Dưới ánh đèn lung linh của các tụ điểm giải trí, "bóng cười" (khí N2O) thường được xem là chất xúc tác vô hại cho những cuộc vui. Thế nhưng, đằng sau cảm giác hưng phấn nhất thời ấy là những hệ lụy kinh hoàng đối với cả thể xác lẫn tâm hồn. BSCKII Lê Thị Phương Thảo, Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai đã giải mã sức hút "chết người" và những hệ lụy của loại khí này.

Vì sao biết hại nhưng giới trẻ vẫn "lao vào như thiêu thân"?

Đây là câu hỏi mà rất nhiều phụ huynh và chính người trong cuộc trăn trở. Theo phân tích chuyên sâu của BSCKII. Lê Thị Phương Thảo, khí N2O có những đặc điểm tác động "đánh lừa" bộ não rất tinh vi.

Cơ chế "phần thưởng" tức thì: Khi hít khí cười, N2O nhanh chóng hòa tan vào máu, đi thẳng đến não bộ và kích thích giải phóng Dopamine - hormone hạnh phúc. Điều này tạo ra cảm giác sảng khoái, đê mê, cười không kiểm soát chỉ sau vài giây.

Hiệu ứng "lơ lửng" và giảm đau: N2O có tác dụng yên dịu, gây ảo giác nhẹ, khiến người dùng cảm thấy như đang tách rời khỏi thực tại, quên đi lo âu và mệt mỏi. Chính cảm giác "chill" này khiến giới trẻ coi đó là công cụ xả stress lý tưởng.

Thời gian tác dụng ngắn - cái bẫy "thêm quả nữa": Cảm giác hưng phấn của bóng cười chỉ kéo dài 2-3 phút. Để duy trì sự hưng phấn, người chơi buộc phải hút liên tục, hết quả này đến quả khác. Điều này dẫn đến việc tăng liều lượng một cách chóng mặt, từ vài quả lên đến hàng chục, hàng trăm quả mỗi đêm.

Lầm tưởng "không gây nghiện": Vì không gây ra triệu chứng vật vã ngay lập tức như ma túy truyền thống, nhiều người trẻ chủ quan cho rằng có thể dừng lại bất cứ lúc nào. Nhưng thực tế, não bộ sẽ ghi nhớ sâu sắc cảm giác hưng phấn đó, tạo thành sự lệ thuộc về tâm thần cực kỳ khó bỏ.

Từ thú vui "thời thượng" đến cơn ác mộng tê liệt

Khi sự hưng phấn qua đi, những gì còn lại là sự tàn phá khủng khiếp lên hệ thần kinh. Bác sĩ Thảo chỉ rõ:

Tổn thương tủy sống – cái giá của sự hưng phấn

Khí N2O là "kẻ thù" số 1 của Vitamin B12. Nó làm bất hoạt loại vitamin này, khiến cơ thể không thể duy trì lớp vỏ myelin bảo vệ dây thần kinh.

Hậu quả: Gây ra bệnh lý tủy cổ, thoái hóa sợi trục thần kinh. Bệnh nhân thường nhập viện khi chân tay đã tê bì, đi lại loạng choạng hoặc thậm chí liệt hoàn toàn.

Rối loạn tâm thần: Khi nụ cười hóa thành hoang tưởng.

Lời cảnh tỉnh từ ca lâm sàng thực tế

Bác sĩ Thảo chia sẻ về một trường hợp điển hình tại Viện Sức khỏe Tâm thần, một nam thanh niên 22 tuổi nhập viện trong tình trạng không thể đứng vững. Bệnh nhân thừa nhận đã dùng bóng cười vài năm nay, trung bình 30-40 quả/lần.

"Đáng sợ nhất không phải là đôi chân yếu đi, mà là tâm trí bệnh nhân bắt đầu vụn vỡ. Cậu ấy luôn sống trong sợ hãi, cho rằng có người đang theo dõi và muốn sát hại mình. Đây là dấu hiệu điển hình của loạn thần do lạm dụng chất", bác sĩ Thảo trăn trở.

Đừng để "nụ cười" ngắn ngủi đánh đổi bằng cả tương lai. BSCKII. Lê Thị Phương Thảo khuyến cáo: Tuyệt đối không thử: Dù chỉ một lần, vì ngưỡng gây nghiện và mức độ tổn thương của mỗi cơ thể là khác nhau.

Nhận diện sớm: Nếu có biểu hiện tê bì tay chân, mệt mỏi, khó tập trung hoặc có các ảo giác sau khi sử dụng, cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa.

Điều trị toàn diện: Không chỉ là bổ sung Vitamin B12 hay phục hồi chức năng, bệnh nhân cần được điều trị tâm lý chuyên sâu để cắt đứt sự lệ thuộc vào cảm giác ảo mà N2O mang lại.

Thông điệp từ chuyên gia: "Nụ cười từ bóng cười là nụ cười giả tạo, nhưng nỗi đau và sự tàn phế nó mang lại là hoàn toàn có thật".