Trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo toàn cầu, các phòng thí nghiệm công nghệ lớn ngày càng xuất hiện nhiều nhà khoa học gốc Việt. Một trong những gương mặt đáng chú ý là TS Bùi Duy Quốc Nghị, hiện làm việc tại Google Research và tham gia phát triển năng lực lập trình cho hệ sinh thái Gemini.

Gemini là nền tảng trí tuệ nhân tạo đa năng của Google, được thiết kế để hỗ trợ nhiều nhiệm vụ, trong đó có lập trình phần mềm. Tại nhóm nghiên cứu này, TS Quốc Nghị tham gia huấn luyện mô hình AI và xây dựng các công cụ giúp hệ thống hiểu, tạo và xử lý mã nguồn lập trình.

Hơn 40 công trình AI quốc tế và hành trình tới Google Research

TS Bùi Duy Quốc Nghị đã có hơn 40 công trình nghiên cứu công bố tại các hội nghị và tạp chí hàng đầu như: NeurIPS, ICLR, ACL, ICSE, FSE, AAAI, SIGIR, EMNLP. Anh dẫn dắt, phát triển nhiều mô hình và hệ thống AI có tầm ảnh hưởng quốc tế như CodeT5+, CodeTF, PanguLLM, các mô hình và thư viện AI tạo mã nguồn tự động, được cộng đồng toàn cầu sử dụng

Theo chia sẻ của TS Bùi Duy Quốc Nghị, cơ hội gia nhập Google đến sau một quá trình tuyển dụng khắt khe. Thông tin từ bộ phận nhân sự Google, vị trí Staff Research Scientist mà anh đảm nhiệm trải qua 8 vòng phỏng vấn, bao gồm đánh giá năng lực lập trình, thiết kế hệ thống, nghiên cứu và khả năng lãnh đạo kỹ thuật. Trong đợt tuyển dụng có hơn 700 hồ sơ, TS Quốc Nghị là người duy nhất được lựa chọn.

Đây cũng được xem là một trong những trường hợp hiếm hoi ứng viên đến từ Việt Nam được tuyển trực tiếp vào vị trí nghiên cứu cấp cao, thay vì các vị trí lập trình viên thường thấy trong ngành công nghệ.

“Tôi rất tự hào”, TS Bùi Duy Quốc Nghị chia sẻ về cơ hội này. Bởi trong bối cảnh tình hình chính trị thế giới có nhiều biến động và làn sóng cắt giảm nhân sự đang diễn ra tại nhiều công ty công nghệ, việc một doanh nghiệp lớn ở Mỹ sẵn sàng đầu tư công sức và chi phí để bảo lãnh, tài trợ cho một nhân sự từ Việt Nam sang làm việc là điều không hề dễ dàng

Hiện nay, anh làm việc tại trụ sở Google ở Mountain View (Mỹ), tham gia huấn luyện các mô hình AI và xây dựng hệ thống lập trình dựa trên trí tuệ nhân tạo.

Trước khi gia nhập Google, nhà khoa học trẻ Bùi Duy Quốc Nghị đã làm việc tại nhiều trung tâm nghiên cứu AI lớn của thế giới. Anh từng tham gia Huawei Research thông qua chương trình tuyển chọn tiến sĩ toàn cầu Global PhD Talent Program, một chương trình có tỷ lệ cạnh tranh rất cao. Sau 6 vòng phỏng vấn, anh nằm trong khoảng 2% ứng viên được tuyển chọn và làm việc tại các phòng lab của Huawei ở Ireland và Thượng Hải.

Tiếp đó, TS Quốc Nghị gia nhập Salesforce AI Research tại Mỹ. Tại đây, anh tham gia phát triển CodeT5+, một mô hình ngôn ngữ lớn dành cho lập trình (large language model for code). Công nghệ này được xem là một trong những nền tảng quan trọng cho xu hướng AI hỗ trợ viết mã, lĩnh vực đang làm thay đổi cách các kỹ sư phần mềm làm việc.

Không chỉ làm việc tại các trung tâm quốc tế, anh còn trở về Việt Nam tham gia xây dựng nhóm nghiên cứu tại FPT Software AI Center, đồng thời phát triển các công cụ AI phục vụ cộng đồng lập trình viên của doanh nghiệp. TS Bùi Duy Quốc Nghị đã trực tiếp đóng góp vào 20 trong số hơn 80 công trình nghiên cứu của trung tâm AI1, góp phần dẫn dắt trung tâm AI tại FPT Software thành top 50 phòng lab AI hàng đầu thế giới. Anh là chủ sở hữu trí tuệ của 04 bằng sáng chế đã được cấp, 10 hồ sơ sáng chế đã được nộp và nằm trong top 100 cá nhân xuất sắc FPT năm 2024.

Khát vọng mở lối cho thế hệ AI Việt

TS Bùi Duy Quốc Nghị sinh năm 1991, tại TP HCM. Anh theo học Chương trình tiên tiến Khoa học Máy tính (APCS) tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TP HCM). Sau khi hoàn thành bậc đại học, anh tiếp tục theo đuổi con đường học thuật tại Singapore Management University. Tại đây, anh thực hiện chương trình tiến sĩ với trọng tâm nghiên cứu về kỹ thuật phần mềm và trí tuệ nhân tạo.

Trong quá trình học tập và nghiên cứu, TS Quốc Nghị tập trung vào lĩnh vực giao thoa giữa AI và kỹ thuật phần mềm, đặc biệt là các mô hình ngôn ngữ dành cho lập trình (large language models for code). Đây là một hướng nghiên cứu đang thu hút sự quan tâm lớn trong giới công nghệ, khi trí tuệ nhân tạo ngày càng được ứng dụng để hỗ trợ viết mã, phân tích và kiểm thử phần mềm.

Sau khi bảo vệ thành công luận án tiến sĩ, anh từng nhận được lời mời tham gia giảng dạy tại một số trường đại học ở Australia. Tuy nhiên, thay vì theo đuổi con đường học thuật truyền thống, TS Quốc Nghị lựa chọn làm việc tại các phòng thí nghiệm của doanh nghiệp công nghệ. Theo anh, môi trường này cho phép các ý tưởng nghiên cứu nhanh chóng được chuyển hóa thành công nghệ và sản phẩm thực tế.

Theo TS Quốc Nghị, tại các tập đoàn công nghệ lớn, hoạt động nghiên cứu thường gắn liền với cộng đồng mã nguồn mở. Không ít dự án sau khi công bố bài báo khoa học cũng đồng thời phát hành mã nguồn trên các nền tảng như GitHub để cộng đồng lập trình viên cùng tiếp tục phát triển và hoàn thiện.

Từ hành trình của mình, TS Quốc Nghị cho rằng sinh viên muốn theo đuổi lĩnh vực trí tuệ nhân tạo cần chuẩn bị nền tảng kiến thức vững chắc, đặc biệt là toán học, xác suất – thống kê, thuật toán và kỹ năng lập trình. Bên cạnh việc học tập trên lớp, người trẻ nên tham gia nghiên cứu từ sớm và đóng góp cho các dự án mã nguồn mở quốc tế, bởi đây là cách hiệu quả để tích lũy kinh nghiệm và kết nối với cộng đồng học thuật toàn cầu.

Một trong những mục tiêu trong thời gian tới của anh là góp phần tạo thêm cơ hội để sinh viên Việt Nam tiếp cận các môi trường nghiên cứu hàng đầu như Google, OpenAI và Anthropic.

>>> Mời quý độc giả xem video: GS.TSKH.Vũ Hoàng Linh phát biểu tại Lễ Kỷ niệm 60 năm truyền thống các khối chuyên Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội và 15 năm thành lập Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội: