hình ảnh nửa thực nửa huyền bí ấy khiến Twyfelfontein mang cảm giác như một cuốn sách thần thoại khắc trực tiếp lên đá.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Phong cảnh xung quanh di sản cũng đặc biệt không kém. Những khối đá sa thạch khổng lồ nằm rải rác giữa vùng đất khô nóng tạo nên khung cảnh giống bề mặt hành tinh khác. Ban ngày, nhiệt độ có thể rất cao, nhưng khi mặt trời lặn, ánh sáng đỏ cam phủ lên các vách đá khiến toàn bộ khu vực trở nên gần như siêu thực. Trong sự im lặng của sa mạc Namibia, các hình chạm cổ xưa càng tạo cảm giác bí ẩn và cô độc.

Điều đáng kinh ngạc là nhiều hình khắc vẫn tồn tại khá rõ nét sau hàng nghìn năm, dù phải đối mặt với gió cát và biến động khí hậu. Tuy nhiên, Twyfelfontein hiện cũng chịu áp lực từ du lịch và xói mòn tự nhiên. Chính quyền Namibia cùng UNESCO đã triển khai nhiều biện pháp bảo tồn nhằm giữ cho những dấu tích này không biến mất khỏi lịch sử nhân loại.

Twyfelfontein không phải kiểu di sản với cung điện lộng lẫy hay kiến trúc khổng lồ. Giá trị của nó nằm ở điều giản dị hơn nhiều: những vết khắc do bàn tay con người thời tiền sử để lại giữa đá và sa mạc. Chúng nhắc rằng từ hàng nghìn năm trước, con người đã luôn muốn kể chuyện, ghi nhớ thế giới quanh mình và để lại dấu vết cho tương lai.