Các tiêm kích F-18M của Không quân Tây Ban Nha mới đây đã tiến hành đánh chặn các máy bay chiến đấu Su-30SM/SM2 của Nga trên khu vực biển Baltic, trong khuôn khổ nhiệm vụ Tuần tra Không phận Baltic (Baltic Air Policing) do NATO triển khai. Các máy bay Tây Ban Nha xuất phát từ căn cứ không quân Šiauliai (Lithuania), nơi Madrid đang đảm nhiệm phiên luân phiên bảo vệ không phận các nước Baltic.

Theo thông tin được công bố, các tiêm kích F-18M đã xác định và tiếp cận các máy bay Nga đang hoạt động trong không phận quốc tế, song ở khu vực gần biên giới NATO. Đáng chú ý, các tiêm kích Su-30SM được cho là mang theo tên lửa không đối không thật, phản ánh tính chất tác chiến thực tế của các chuyến bay tuần tra và mức độ sẵn sàng chiến đấu cao của lực lượng không quân Nga tại khu vực Baltic.

Bộ Tổng tham mưu Quốc phòng Tây Ban Nha đã công bố hình ảnh một trong các máy bay Nga bị tiếp cận, qua đó xác nhận Su-30SM thuộc biên chế Hải quân Nga, không phải Lực lượng Hàng không – Vũ trụ. Su-30SM hiện là tiêm kích đa năng chủ lực và mạnh nhất trong lực lượng không quân hải quân Nga, với nhiều máy bay đã được nâng cấp lên chuẩn Su-30SM2, tích hợp điện tử hàng không hiện đại cùng động cơ AL-41F-1S có hiệu suất cao.

Cuộc đánh chặn diễn ra không lâu sau khi 10 tiêm kích F-18M Tây Ban Nha được triển khai tới Šiauliai vào cuối tháng 11, thay thế cho Eurofighter Typhoon từng đảm nhiệm nhiệm vụ tại đây. Tuy nhiên, giới chuyên gia quân sự nhận định cả F-18M lẫn Eurofighter trong biên chế Tây Ban Nha đều đã bộc lộ dấu hiệu lạc hậu, đặc biệt khi so sánh với các tiêm kích thế hệ mới của Nga và F-35A thế hệ 5 đang được nhiều nước châu Âu tiếp nhận.

Các tiêm kích Tây Ban Nha bị hạn chế bởi tầm bay ngắn, radar mảng quét cơ khí, hệ thống điện tử cũ và năng lực tác chiến ngoài tầm nhìn còn hạn chế. Trong khi đó, Su-30SM2 có ưu thế vượt trội về tầm hoạt động, tải trọng vũ khí và tổ hợp cảm biến, cùng khả năng cơ động cao nhờ động cơ AL-41F-1S với điều khiển lực đẩy 3 chiều.

Su-30SM2 hiện là một trong bốn dòng tiêm kích Nga đang sản xuất, bên cạnh Su-34M, Su-35S và Su-57. Việc tích hợp tên lửa không đối không R-77M được cho là đã tiếp tục gia tăng đáng kể ưu thế của Su-30SM trong tác chiến trên không so với F-18 và Eurofighter.

Trong khi Nga tập trung nguồn lực cho tiêm kích thế hệ 5 Su-57, tương lai lực lượng tiêm kích của Tây Ban Nha lại thiếu rõ ràng. Những trì hoãn kéo dài của chương trình FCAS (Pháp - Đức - Tây Ban Nha) đã khiến Madrid ngày càng cân nhắc phương án mua F-35A, nhằm thay thế dần các phi đội F-18 và AV-8B+ đã già nua. Dù còn nhiều ràng buộc chính trị, khả năng Tây Ban Nha gia nhập nhóm quốc gia vận hành F-35 được đánh giá là ngày càng lớn.