Tộc chiến binh du mục từng khiến đế chế La Mã sụp đổ
Tâm Anh (theo Livescience)
Hung Nô – đội quân cưỡi ngựa hung tợn đã càn quét châu Âu, gieo rắc nỗi khiếp đảm cho cả đế chế hùng mạnh nhất thời cổ đại: La Mã.
Những chiến binh du mục người Hung Nô, được cho là đến từ châu Á, nổi tiếng với các cuộc tấn công, cướp bóc, gieo rắc nỗi ám ảnh kinh hoàng cho người dân ở châu Âu vào thế kỷ 4 - 5. Ảnh: SPCOLLECTION via Alamy Stock Photo.Đồng thời, chiến binh Hung Nô góp phần đẩy nhanh sự sụp đổ của Đế chế La Mã phương Tây. Họ là những kỵ binh lão luyện, nổi tiếng với sự hung dữ trong chiến đấu và sự tàn nhẫn đối với kẻ thù. Ảnh: The Print Collector via Alamy Stock Photo.
Dưới sự lãnh đạo tài ba của thiền vu Hung Nô là Attila (406 - 453), đế chế này trải dài trên vùng đất rộng lớn bao gồm những nơi ngày nay thuộc Nga, Hungary và các khu vực khác ở châu Âu, bao gồm cả Đức và Pháp. Ảnh: mikroman6 via Getty Images.Quân đội của thiền vu Attila hùng mạnh đến mức cả đế chế La Mã phương Tây và đế chế La Mã phương Đông đều phải cống nạp vàng bạc, châu báu... để những chiến binh Hung Nô không tấn công, cướp bóc các tỉnh. Ảnh: Classic Image via Alamy Stock Photo.Tuy nhiên, đế chế do người Hung Nô xây dựng không tồn tại lâu dài. Nguyên do là bởi sau khi Attila qua đời, Hung Nô bị chia cắt để 3 người con trai của ông cai trị. Những người con này đã "đấu đá" tranh giành quyền lực, lãnh thổ nên đế chế này suy tàn. Ảnh: North Wind Picture Archives via Alamy Stock Photo.
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature năm 2018 cho thấy về mặt di truyền, người Hung Nô là sự pha trộn giữa các dân tộc Đông Á và Tây Á - Âu. Ảnh: Heritage Image Partnership Ltd via Alamy Stock Photo.Theo nghiên cứu này, người Hung Nô có sự pha trộn không đồng nhất của nhiều nhóm Đông Á khác nhau và khi di chuyển về phía tây, họ đã giao phối với các dân tộc Tây Á - Âu, chẳng hạn như người Scythia. Ảnh: Classic Image via Alamy Stock Photo.Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí PNAS năm 2025, các chuyên gia cho hay người Hung Nô có nguồn gốc phức tạp mặc dù họ xác nhận rằng một số ít có mối liên hệ với Mông Cổ. Nghiên cứu cũng cho thấy hầu hết người Hung Nô đều có nguồn gốc Đông Bắc Á. Ảnh: North Wind Picture Archives via Alamy Stock Photo.
Phần lớn người Hung Nô không có nơi ở cố định, sống theo lối du mục và sử dụng thành thạo ngựa trong chiến đấu cũng như sinh hoạt hàng ngày. Ảnh: North Wind Picture Archives/Alamy Stock Photo.Chỉ một phần nhỏ dân số Hung Nô đã chuyển sang lối sống định cư và làm nông nghiệp. Theo đó, ngoài chế độ ăn chủ yếu từ sữa, thịt và kê, họ đã biết trồng lúa mì, rau và nuôi động vật để lấy thịt ăn. Ảnh: WikiCommons.
Mời độc giả xem video: Hé lộ nền văn minh đã mất tích qua tàn tích khảo cổ.
Ngày 26/3/1983, 15 tổ chức hội tụ về Hà Nội, mở ra mái nhà chung của trí thức khoa học, kỹ thuật Việt Nam. Hai mươi năm sau lời Bác dặn, hành trình mới bắt đầu.
Phương pháp mới dùng vi khuẩn biến đổi để sản xuất thuốc ngay tại khối u, nâng cao hiệu quả điều trị ung thư tuyến tụy và kết hợp các phương pháp khác.
Epicland X9, mẫu SUV 6 chỗ đầu tiên của Huawei và Dongfeng vừa trải qua bài test độ bền đặc biệt khi phần nóc xe chịu tác động từ container có tải trọng 16 tấn.
Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết, trong 8 tháng đầu năm 2026 có tới 504.198 lượt phương tiện không đạt phải bảo dưỡng, sửa chữa, điều chỉnh để kiểm định lại.
Nghiên cứu mới đăng trên tạp chí Cell Reports cho thấy, những người sống trên 100 tuổi có lượng lớn loại tế bào có khả năng tìm và tiêu diệt những tế bào bất thường, trong đó có tế bào ung thư.
Nissan Sentra 2027 vừa ra mắt, bên cạnh gói trang bị ngoại thất màu đen, mẫu sedan phổ thông này còn được nâng cấp hộp số và bổ sung sạc điện thoại Qi2.
Israel âm thầm biên chế tàu ngầm tấn công INS Drakon với thiết kế mới lạ, được cho là có thể mở rộng đáng kể năng lực tác chiến tầm xa của hải quân nước này.
Nghiên cứu của GS Admir Masic tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) đã hé lộ bí ẩn về khả năng tự phục hồi tạo nên độ bền huyền thoại của bê tông La Mã.
Phiên bản cao cấp nhất Genesis GV90 Neolun 2027 không chỉ có nội thất 4 chỗ siêu sang, mà còn cả kết cấu cửa mở ngược vốn nổi tiếng bởi các mẫu xe Rolls-Royce.
Mazda CX-5 2027 vừa ra mắt tại Philippines với hàng loạt thay đổi từ kích thước, thiết kế đến công nghệ. Xe lần đầu được trang bị hệ truyền động hybrid 2.5L.