Tộc chiến binh du mục từng khiến đế chế La Mã sụp đổ
Tâm Anh (theo Livescience)
Hung Nô – đội quân cưỡi ngựa hung tợn đã càn quét châu Âu, gieo rắc nỗi khiếp đảm cho cả đế chế hùng mạnh nhất thời cổ đại: La Mã.
Những chiến binh du mục người Hung Nô, được cho là đến từ châu Á, nổi tiếng với các cuộc tấn công, cướp bóc, gieo rắc nỗi ám ảnh kinh hoàng cho người dân ở châu Âu vào thế kỷ 4 - 5. Ảnh: SPCOLLECTION via Alamy Stock Photo.Đồng thời, chiến binh Hung Nô góp phần đẩy nhanh sự sụp đổ của Đế chế La Mã phương Tây. Họ là những kỵ binh lão luyện, nổi tiếng với sự hung dữ trong chiến đấu và sự tàn nhẫn đối với kẻ thù. Ảnh: The Print Collector via Alamy Stock Photo.
Dưới sự lãnh đạo tài ba của thiền vu Hung Nô là Attila (406 - 453), đế chế này trải dài trên vùng đất rộng lớn bao gồm những nơi ngày nay thuộc Nga, Hungary và các khu vực khác ở châu Âu, bao gồm cả Đức và Pháp. Ảnh: mikroman6 via Getty Images.Quân đội của thiền vu Attila hùng mạnh đến mức cả đế chế La Mã phương Tây và đế chế La Mã phương Đông đều phải cống nạp vàng bạc, châu báu... để những chiến binh Hung Nô không tấn công, cướp bóc các tỉnh. Ảnh: Classic Image via Alamy Stock Photo.Tuy nhiên, đế chế do người Hung Nô xây dựng không tồn tại lâu dài. Nguyên do là bởi sau khi Attila qua đời, Hung Nô bị chia cắt để 3 người con trai của ông cai trị. Những người con này đã "đấu đá" tranh giành quyền lực, lãnh thổ nên đế chế này suy tàn. Ảnh: North Wind Picture Archives via Alamy Stock Photo.
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature năm 2018 cho thấy về mặt di truyền, người Hung Nô là sự pha trộn giữa các dân tộc Đông Á và Tây Á - Âu. Ảnh: Heritage Image Partnership Ltd via Alamy Stock Photo.Theo nghiên cứu này, người Hung Nô có sự pha trộn không đồng nhất của nhiều nhóm Đông Á khác nhau và khi di chuyển về phía tây, họ đã giao phối với các dân tộc Tây Á - Âu, chẳng hạn như người Scythia. Ảnh: Classic Image via Alamy Stock Photo.Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí PNAS năm 2025, các chuyên gia cho hay người Hung Nô có nguồn gốc phức tạp mặc dù họ xác nhận rằng một số ít có mối liên hệ với Mông Cổ. Nghiên cứu cũng cho thấy hầu hết người Hung Nô đều có nguồn gốc Đông Bắc Á. Ảnh: North Wind Picture Archives via Alamy Stock Photo.
Phần lớn người Hung Nô không có nơi ở cố định, sống theo lối du mục và sử dụng thành thạo ngựa trong chiến đấu cũng như sinh hoạt hàng ngày. Ảnh: North Wind Picture Archives/Alamy Stock Photo.Chỉ một phần nhỏ dân số Hung Nô đã chuyển sang lối sống định cư và làm nông nghiệp. Theo đó, ngoài chế độ ăn chủ yếu từ sữa, thịt và kê, họ đã biết trồng lúa mì, rau và nuôi động vật để lấy thịt ăn. Ảnh: WikiCommons.
Mời độc giả xem video: Hé lộ nền văn minh đã mất tích qua tàn tích khảo cổ.
Đồng hồ của chúng ta chia một ngày thành 24 giờ, nhưng sâu thẳm trong lõi Trái Đất ẩn chứa những thứ khiến cho độ dài một ngày có thể thay đổi vài mili giây.
Hyundai Tucson 2027 tiếp tục được bắt gặp tại Hàn Quốc với hai tùy chọn màu ngoại thất Xám Titan Dark Gray và Bạc Metallic Silver, nổi bật thiết kế vuông vức.
Ngày 30/9, Đoàn công tác của Bộ KH&CN Việt Nam đã tiến hành nhiều hoạt động mở rộng hợp tác năng lượng nguyên tử, an toàn điện hạt nhân với đối tác quốc tế.
Mitsubishi Outlander PHEV tại Philippines, sở hữu hệ truyền động plug-in hybrid mạnh 302 mã lực, dẫn động 4 bánh S-AWC cùng loạt trang bị tiện nghi và an toàn.
Một nghiên cứu mới cho thấy các tế bào miễn dịch gây tổn thương não trong mô hình Alzheimer có thể không được “kích hoạt” ngay trong não mà nhận tín hiệu từ các hạch bạch huyết bên ngoài.
Đợt triệu hồi mở rộng của Mercedes-Benz Việt Nam do lỗi cụm khóa cửa sẽ ảnh hưởng tới hơn 850 xe, cả lắp ráp trong nước và nhập khẩu nguyên chiếc từ nước ngoài.
PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương, Viện trưởng Viện Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai trở thành đại sứ của Quỹ Oncidium, thúc đẩy hợp tác quốc tế và nâng cao điều trị ung thư tại Việt Nam.
Mẫu sedan thuần điện Hyundai Ioniq V đã chính thức ra mắt tại thị trường Trung Quốc với giá dao động từ 109.900-139.900 Nhân dân tệ (khoảng 384-489 triệu đồng).