Khám phá - Thể thao

Tôm hùm hai màu và xanh hiếm gặp ở Mỹ được trưng bày tại Maine

Hai con tôm hùm đặc biệt, gồm Ethel hai màu và Gertrude xanh, giúp học sinh hiểu về biến đổi khí hậu và sinh thái biển Maine.

Một con tên Ethel có cơ thể chia thành hai màu cam và đen, trong khi con còn lại, Gertrude, có màu xanh nổi bật.

rare-lobsters-mainepng.jpg
Ethel, con tôm hùm hai màu (trái), và Gertrude, con tôm hùm xanh (phải), được đưa về Viện Nghiên cứu Vịnh Maine.

Ethel được một cơ sở bán buôn tôm hùm ở thành phố Saco phát hiện. Shawn McEwen, người làm việc tại đây cho biết, trong nhiều năm tiếp xúc với tôm hùm, ông hiếm khi bắt gặp một con có màu sắc đặc biệt như vậy. Sau khi liên hệ với Viện Nghiên cứu Vịnh Maine, Ethel được đưa về bể nuôi của viện.

Không lâu sau đó, Gertrude cũng được chuyển đến đây. Nhân viên của Portland Lobster Company đã liên hệ với Viện để tìm nơi nuôi con tôm hùm xanh này.

blue-lobster-bucketjpg.jpg
Gertrude, con tôm hùm xanh, trên đường về “nhà mới”.

Tôm hùm Mỹ, còn gọi là tôm hùm Maine, thường có màu xanh nâu trong tự nhiên. Màu sắc này giúp chúng khó bị phát hiện khi sống giữa những vùng đá dưới đáy biển. Vỏ tôm hùm chứa một sắc tố gọi là astaxanthin, tạo ra nhiều màu khác nhau như đỏ, vàng và xanh. Khi các lớp sắc tố kết hợp, vỏ của chúng thường có màu nâu xanh lốm đốm.

Tuy nhiên, một số con lại có màu sắc khác thường do đột biến gene. Những thay đổi này có thể khiến lượng sắc tố hoặc cách các sắc tố phân bố trên vỏ khác đi, tạo ra những con tôm hùm màu xanh, đỏ, cam hoặc có nhiều màu trên cùng một cơ thể. Thức ăn cũng có thể ảnh hưởng đến màu sắc của chúng. Chẳng hạn, những con chủ yếu ăn cá nhỏ sẽ nhận được ít astaxanthin hơn so với những con ăn tôm, cua.

Trường hợp của Ethel đặc biệt hơn vì hai nửa cơ thể có màu khác nhau rõ rệt. Kiểu màu này có thể xuất hiện khi hai trứng đã được thụ tinh tiếp xúc với nhau trước khi được đẻ. Một trứng sau đó hấp thụ trứng còn lại, khiến con tôm hùm phát triển với hai bộ thông tin di truyền. Các sắc tố cũng có thể được lưu trữ khác nhau ở hai bên cơ thể, tạo nên màu cam và đen rất rõ ràng.

split-lobsterjpg.jpg
Cơ thể 2 màu của Ethel là kết quả của một đột biến gene. (Ảnh: Viện Nghiên cứu Vịnh Maine)

Những con tôm hùm như Ethel và Gertrude cực kỳ khó bắt gặp trong tự nhiên. Cơ hội tìm thấy một con tôm hùm xanh như Gertrude chỉ khoảng 1/2 triệu. Với tôm hùm có hai màu như Ethel, tỷ lệ này còn thấp hơn nhiều, khoảng 1/50 triệu. Một số màu sắc khác cũng rất hiếm, chẳng hạn tôm hùm đỏ có tỷ lệ khoảng 1/10 triệu, còn tôm hùm bạch tạng hoặc có màu giống kẹo bông chỉ khoảng 1/100 triệu.

Vịnh Maine từng được ghi nhận là một trong những vùng biển ấm lên nhanh nhất thế giới do biến đổi khí hậu. Dù nhiệt độ nước đã giảm phần nào từ năm 2021, một báo cáo của Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ công bố tháng 7/2026 cho thấy môi trường tại đây vẫn chưa ổn định.

Các nhà nghiên cứu cho rằng giáo dục là một phần quan trọng để cộng đồng hiểu và thích ứng với những thay đổi đó. Thông qua việc quan sát các loài vật như Ethel và Gertrude, học sinh không chỉ được biết thêm về tôm hùm mà còn có cơ hội hiểu rõ hơn về hệ sinh thái biển ngay gần nơi mình sinh sống

Popular Science
back to top