Sở hữu 13 doanh nghiệp công nghệ đạt doanh thu hàng trăm triệu đô la, với hàng trăm bằng sáng chế quốc tế trong lĩnh vực vật liệu và công nghệ in ấn, có lẽ bản thân TS Nguyễn Thanh Mỹ cũng không hình dung được có ngày ông lại gắn bó nhiều như thế với nông dân Việt Nam.
Từ vật liệu in đến nông nghiệp 4.0
Năm 2004, khi đang ở đỉnh cao của sự nghiệp, với việc đăng ký bản quyền cho vật liệu in và chuyển giao công nghệ CTP mang lại doanh thu gần 300 triệu USD trong 20 năm, TS Nguyễn Thanh Mỹ quyết định trở về Việt Nam. Ban đầu, ông thành lập Mylan Group, công ty công nghệ cao đầu tiên của tỉnh Trà Vinh, quê ông. Công ty tập trung làm về ngành in và sản xuất chất dẻo hấp thu tia hồng ngoại để cung cấp cho những công ty thuê các bản quyền của mình.
Từ mối liên hệ với Trường Đại học Bách khoa TP HCM, ông kết nối và mời 10 kỹ sư trẻ về làm việc, hình thành đội ngũ nòng cốt cho Mylan Group. Song song đó, ông trực tiếp tham gia đào tạo, phối hợp xây dựng chương trình Hóa học Ứng dụng theo mô hình Co-op tại Đại học Trà Vinh, giúp sinh viên vừa học vừa làm, tiếp cận thực tiễn sản xuất.
Tuy nhiên, bước ngoặt lớn nhất trong sự nghiệp của ông không nằm ở lĩnh vực công nghiệp mà ở quyết định “rẽ hướng” sang nông nghiệp khi đã ngoài 60 tuổi.
Không xuất thân từ nông nghiệp, TS Nguyễn Thanh Mỹ tiếp cận lĩnh vực này bằng tư duy của một nhà khoa học công nghệ. Ông nhận thấy những hạn chế cố hữu của nông nghiệp Việt Nam như sản xuất nhỏ lẻ, thiếu liên kết chuỗi giá trị, phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm truyền thống.
Năm 2016, ông thành lập RYNAN Technologies Vietnam, phát triển các thiết bị quan trắc chất lượng nước như phao đo, bơm thông minh, cảm biến mực nước… Các dữ liệu được kết nối và cập nhật trực tuyến, hỗ trợ nông dân theo dõi tình trạng xâm nhập mặn theo thời gian thực.
Tiếp đó, doanh nghiệp triển khai hệ thống giám sát côn trùng thông minh theo hướng quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), ứng dụng trí tuệ nhân tạo để nhận diện, thống kê và cảnh báo sớm sâu bệnh. Những giải pháp này giúp người nông dân tối ưu hóa chi phí, nâng cao năng suất và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.
Một trong những đóng góp nổi bật của TS Nguyễn Thanh Mỹ là trong lĩnh vực nuôi tôm – ngành kinh tế mũi nhọn của Đồng bằng sông Cửu Long. Ông đã phát triển mô hình nuôi tôm công nghệ cao mang tên TOMGOXY, dựa trên nguyên lý tăng cường oxy trong môi trường nước, nhằm tối ưu sử dụng tài nguyên đất, nước, năng lượng và góp phần giảm phát thải khí nhà kính .
Mô hình này giúp cải thiện đáng kể điều kiện sống của tôm, giảm tỷ lệ dịch bệnh và nâng cao năng suất. Theo các đánh giá ban đầu, đây có thể trở thành giải pháp mang tính cách mạng, góp phần nâng cao vị thế của ngành tôm Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Trở về theo “tiếng gọi trái tim”
Chia sẻ về lý do những lựa chọn trong hành trình của mình, TS Nguyễn Thanh Mỹ cho biết ông lớn lên trong hoàn cảnh gia đình nhiều khó khăn. Khi ông lên 7 tuổi, cha rời đi, mẹ một mình nuôi năm người con. Là anh cả, ông sớm chứng kiến và thấu hiểu những vất vả của gia đình.
Ông từng tận mắt thấy nhiều hoàn cảnh nghèo khó, có người phải xin từng chút lương thực.
“Những hình ảnh đó ám ảnh tôi, khiến tôi chỉ nghĩ một điều, đó là làm sao để bà con, làng xóm mình đỡ khổ hơn, đất nước mình phát triển hơn”, ông chia sẻ.
Trong thời gian học tập và làm việc ở nước ngoài, trong ông vẫn luôn đau đáu một khát vọng, đó là nếu có ngày thành công, ông sẽ trở về, làm điều gì đó cho quê hương. Với ông, đó là ước mơ bình dị mà cũng thiêng liêng nhất. Rất may, ông có người bạn đời luôn thấu hiểu và động viên. Chính bà là người nhắc ông thời điểm trở về để thực hiện ước mơ của đời mình.
Sau hơn hai thập kỷ nhìn lại, điều ông trân trọng không phải là những con số doanh thu hàng trăm triệu USD, mà là tình cảm mộc mạc của người lao động với những lời hỏi thăm gần gũi: “Chú Hai khỏe không?”...
Từ trải nghiệm của mình, ông muốn nhắn gửi tới những người trẻ hãy dám bước ra khỏi vùng an toàn, biến ý tưởng thành sản phẩm và không ngừng đầu tư vào tri thức, nền tảng bền vững cho sự phát triển lâu dài.
TS Nguyễn Thanh Mỹ sinh năm 1955 tại Trà Vinh. Ông tốt nghiệp Đại học Bách khoa TP HCM năm 1978 và sang Canada định cư từ 1979. Ông nhận bằng cử nhân Hóa học phân tích tại Đại học Concordia (1986), bằng tiến sĩ Khoa học năng lượng – vật liệu (1990) và được trường này trao bằng Tiến sĩ Luật danh dự vào tháng 6/2024.
TS Nguyễn Thanh Mỹ từng đảm nhiệm vị trí Quản lý Kỹ thuật tại Công ty Kodak Polychrome Graphics (Carlstadt, New Jersey), là nhà nghiên cứu tại IBM Almaden Research Center (San Jose, California, Hoa Kỳ) và cộng tác nghiên cứu tại INRS – Energy, Materials and Telecommunication.
Sau nhiều năm làm việc trong môi trường nghiên cứu quốc tế, năm 1994 ông chuyển sang làm việc tại Kodak Polychrome Graphics.
Cuối tháng 7/1997, ông lập Công ty American Dye Source, nghiên cứu và phát triển vật liệu mới, quy trình sản xuất bản in CTP. Công nghệ CTP nhanh chóng được nhiều quốc gia như Trung Quốc, Đài Loan, Tây Ban Nha, Brazil và Hàn Quốc tiếp nhận và ứng dụng trong sản xuất.
>>> Mời độc giả xem thêm video Thủ tướng đặt hàng chuyên gia, trí thức kiều bào thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ:
